Zaterdag 19/06/2021

AchtergrondMyanmar

Ruim een dag na de coup in Myanmar is nog niets vernomen van regeringsleider Aung San Suu Kyi

Legervoertuigen domineren het straatbeeld in Mandalay,  de op een na grootste stad in Myanmar.  Beeld REUTERS
Legervoertuigen domineren het straatbeeld in Mandalay, de op een na grootste stad in Myanmar.Beeld REUTERS

Ruim een dag na haar arrestatie door het leger van Myanmar is nog altijd niks vernomen van regeringsleider Aung San Suu Kyi, hoewel ze in goede gezondheid zou verkeren. De Verenigde Staten en andere landen hebben de legerleiding opgeroepen haar vrij te laten en de democratie te herstellen, op straffe van hernieuwde sancties.

“Samen met onze regionale en wereldwijde partners ijveren we voor het herstel van de democratie in Myanmar, en zullen we diegenen die de democratische transitie in het land hebben teruggedraaid, ter verantwoording roepen”, aldus de Amerikaanse president Joe Biden in een verklaring.

Ook de VN oordeelden hard over de machtsgreep. De EU, Australië, India en Japan waren kritisch en riepen op de gevangenen vrij te laten. Het Verenigd Koninkrijk eist dat een al eerdere gepland telefoongesprek met Aung San Suu Kyi later deze week doorgaat om duidelijkheid te krijgen over haar veiligheid, en overweegt ook sancties.

In de hoofdstad Naypyidaw en de grootste stad Yangon waren dinsdag meer soldaten op straat te zien dan normaal. Het leger bewaakte ook het appartementencomplex in de hoofdstad waar parlementariërs wonen, waardoor leden van Suu Kyi’s partij Nationale Liga voor Democratie (NLD) de facto onder huisarrest werden gehouden. Het huisarrest werd 's avonds opgeheven.

Volgens een lid van de NLD is Aung San Suu Kyi in goede gezondheid. Hoe de man, Kyi Toe, aan de informatie komt, is niet bekend.

Het internationale vliegveld in Yangon is dinsdag gesloten als gevolg van de staatsgreep. Volgens de vliegveldmanager blijft de luchthaven tot mei dicht.

Fraude

Het leger greep maandag de macht door Suu Kyi en ruim twintig andere politici, journalisten en activisten gevangen te zetten. Een deel van hen is inmiddels weer vrijgelaten. De eerste minister van de regio Sagaing, Myint Naing, zei tegen de BBC dat hij was vastgehouden op een slaapzaal en goed was behandeld. “Ik maak me zorgen om het land. We hoopten op het beste maar het slechtste gebeurt”, zei hij.

De militairen claimen dat bij de parlementsverkiezingen van afgelopen november grootscheepse fraude is gepleegd. De partij van Suu Kyi zou gesprekken hierover hebben ‘geweigerd’ en optreden van het leger noodzakelijk hebben gemaakt. Bewijs hiervoor ontbreekt. Suu Kyi’s NLD won bij de verkiezingen 396 van de 476 zetels, het nieuwe parlement zou maandag voor het eerst bijeenkomen.

Volgens de militairen is de machtsgreep legaal omdat de grondwet toestaat dat het leger ingrijpt in een ‘noodsituatie’. Het leger kondigde een noodtoestand van één jaar af. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch noemde de betreffende clausule in de grondwet eerder ‘een garantie voor een coup’.

Het Yangon Jeugdnetwerk, een van de grootste activistische groepen van het land, riep op tot ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’. Dinsdag sloegen inwoners van de belangrijkste stad Yangon bij wijze van protest op potten en pannen.

China

Dinsdag komt de VN-Veiligheidsraad bijeen in New York om te praten over de situatie in Myanmar. China, de grootste handelspartner van Myanmar, heeft de machtsgreep niet veroordeeld. In een verklaring riep Peking de ‘partijen’ op de grondwet te respecteren, maar dat is ook te interpreteren als een steun in de rug van het leger in Myanmar. Zo kan de crisis in Myanmar bijdragen aan de toch al omvangrijke geopolitieke strijd tussen China en de VS.

Het nieuwe regime heeft 24 ministers ontslagen en elf nieuwe benoemd. Legerleider Min Aung Hlaing, de nieuwe machthebber, heeft beloofd om op termijn ‘vrije en eerlijke’ verkiezingen te organiseren. Dinsdag zei hij dat de actie van het leger ‘onvermijdelijk’ was.

Met de machtsgreep komt een einde aan een korte periode van voorzichtige democratisering. In 2015 maakte het leger na vijftig jaar militaire dictatuur plaats voor een burgerregering. De eerste vrije verkiezingen werden toen ook ruim gewonnen door de partij van Suu Kyi. De voormalige oppositieleider zat tijdens de militaire dictatuur 15 jaar in huisarrest en kreeg in 1991 mede vanwege haar vreedzame verzet in de Nobelprijs voor de Vrede.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234