Zaterdag 25/06/2022

AchtergrondOorlog in Oekraïne

Russische vermogenskloof nu zelfs groter dan de Amerikaanse

Een Russische vrouw laat een maquette zien van een dure flat. Beeld Sergei Karpukhin/TASS
Een Russische vrouw laat een maquette zien van een dure flat.Beeld Sergei Karpukhin/TASS

In de eerste jaren na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie was in Rusland de inkomensongelijkheid nog een stuk lager dan die in de VS. De laatste jaren streven de Russische rijken de Amerikanen voorbij.

Serena Frijters

Het doel van het nieuwe sanctiepakket tegen Rusland is om president Poetin en de oligarchen te raken en de bevolking zo veel mogelijk te ontzien. Maar als de Russische economie een knauw krijgt, zal ook de gewone Rus de gevolgen merken, zo is de verwachting, terwijl die toch al weinig te besteden heeft.

De meeste Russen hebben het niet breed. De helft van de bevolking heeft een inkomen van minder dan 8.000 euro per jaar en bezit gemiddeld zo’n 3.000 euro. Hiermee heeft de armste 50 procent van de Russen zo’n 3 procent van het vermogen in bezit. Dat is een opmerkelijk klein aandeel, blijkt uit data van de onderzoekers achter de World Inequality Database, onder wie de bekende econoom Thomas Piketty.

De rijkste 10 procent van de Russen heeft samen bijna driekwart van de rijkdom; de rijkste 1 procent bezit zelfs bijna de helft. Sinds de jaren negentig is het aandeel van de 10 procent rijkste Russische inwoners van het totale bezit met ruim 70 procent gestegen.

Volgens de Boston Consultancy Group is er zelfs binnen de 1 procent een nog veel rijkere bovenlaag. De rijkste vijfhonderd Russen – die ieder ruim 100 miljoen dollar (ruim 90 miljoen euro) bezitten – hebben samen meer te besteden dan 99,8 procent van de bevolking, blijkt uit berichtgeving van The Moscow Times over het onderzoek. Staalmagnaat Aleksej Mordasjov is, aldus zakenblad Forbes, de allerrijkste, met een vermogen van ruim 25 miljard euro.

Betrouwbare gegevens over het bezit van superrijken zijn lastig te vinden. De onthullingen na de Panama, Pandora en Paradise Papers zijn vermoedelijk nog maar het topje van de ijsberg. De Franse econoom Gabriel Zucman schat dat Russische oligarchen ruim de helft van hun vermogen in het buitenland hebben gestald, vaak in belastingparadijzen. Dat is een veel groter deel dan bij de Amerikaanse en Europese financiële elite.

Veel onderzoekers en instituten zijn het erover eens dat in Rusland de afgelopen jaren het verschil tussen arm en rijk groter is geworden. Na de protesten in 2017 – 60 duizend Russen gingen toen de straat op om te demonstreren tegen ongelijkheid en corruptie – is het aandeel van de rijkste Russen alleen maar gegroeid. Net als in veel andere landen hebben degenen met het meeste vermogen relatief weinig te lijden gehad onder de coronacrisis.

De kloof tussen rijk en arm is nu zelfs groter dan die in de Verenigde Staten. In de eerste jaren na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie was in Rusland de inkomensongelijkheid nog een stuk lager dan die in de VS, de laatste jaren streven de Russische rijken de Amerikanen voorbij. De rijkste 1 procent Russen bezit 48 procent van de rijkdom, hun Amerikaanse evenknieën 35 procent. Omdat de Amerikaanse economie een stuk groter is, komt dat neer op een hoger gemiddeld bezit. De meest welgestelde Amerikanen bezitten bijna 10 miljoen euro per persoon, de 1 procent rijkste Russen zo’n 2,5 miljoen.

Volgens het rapport van de World Inequality Database is de inkomensongelijkheid in Rusland en de VS een stuk groter dan in veel andere grote economieën. In de Europese Unie bezit de rijkste 1 procent een kwart van het totale vermogen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234