Woensdag 12/05/2021

Verkiezingen Nederland

Rutte wil vanavond in clash met Wilders laten zien dat hij de daadkrachtige leider is

Nederlands premier Mark Rutte zal er vanavond ongetwijfeld op blijven hameren dat hij problemen oplost, terwijl Geert Wilders vanaf de tribune toekijkt. Beeld ANP
Nederlands premier Mark Rutte zal er vanavond ongetwijfeld op blijven hameren dat hij problemen oplost, terwijl Geert Wilders vanaf de tribune toekijkt.Beeld ANP

Mark Rutte en Geert Wilders treden vanavond om 18.15 uur aan bij het Nederlandse actualiteitenprogramma EenVandaag voor een man-tegen-mandebat. Voor beide politici staat er veel op het spel.

In een interview met De Telegraaf wuift Geert Wilders het vandaag nog weg, maar de trend is onmiskenbaar: de Partij voor de Vrijheid (PVV) verliest sinds het eind van 2016 gestaag terrein in de Nederlandse Peilingwijzer, het gewogen gemiddelde van de belangrijkste kiezersonderzoeken. Inmiddels vallen de verschillen met de christendemocratische CDA en de sociaal-liberale D66 zelfs - nipt - binnen de foutmarge.

Wilders, die deze campagne uitblonk in het annuleren van debatten, interviews en televisieoptredens, zal er vandaag bij EenVandaag op NPO1 (Nederlandse publieke omroep) alles aan doen om zijn kiezers op te roepen naar de stembus te gaan. De afgelopen verkiezingen bleek dat telkens de achilleshiel van de PVV: de opkomst van Wilders' achterban bleef achter bij de verwachtingen.

Dat gevaar dreigt weer, ook omdat premier Mark Rutte een nieuwe samenwerking met de PVV heeft uitgesloten. PVV-kiezers kunnen gedemotiveerd raken door het vooruitzicht dat Wilders opnieuw tot de oppositie veroordeeld lijkt. Rutte zal er vanavond ongetwijfeld op blijven hameren dat hij problemen oplost, terwijl Wilders vanaf de tribune toekijkt.

'Turkijerel'

Er staan vanavond drie thema's op het programma - zorg, economie en integratie - maar de diplomatieke rel met Turkije is nu uitgegroeid tot hét onderwerp van de voorheen tamelijk richtingloze campagne. Wilders zal hopen dat de afkeer over de handelwijze van Turkije zijn achterban motiveert om een signaal af te geven via een stem op de PVV, de partij die onder andere campagne voert met de slogan 'Genoeg is genoeg'.

Voor Rutte is het debat bij EenVandaag de laatste kans om alsnog afstand te nemen van zijn rivalen. Ruttes partij Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) dacht via een tweestrijd met de PVV ook kiezers van onder andere CDA en D66 naar zich toe te trekken. Uit onderzoeken blijkt dat stemmers van die partijen bereid zijn om woensdag op Rutte te stemmen als ze daarmee kunnen voorkomen dat Wilders de grootste wordt.

"Geen experimenten"

De tactiek is vooralsnog mislukt; D66 en CDA zijn juist dichterbij gekomen. Toch zal Rutte de komende dagen blijven waarschuwen dat een overwinning van Wilders 'chaos' zal opleveren. "Internationaal sla je een figuur", zei de Nederlandse premier in een interview met de Nederlandse nieuwswebsite Nu.nl. Na de Brexit en Trump zou Nederland het derde dominosteentje zijn dat valt voor het "verkeerde populisme".

De diplomatieke rel met Turkije geeft Rutte de kans zich opnieuw te presenteren als een zelfverzekerde staatsman die de afgelopen jaren essentiële internationale contacten heeft opgedaan. Het conflict met Ankara toont volgens de VVD andermaal aan dat we leven in woelige tijden en dat het land het beste af is met een ervaren man in het Torentje. "Geen experimenten", herhaalt Rutte keer op keer.

De andere partijen doen lacherig over die waarschuwingen en angstvisioenen van Rutte. CDA-partijleider Sybrand Buma herhaalde gisteren bij het Nederlandse discussieprogramma Buitenhof dat "iedereen weet dat Wilders straks gewoon weer in zijn oppositiebankje zit". De CDA'er denkt nog steeds zelf premier te worden. Hetzelfde geldt voor lijsttrekker Alexander Pechtold van D66, die in de laatste dagen van de campagne hoopt progressieve kiezers zijn kant op te trekken.

Na het debat vandaag om 18.15 uur bij EenVandaag op NPO1 zal morgen het NOS-slotdebat plaatsvinden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234