Vrijdag 18/09/2020

Catalonië

Ruil eens een financiële klokkenluider voor een Catalaanse separatist

Hervé Falciani, de 'Snowden van de bankwereld'. Beeld REUTERS

Tot verbazing van velen vervolgt het Spaanse gerecht Hervé Falciani, de Fransman die in 2008 de massale belastingontduiking bij de Zwitserse bank HSBC aan het licht bracht. In ruil zou Zwitserland twee Catalaanse leiders uitwijzen.

Falciani was in 2008 IT-expert bij de Zwitserse HSBC-bank toen hij de vertrouwelijke gegevens van meer dan 120.000 rijke klanten lekte. Dat SwissLeaks-schandaal bracht een witwassysteem ter waarde van 180 miljard euro aan het licht.

In 2015 veroordeelde de Zwitserse staat HSBC tot een boete van 33 miljoen euro. Stuart Gulliver, CEO van de bank, verontschuldigde zich “voor de onaanvaardbare praktijken die zich in de jaren 2000 in Zwitserland hadden voorgedaan”.

Vorig jaar betaalde HSBC bij wijze van minnelijke schikking 300 miljoen euro aan Frankrijk omdat de bank duizenden rijke Fransen had helpen frauderen.

Dat alles maakte van Falciani een internationale volksheld. Voortaan ging hij door het leven als 'de Edward Snowden van de belastingontduiking' en 'de man die de superrijken van angst doet sidderen'.

Klokkenluider of handelaar in geheime informatie?

Maar tegelijk stelde het Zwitserse gerecht een vervolging tegen Falciani in omdat hij niet alleen vertrouwelijke gegevens ontvreemdde, maar ze naar verluidt ook wou verkopen aan de hoogste bieder. 

Het verhaal gaat dat Falciani met zijn bankgegevens en zijn maîtresse naar Libanon trok om een miljoenendeal te sluiten. De man heeft dat altijd ontkend en bleef bij zijn verhaal dat hij een klokkenluider was die een ziek banksysteem aan de kaak wou stellen. Hij maakte afspraken met verschillende Europese regeringen om de bankgegevens over te maken.

Om uit de klauwen van het Zwitserse gerecht te blijven, vluchtte hij naar Spanje, waar hij discreet met een boot arriveerde. Zwitserland vaardigde daarop een internationaal aanhoudingsbevel uit. 

In 2012 werd Falciani voor het eerst in Barcelona gearresteerd. Maar het Spaanse hooggerechtshof oordeelde dat de man moest worden vrijgelaten, omdat het lekken van financiële data niet strafbaar is in Spanje.

In 2015 veroordeelde een Zwitserse rechtbank hem bij verstek tot vijf jaar gevangenis wegens industriële spionage en het schenden van het bankgeheim.

Spaans-Zwitserse spanningen over Catalaanse kwestie

Maar de beslissing van het Spaanse hooggerechtshof kon woensdag niet verhinderen dat een Madrileense rechter Falciani opnieuw liet arresteren. Dat gebeurde op basis van een nieuw Zwitsers aanhoudingsbevel. Falciani was op weg naar een conferentie waar hij een lezing zou geven toen de politie hem op straat tegenhield en oppakte. 

Falciani werd gisteren onder voorwaarden vrijgelaten. Hij moest zijn paspoort inleveren, mag Spanje niet verlaten en moet zich wekelijks bij de rechtbank aanmelden.

Opmerkelijk is wel dat de vervolging er komt op een moment dat er behoorlijke spanning op de Spaans-Zwitserse relaties zit. Het Spaanse gerecht dringt bij de Zwitsers aan op de uitlevering van de Catalaanse separatistische ex-parlementsleden Marta Rovira en Anna Gabriel, die in Zwitserland in ballingschap leven. 

Ook onder andere de Financial Times heeft het over een merkwaardige timing. Naar verluidt zou Zwitserland bij wijze van goodwill bereid zijn vaart te zetten achter de uitleveringen van Rovira en Gabriel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234