Zaterdag 07/12/2019

Rusland

Russen vinden Stalin nog steeds de grootste, Poetin op tweede plaats

Aanhangers van de Communistische Partij met posters van Stalin. Beeld AP

Sovjetdictator Jozef Stalin geniet in Rusland nog steeds veel populariteit, ondanks de miljoenen slachtoffers die hij heeft gemaakt. Volgens een opiniepeiling van het Levada-centrum beschouwt 38 procent van de Russen hem als de grootste figuur aller tijden. Op de tweede plaats volgen president Poetin en de 19e eeuwse dichter Aleksander Poesjkin. Daarna komen Vladimir Lenin en tsaar Peter de Grote.

In 2012 eindigde Stalin ook al als eerste op de lijst, maar Poetin bleef toen steken op de vijfde plaats. Het lijkt erop dat Poetin heeft geprofiteerd van de annexatie van de Krim in 2014. De inlijving van het Oekraïense schiereiland veroorzaakte een golf van patriottisme in Rusland.

Onder Stalin vonden miljoenen Sovjetburgers de dood in de Goelag, het systeem van strafkampen dat zich uitstrekte over de hele Sovjet-Unie. Daarnaast kwamen nog eens miljoenen mensen om in de hongersnood in Oekraïne die door het Sovjetregime werd veroorzaakt. Geschat wordt dat één miljoen mensen is geëxecuteerd op beschuldiging van spionage of anti-Sovjetactiviteiten.

Uit eerder onderzoek blijkt echter dat de Russen Stalin vooral zien als de leider die de Sovjet-Unie naar de overwinning op Hitler-Duitsland heeft geleid. Volgens een opiniepeiling die het Levada-centrum eerder dit jaar hield, weet 13 procent van de Russen niets over de Stalinterreur. 

Een kwart van de ondervraagden beschouwde de terreur als een noodzakelijke maatregel, terwijl de helft van de ondervraagden vond dat het beter was het verleden te laten rusten en minder te praten over de Rode Terreur die zijn hoogtepunt bereikte in 1937. Daarentegen vond 38 procent dat het juist van belang was niet te vergeten wat er in die jaren is gebeurd.

Eerherstel

President Poetin heeft zich ook altijd nogal ambivalent uitgelaten over Stalin. In een interview met de Amerikaanse regisseur Oliver Stone zei hij dat Stalin 'overdreven' wordt gedemoniseerd om Rusland en de Sovjet-Unie zwart te maken. Volgens hem is Stalin een 'complexe figuur', te vergelijken met Napoleon die op de golven van een revolutie aan de macht kwam en vervolgens vrijwel absolute macht vergaarde. 'Zulke figuren en zulke momenten hebben zich in de wereldgeschiedenis vaak genoeg voorgedaan', zei Poetin.

De afgelopen jaren heeft Stalin enigszins eerherstel gekregen in Rusland. In verscheidene plaatsen zijn weer standbeelden of bustes van de Sovjetdictator opgericht, terwijl de plaats Chorosjevo, drie uur rijden van Moskou, een heus Stalinmuseum heeft gekregen. Daarentegen heeft Perm-36, een museum dat gewijd was aan de Stalinterreur en de Goelag, een complete facelift gekregen. Het museum bezingt nu de heldendaden van de bewakers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234