Vrijdag 03/02/2023

NieuwsRusland

Russische banken overleven dankzij Belgische technologie

Het hoofdkwartier van Sberbank in Moskou, de grootste kredietinstelling van Rusland. Beeld ANP / EPA
Het hoofdkwartier van Sberbank in Moskou, de grootste kredietinstelling van Rusland.Beeld ANP / EPA

Het Belgische bedrijf OpenWay houdt ondanks de internationale sancties tegen Rusland de financiële sector van het land overeind. Dat blijkt uit onderzoek van de Oekraïense organisatie voor economische veiligheid. ‘Als dit klopt moeten de Belgische autoriteiten een onderzoek instellen.’

LB

OpenWay is een van de grootste Belgische bedrijven op het vlak van betalingssystemen en legde de basis voor Rusland om de sancties te omzeilen en het systeem voor consumentenbankieren online te houden. Om zijn activiteiten in Rusland voort te zetten en rechtstreeks samen te werken met gesanctioneerde Russische staatsbanken riep OpenWay een reeks lege vennootschappen en structuren in het leven.

Reeds voor 2014, toen Rusland werd veroordeeld voor de onwettige annexatie van het Krim-schiereiland, werkten Russische banken samen met het Belgische bedrijf. Die samenwerking liep door na de annexatie van de Krim toen de eerste Russische bank, RNKB, daar op de markt kwam. RNKB was een van de partners van OpenWay en om de sancties te omzeilen schakelde OpenWay een Russische ‘tussenpersoon’ (LLC ‘OV Integratsiya’) in om zijn zaken met de Russische bank te kunnen verderzetten. Drie jaar later sloot OpenWay twaalf contracten met RNKB, gebruikmakend van zowel zijn Russische tussenpersoon als van een Maltese lege offshorevennootschap, LLC Open Service, die wordt gecontroleerd door de hoofdstructuur van de onderneming, OpenWay Group.

Na de Russische annexatie van de Krim in 2014, toen Visa en Mastercard stopten met hun dienstverlening aan Russische banken in de regio, hielp de technologie van OpenWay bij het creëren van een alternatief betaalsysteem: Mir. Dat werd de basis van Ruslands Nationaal Systeem van Betaalkaarten. Intussen verloopt de overgrote meerderheid van de Russische binnenlandse transacties via Mir.

Het betaalplatform wordt ook al buiten de Russische grenzen uitgerold, zodat Russische toeristen hun geld kunnen gebruiken in landen als Vietnam, Armenië, Wit-Rusland, Kazachstan en Kyrgizië. Nog deze maand voeren vijf Turkse banken het Belgisch-Russische betaalsysteem in. “Dit om zowel Russische toeristen als Turkije te ontlasten”, zei de Turkse president Recep Tayyip Erdogan daarover.

Soldaten betalen

Door de samenwerking met Russische banken overtreedt het Belgische bedrijf de internationale sancties tegen de Russische financiële sector. OpenWay verzekert echter dat het zijn Russische dochteronderneming heeft verkocht en geen zaken meer doet met Rusland. Die dochteronderneming werd echter aan enkele Russische werknemers van het bedrijf verkocht, en die zorgen ervoor dat grote gesanctioneerde banken het betaalsysteem Mir kunnen blijven gebruiken. De Oekraïense organisatie voor economische veiligheid vermoedt dat de Belgische technologie nog steeds door Rusland wordt gebruikt om de lonen van de Russische strijdkrachten te betalen.

OpenWay stelt dat het “wettelijk noch technisch kan verhinderen dat voormalige klanten de software gebruiken die zij in het verleden hebben gekocht, geïnstalleerd en geëxploiteerd op hun eigen infrastructuur”. Het is echter hoogst onwaarschijnlijk dat de directieleden van OpenWay in Brussel niet zouden weten dat de Russische banken hun activiteiten voortzetten. Gezien de Russische familienamen en het management in het hoofdkantoor, dat in Rusland heeft gestudeerd en gewoond, hebben zij vermoedelijk contact met de functionarissen in het Russische kantoor.

Het Europese sanctiepakket tegen Rusland omvat een zwarte lijst van oligarchen, wiens tegoeden werden bevroren en met wiens ondernemingen geen zaken mogen worden gedaan, ook niet wanneer die ondernemingen in de EU gevestigd zijn. Daarnaast legt de EU beperkingen op aan de handel in goederen en diensten.

“Indien de info van de Oekraïense organisatie voor economische veiligheid klopt, is dit problematisch en voer voor verder onderzoek”, zo zegt professor internationaal recht Tom Ruys. “Er zouden diensten geleverd zijn aan Russische banken die onderhevig zijn aan Europese sancties, zoals Sberbank. De Europese sanctie stelt dat je geen financial messaging services mag verlenen aan die banken. Gezien het om een onderneming gaat die in België is gevestigd, is het in principe aan de Belgische autoriteiten om een onderzoek in te stellen en zo nodig over te gaan tot afdwinging. Justitie zou dan boetes kunnen opleggen. Ons land past de sancties toe, maar veroordelingen wegens schendingen zijn eerder schaars. Op Europees niveau is er een wetgevend initiatief om omzeiling van de sancties aan te pakken via inbeslagname van goederen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234