Zaterdag 01/10/2022

In kaartOorlog in Oekraïne

Rusland en Oekraïne claimen allebei de winst op het slagveld. Wie heeft gelijk? Deze kaarten tonen het aan

Russische militairen op een gepantserd voertuig in Marioepol. Beeld REUTERS
Russische militairen op een gepantserd voertuig in Marioepol.Beeld REUTERS

Het Russische leger is bij mogelijk de zwaarste Oekraïense artillerieaanval tot nu toe tientallen tanks en pantservoertuigen in één keer kwijtgeraakt. Elders voert Rusland dan weer aanhoudend artilleriebeschietingen uit en neemt het nieuwe dorpen en steden in. Wie is er dan aan de winnende hand op het Oekraïense slagveld? Deze kaarten tonen hoe het front eruitziet.

Tommy Thijs

79 dagen geleden is het ondertussen dat Rusland Oekraïne binnenviel. Meteen nam Poetins leger grote gebieden in het oosten en zuiden in, maar geleidelijk aan liep de opmars naar het westen vast. Na iets meer dan een maand zag Rusland zich zelfs verplicht om zich terug te trekken rond hoofdstad Kiev en andere gebieden in het noorden, om zich voortaan op de Donbas in het oosten te concentreren.

Maar ook daar lijkt het nu vast te lopen. De Oekraïense generale staf meldt bijna dagelijks nieuwe successen. Toch waarschuwen militaire waarnemers voor al te veel optimisme, en voorspellen ze dat de oorlog wel eens heel lang zou kunnen duren. In de Donbas werd het conflict bijvoorbeeld al in 2014 grotendeels bevroren op een frontlijn die tot 24 februari van dit jaar bijna niet meer verschoof. Niemand durft uit te sluiten dat dat met de nieuwe frontlijnen ook zo zal verlopen.

Wie staat nu waar in welke streek van Oekraïne? We tonen u de laatste stand van zaken, regio per regio:

Charkiv: Oekraïne opnieuw aan de winnende hand

Talrijk zijn de berichten over Oekraïense tegenoffensieven rond Charkiv, de tweede grootste stad van het land, op enkele tientallen kilometers van de Russische grens. Al sinds de eerste dag van de invasie werd de stad onophoudelijk bestookt met Russische raketten, pas sinds enkele dagen krijgen de inwoners wat rust.

Die rust komt er doordat de Russische artillerie ten noorden en noordoosten van Charkiv in het defensief is gedrongen richting de grens, en Oekraïne opnieuw dorpen controleert tot 45 kilometer buiten het stadscentrum. Daardoor ligt de stad nu grotendeels buiten het bereik van de Russische artillerie. Omgekeerd komen de Russische aanvoerlijnen ten oosten van Charkiv, die Rusland gebruikt voor de bevoorrading van de troepen in de Donbas, binnen Oekraïens bereik.

Veel huizen en gebouwen in en rond Charkiv zijn tot puin herschapen. Stilaan wordt het wel rustiger in de omgeving doordat de Russische troepen zich hebben moeten terugtrekken. Beeld REUTERS
Veel huizen en gebouwen in en rond Charkiv zijn tot puin herschapen. Stilaan wordt het wel rustiger in de omgeving doordat de Russische troepen zich hebben moeten terugtrekken.Beeld REUTERS

Meer zelfs: nu Oekraïne steeds meer oprukt, komt ook de grote Russische stad Belgorod, een belangrijk militair knooppunt, in het vizier. Bij beschietingen met raketten, volgens Rusland door Oekraïense troepen, zijn daar volgens gouverneur Vjatsjeslav Gladkov woensdag voor het eerst slachtoffers gevallen. Een persoon kwam om het leven en zes mensen raakten gewond. Het Oekraïense leger heeft de aanval officieel niet bevestigd.

De Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW), dat de vorderingen op het slagveld dag na dag bijhoudt, schrijft in zijn jongste rapport vanmorgen dat “het Oekraïense tegenoffensief nabij Charkiv begint te lijken op het tegenoffensief dat de Russen uiteindelijk helemaal Kiev en West-Oekraïne deed verlaten”, al blijft het afwachten hoe de situatie verder evolueert.

De situatie rond Charkiv. Beeld De Morgen
De situatie rond Charkiv.Beeld De Morgen

Grens Loehansk - Donetsk: Rusland wint traag terrein, Oekraïne slaat ongenadig terug met artillerie

De meest intense gevechten vinden plaats ten oosten en zuiden van Izjoem, de poort naar de Donbas, op de grens van de provincies Loehansk en Donetsk. Het Russische leger lijkt zich daarbij te focussen op twee omcirkelende bewegingen, de ene al met meer succes dan de andere.

De buitenste beweging vertrekt van Izjoem dat al enkele weken in Russische handen is en waar sindsdien geprobeerd wordt verder naar het zuiden door te stoten richting de twee buursteden Slovjansk en Kramatorsk. Ondanks eerste successen, lijkt dat offensief sinds een tweetal weken echter te stokken. Pogingen om westwaarts door te stoten richting Lyman en zo aansluiting te vinden bij de troepen onder Izjoem, waren tot nog toe niet succesvol.

Vorig weekend konden de Russische troepen wel Popasna innemen, een kleine stad met meer dan 20.000 inwoners naar het zuidoosten. Volgens het Oekraïense leger voerde het enkel een ‘tactische terugtrekking’ uit om zijn verdedigingslinies ten westen van de stad te kunnen versterken. Ondertussen ligt echter ook de weg richting Bachmoet onder vuur. Als dat stadje zou vallen, zouden de buursteden Slovjansk en Kramatorsk van twee kanten onder vuur genomen kunnen worden.

De situatie rond Izjoem en Sjevjerodonetsk. Beeld De Morgen
De situatie rond Izjoem en Sjevjerodonetsk.Beeld De Morgen

Volgens het ISW zou Rusland door de stokkende vooruitgang bij Izjoem voorlopig echter de plannen tot brede omsingeling voorlopig hebben opgegeven. De focus zou nu op de kleinere omsingeling meer naar het noordoosten liggen.

Daar liggen de steden Sjevjerodonetsk en Lysytsjansk, maar ook Roebizjne, al wekenlang onder zwaar artillerievuur. De drie steden vormen de laatste in de provincie Loehansk die nog in Oekraïense handen zijn, de vraag is of dat nog lang zal blijven. Ondanks zware verliezen bij een Oekraïense artillerie-aanval bij het oversteken van de Donets-rivier, zou Roebizjne gisteren in Russische handen zijn gevallen.

Vanuit Popasna kwamen ook de eerste berichten dat troepen noordwaarts oprukken om Lysytsjansk vanuit het zuiden te kunnen aanvallen. Het ISW verwacht “de komende dagen een groot grondoffensief” aan dit front, maar zegt tegelijkertijd dat het hoogst onzeker is dat dat succesvol zal zijn, “zelfs als ze zich enkel nog op dat veel kleinere doel focussen”.

Zuid-Oekraïne: patstelling

in het zuiden van het land lijkt de militaire situatie in een patstelling te zijn beland na de eerste verovering van het grote stuk land dat Rusland nu met het schiereiland de Krim verbindt. In Marioepol houden de laatste Oekraïense soldaten zich nog altijd schuil in de Azovstal-fabriek, die dag in dag uit wordt gebombardeerd en bestookt. Door dat verzet ontneemt het een deel van de Russische troepen daar wel de kans om snel naar het noorden te trekken om te helpen bij de omsingeling van de Donbas. Tegelijkertijd vinden er wel beperkte aanvallen plaats richting Zaporizja, maar voorlopig zonder veel succes.

In de buurt van Cherson probeert het Russische leger al sinds het begin van de invasie westwaarts op te rukken richting Mykolajiv, de stad die het nodig heeft als het ooit Odessa plant aan te vallen. Door het hevige Oekraïense verzet lukte dat tot nog toe nooit en werd Rusland zelfs al teruggedrongen richting Cherson. Volgens het ISW veranderen verschillende dorpen in deze regio elke week opnieuw van controlerende partij.

De situatie in het zuiden van Oekraïne. Beeld De Morgen
De situatie in het zuiden van Oekraïne.Beeld De Morgen

Rest van het land: raketaanvallen op infrastructuur

Tegelijkertijd met aanvallen op de verschillende fronten blijft Rusland gebieden die het niet (meer) bezet, met raketten en gevechtsvliegtuigen bestoken. Daarbij wordt vooral de Oekraïense infrastructuur geviseerd, zoals treinstations, sporen en brandstof- en wapenopslagplaatsen.

De stad Kremenstjoek, een belangrijk industrieel knooppunt in het midden van het land, is bijvoorbeeld vannacht getroffen door de zwaarste raketaanval sinds het begin van de invasie. Daarbij zouden weliswaar geen gewonden zijn gevallen, maar twaalf Russische raketten zouden doelwitten hebben geraakt. Vooral de lokale olieraffinaderij kwam onder vuur te liggen.

Winst en verlies aan beide kanten

Het aantal verliezen aan beide kanten loopt intussen fel op, al blijft het moeilijk om een exact beeld te krijgen. Rusland meldt elke dag dat het honderden Oekraïense soldaten heeft gedood en tientallen voertuigen heeft vernietigd, zonder daar enig bewijs voor te leveren. De Oekraïense propagandamachine draait omgekeerd op volle toeren, vaak wel met foto’s en video’s. Ook dat kan echter een verkeerd beeld schetsen: mislukte offensieven of verliezen worden bijna niet getoond.

De gespecialiseerde website Oryx houdt consequent alle beelden van materiële verliezen bij, aan beide kanten. Dat heeft als voordeel dat enkel geverifieerde verliezen worden opgenomen. Het nadeel is dat de partij die het meeste beelden toont van de andere partij er beter uitkomt. Op dit moment telt Oryx 3.623 verloren Russische voertuigen, vliegtuigen of helikopters, aan Oekraïense zijde zijn het er nog maar 1.021.

Volg de laatste ontwikkelingen in de oorlog in onze liveblog

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234