Donderdag 07/07/2022

Belangrijk nieuwsOorlog in Oekraïne

Rusland dreigt Europa af met gas: gasprijzen pieken opnieuw

Een arbeider aan het werk op een gasveld van Gazprom in Siberië. Beeld Bloomberg via Getty Images
Een arbeider aan het werk op een gasveld van Gazprom in Siberië.Beeld Bloomberg via Getty Images

De gastoevoer naar Polen en Bulgarije heeft Rusland al dichtgedraaid. De rest van Europa zou ook kunnen volgen, waarschuwt het Kremlin. De spanningen doen de gasprijzen opnieuw pieken.

Stavros Kelepouris

Europa wil tegen 2030 van het Russische gas af. Maar als het van Rusland afhangt, kan dat gerust sneller. Het land dreigt de gaskraan verder dicht te draaien als Europa haar gasleveringen niet in roebel begint te betalen. Die eis dateert al van enige tijd geleden, maar tot nog toe ging het Westen ervan uit dat het niet zo ver zou komen. Tot deze week de toevoer naar Polen en Bulgarije afgesneden werd.

Voorlopig blijft het bij een waarschuwingsschot. De Yamal-pijplijn door Polen levert maar een klein deel van de Europese gasbevoorrading. Het Kremlin sluit niet uit dat ook andere routes afgesneden worden. Maar dat zou ook Rusland pijn doen, want de gasexport is een bijzonder belangrijke inkomstenbron - zeker nu het land bedolven wordt onder economische strafmaatregelen.

Toch valt niet langer uit te sluiten dat Rusland Europa vroeg of laat op droog zaad zet. Daarmee zou Poetin het Westen hard raken, want Europa kan op dit moment nog niet zonder Russisch gas. Vooral in Duitsland is de zenuwachtigheid groot: meer dan de helft van het gas komt er uit Rusland. Als Moskou de kraan dichtdraait, zullen de Duitsers moeten rekenen op Europese solidariteit.

Minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) verklaarde woensdag dat er voor ons land geen acuut probleem dreigt. Slechts 6 procent van ons gas komt uit Rusland. En in de haven van Zeebrugge ligt infrastructuur waarmee België overzees gas kan importeren en opslaan. “De situatie is ernstig maar België is volledig voorbereid. Deze trieste escalatie van Rusland toont nog maar eens hoe de Europese afhankelijkheid van fossiele brandstoffen wordt gebruikt als wapen”, aldus Van der Straeten.

De bevoorrading komt dan niet meteen in het gedrang, maar daar eindigt het goede nieuws. De Russische dreigementen deden de prijzen op de gasbeurzen pieken - van zo’n 90 euro per megawattuur naar meer dan 125 euro. Hoe langer de onzekerheid aanhoudt, hoe verder de al historisch hoge energiefactuur van de Belgische gezinnen zal oplopen. Al zal het effect daarvan nog even beperkt blijven: in de lente en de zomer ligt de vraag naar gas veel lager dan in de herfst en de winter.

De vraag is wie het eerst knippert. Rusland houdt voet bij stuk, maar Europa wil niet weten van betalingen in roebel - daarmee zou Rusland de Europese sancties immers deels kunnen omzeilen. Een alternatief voorstel van Rusland is dat de betalingen zouden gebeuren op speciale rekeningen van de Gazprombank, waar de euro’s daarna omgezet kunnen worden in roebel. Ook daar wil Europa niet van weten. Maar volgens het Amerikaanse Bloomberg zouden tien Europese bedrijven intussen wel al zulke rekeningen geopend hebben, en zouden vier gasafnemers al betaald hebben in roebel.

Op lange termijn lijkt Rusland vooral zichzelf in de voet te schieten. Nu het land energie inzet als wapen, lijkt Europa nog meer vastberaden om zich los te koppelen van de Russische bevoorrading.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234