Zaterdag 26/09/2020

Rusland

Russische oppositie boekt overwinningen in grote steden

In Tomsk won Ksenia Fadejava (r.), medewerker van Aleksej Navalny (l.). Hij werd op de luchthaven in die stad vergiftigd enkele weken geleden.Beeld AP

De Russische oppositie heeft bij lokale verkiezingen overwinningen geboekt op de partij van president Poetin. Kandidaten van de vergiftigde oppositieleider Aleksej Navalny wonnen tal van gemeenteraadszetels in twee Siberische steden.

In de studentenstad Tomsk verloor Poetins partij haar meerderheid in de gemeenteraad. Ook in Novosibirsk, de derde stad van het land, leed Poetins partij grote verliezen, al laat de bekendmaking van de definitieve uitslag op zich wachten. Het uitstel wijst er volgens de oppositie op dat kiescommissies de resultaten bijwerken in het voordeel van de Kremlin-partij.

De uitslagen zijn een opsteker voor Poetins tegenstanders na de aanslag op hun leider. De oppositie denkt dat de vergiftiging van Navalny voor veel Russen een extra motivatie was om tegen Poetins partij te stemmen. Tomsk en Novosibirsk zijn de twee steden die Navalny bezocht voor hij werd vergiftigd op de terugweg naar Moskou.

“Ik denk dat jullie begrijpen hoe belangrijk het was om te winnen na alles wat er in Tomsk is gebeurd”, schreef oppositiekandidaat Ksenia Fadejeva op Facebook na haar overwinning in de stad waar Navalny werd vergiftigd – laboratoria in Zweden en Frankrijk bevestigden maandag de conclusie van een Duits laboratorium dat Navalny aangevallen is met het dodelijke zenuwgif novitsjok. Fadejeva is een van de weinige kandidaten die onder de vlag van Navalny’s partij mochten deelnemen aan de verkiezingen.

Machtsmonopolie

Op andere plekken ging Navalny’s team achter kandidaten staan van de ‘systeemoppositie’, zoals communisten en nationalisten die Poetins presidentschap gedogen en daarom mogen meedoen. Door op te roepen op die kandidaten te stemmen, wilden Navalny’s medestanders het machtsmonopolie van Poetins partij doorbreken. Die tactiek – ‘slim stemmen’ genaamd – had zondag wisselend succes.

Zo bleef Poetins partij zondag eenvoudig overeind op provinciaal niveau. In de meeste van de twintig provincies die gouverneursverkiezingen hielden, wonnen kandidaten van Poetins partij met ongeveer 80 procent van de stemmen.

Eerlijk waren de verkiezingen allerminst. De onafhankelijke waarnemersorganisatie Golos spreekt van een recordaantal overtredingen. Waarnemers werden op verschillende plekken niet toegelaten tot stemlokalen, oppositiekandidaten mochten vaak niet meedoen en werknemers van staatsbedrijven kregen de opdracht om op Poetins partij te stemmen. Ook zeggen waarnemers dat kandidaten geld beloofden aan kiezers: 300 roebel voor een stem in de provincie Koergan (3,38 euro). Op radiostation Echo van Moskou verklaarde een waarnemer verkiezingen in Rusland dood.

Maar de uitslagen laten zien dat verkiezingen op sommige plekken nog een gelegenheid voor de oppositie zijn om Poetins partij te verslaan, ondanks de ongelijke kansen. Navalny’s team wil ‘slim stemmen’ volgend jaar inzetten bij de parlementsverkiezingen. Neemt de fraude toe, dan neemt de ontevredenheid onder de bevolking ook toe, redeneert de oppositie. Met als uiteindelijk gevolg, volgens Navalny’s bondgenoot Leonid Volkov: een volksopstand zoals die in buurland Wit-Rusland tegen dictator Loekasjenko.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234