Zaterdag 28/05/2022

Russische prostituees zien niets in legalisering

De enorme toename van de prostitutie in de Russiche steden groeit ver uit boven de pet van de lokale wetshandhavers. Steeds luider klinkt het pleidooi voor legalisatie, om ten minste nog enige controle te hebben over het prostitutiemilieu en de vrouwen die erin verzeild raken.

Allessandra Stanley IN SARATOV

Als de 20-jarige Lena bij het sjofele hotel arriveert na een telefoontje van Amazonka Escort Services, voelt ze zich fortuinlijk. De klant werpt een blik op haar lengte, platinablond haar en verkiest Lena boven twee andere prostituees die door Amazonka naar het adres zijn gestuurd.

Maar haar geluk is van korte duur. Even later klopt een rechercheur op de hoteldeur en beveelt Lena zich aan te kleden en plaats te nemen in een onopvallend politiebusje. De sympathieke jonge klant bleek een undercover-agent te zijn.

Op het politiebureau keert het geluk zich echter weer tegen de ordehandhavers. Tegen de drie prostituees, hun chauffeur en de pooier wordt proces-verbaal opgemaakt, ze moeten de maximumboete van zo'n 500 frank betalen, maar staan in minder tijd op straat dan het de undercover-agent kostte om zich bij het hotel te laten inschrijven.

Vlak voor hun vrijlating, als de vrouwen elkaar met een vertrouwelijk glimlachje begroeten, laat luitenant Andrei Demikhov zijn frustraties de vrije loop. "De wetten werken niet," zegt hij. "Als vrouwen als prostituee willen werken, kunnen wij niets doen om hen tegen te houden." Dat gevoel van machteloosheid is voor de politie van Saratov en de regionale gouverneur reden om er de prostitutie te legaliseren. In de industriestad aan de Wolga met haar slabakkende economie en lonen die nauwelijks duizend frank per maand bedragen, ruilen honderden vrouwen - onderwijzeressen, verpleegsters, alleenstaanden en zelfs schoolmeisjes - hun werk voor de prostitutie.

Hierdoor wordt de georganiseerde misdaad in de hand gewerkt en neemt het aantal geslachtsziekten, aids- en tuberculosegevallen dramatisch toe. Het aantal syfilisgevallen is nu vier keer zo hoog als drie jaar geleden. Deze trends voeden de discussie over de legalisering van de prostitutie, die ook in St-Petersburg en Kaliningrad woedt. Maar Dimitri Ayatskov is in Rusland de eerste regiogouverneur om de knoop door te hakken en wetgeving te steunen die zelfs moet toelaten om door de staat geëxploiteerde bordelen te openen. Als hij zijn gang mag gaan, zullen prostitutees met een vergunning vrij kunnen werken in een afgebakende zone. Voorwaarde is dat ze oud genoeg zijn, regelmatig gezondheidscontroles ondergaan, hun cliënten registreren en belastingen betalen.

De lokale wetgever zal nu vermoedelijk een wet in die zin goedkeuren, maar zelfs als die wordt bekrachtigd zal Saratov waarschijnlijk nooit het Amsterdamse nachtleven naar de kroon kunnen steken. De wet zou botsen met de federale wetgeving en zal zo goed als zeker aangevochten worden op grondwettelijke gronden.

"We moeten iets doen," zegt luitenant Demikhov. Zijn mannen, zo vertelt hij, hebben een 12-jarig meisje gearresteerd dat zichzelf op straat verkocht. Ze vertelde de politie dat ze geld aan het sparen was om een Barbie-pop te kopen. "Zo kan het niet verder," zegt hij.

Maar zelfs mensen die nu voor legalisering pleiten om gezondheidsredenen hebben er hun twijfels over dat overheidsbordelen kunnen werken in de huidige, min of meer wetteloze samenleving. "In Rusland is de staat absoluut onbekwaam om de prostituees te beschermen," zegt Igor Kohn, een expert inzake het seksualiteitsprobleem in Rusland. "Als die bordelen er komen zullen ze zowel aan de staat als aan hun criminele 'beschermers' moeten betalen."

De Russisch-orthodoxe kerk en de communistische partij zijn sterk tegen legalisering gekant. Maar de mensen die de akeligere gevolgen van de illegale prostitutie in Saratov elke dag meemaken, zeggen wanhopig te wachten op verandering van de wetgeving.

"Als de prostitutie legaal zou zijn, dan konden we tenminste de vrouwen regelmatig onderzoeken en behandelen," zegt Olga Pron, vice-directeur van de regionale huidziekten- en geslachtsziektenkliniek in Saratov. Dr. Pron zegt dat ze vijftien tot twintig nieuwe patiënten per dag ziet, waarschijnlijk maar een fractie van zij die besmet zijn. "Als de goeverneur dit echt kan doorvoeren en prostitutie legaliseren", zegt ze, "dan geven we hem een monument."

Er is minder enthousiasme bij de prostituees zelf. Lena zegt er helemaal niet zeker van te zijn dat haar leven erop zal verbeteren. Deze vrouwen zijn er vooral bekommerd om dat de wetgeving de klandizie doet teruglopen. In het station was Lena bang en bedroefd na haar eerste arrestatie door de politie. "Als ik kon werken als verpleegster, geloof me, dan werkte ik niet als prostituee," zegt ze teneergeslagen.

Zij en haar 24-jarige collega Larisa zijn beiden als verpleegster opgeleid. Tot ze hun carrière een andere wending gaven, verdienden ze minder dan duizend frank per maand in het lokale ziekenhuis. Als prostituees zijn ze echter niet rijker geworden.

Prostitutie is een industrie die op alle vlakken groeit, behalve dan dat van de winstmarge. Escortservices rekenen vijfentwintig dollar per uur aan. De prostituee krijgt ongeveer tien dollar per uur, de rest wordt verdeeld tussen de chauffeur, de pooier en de escortservice-eigenaar.

Op een echte 'goede nacht', die zelden voorkomt, zegt Larissa tachtig dollar te verdienen. Maar zelfs de vrouwen die werken voor escortservices - een trapje hoger dan de tippelaarsters die diefstal of brutaliteiten riskeren als ze in een donkere steeg of in een wagen worden gelokt - beschrijven in afschrikwekkende details de dreiging van ziekte, groepsverkrachting en aftuiging. Maar als je de 27-jarige Irina - die voor Amazonka werkt - vraagt of legalisering haar politiebescherming zou geven, kijkt ze verward.

"We hebben al onze eigen politiebescherming, de krisha," zegt ze, waarbij ze het woord dak gebruikt, Russisch voor het beschrijven van afpersers of corrupte politieofficieren, die bescherming tegen vervolging bieden - tegen betaling. De corruptie is hier net zo alomtegenwoordig als in de rest van Rusland.

Zelfs de meest hardnekkige hervormers geloven niet dat het probleem zal verdwijnen zodra de prostitutie is gelegaliseerd. "We moeten realistisch zijn," zegt Aleksandr Lando, voorzitter van de regionale mensenrechtencommissie. "Het beste wat we kunnen verwachten is wat controlemaatregelen die de verspreiding van aids en venerische ziektes tegengaan. En misschien verzamelen we ook wat belastinggeld."

© The New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234