Zondag 24/01/2021

Rubenshuis toont verloren gewaand portret door Van Dyck

Het Rubenshuis heeft acht opmerkelijke bruiklenen in huis gehaald. Blikvanger is een elegant jongensportret door Antoon van Dyck, waarvan men niet eens wist dat het nog bestond.

"We willen onze collectie steeds vernieuwen en uitbreiden", zegt Ben van Beneden, conservator van het Rubenshuis in Antwerpen. "Het museum moet leven. Mensen die vijf jaar geleden het huis bezochten moeten nieuwe dingen zien. Maar aankopen zijn moeilijk door de hoge prijzen op de kunstmarkt."

Al geruime tijd speelt het Rubenshuis het slim. De collectie wordt regelmatig verrijkt met langdurige bruiklenen uit privé-collecties of buitenlandse musea, waar het stuk in kwestie geen kans krijgt. "Ik krijg soms de commentaar dat ik van het Rubenshuis te veel een kunstmuseum wil maken, maar we mogen niet vergeten dat Rubens in dit huis een van de meest spraakmakende kunstcollecties van zijn tijd had ondergebracht. Die sfeer wil ik weer oproepen."

Verborgen schatten

Onder de acht bruiklenen die vanaf vandaag in het Rubenshuis te zien zijn, bevinden zich enkele parels: tot nu toe verborgen schatten. In de familiekamer hangt een vertederend jongens-portret van Antoon van Dyck. "Het was een verloren gewaand werk", verduidelijkt Van Beneden.

"Van Dyck had in 1632 in Den Haag de opdracht gekregen voor een portret van prins Willem II. De Engelse koning Karel I bestelde daarna ook een portret, want zijn dochter zou later met Willem II huwen. Het eerste portret hangt in Dessau, van het tweede portret dachten we dat het verloren was. Tot het in een Londense privéverzameling opdook." Van Beneden slaagde erin om de eigenaar over te halen tot een langdurige bruikleen van dit elegante portret.

Italiaanse Rubens

Nog van Van Dyck, maar met een grote inbreng van zijn atelier, is het informele portret van Jan Van Malderen, de toenmalige bisschop van Antwerpen (1628).

Een complete ontdekking is het Stilleven met haas, 'tazza' met druiven en kreeftvan Frans Snijders, een medewerker van Rubens en de grote dieren- en stillevenspecialist van de 17de eeuw. Het is een ongewoon werk dat fris en erg tactiel geschilderd is: een meesterproef waarin Snijders laat zien hoe verschillend de vacht van een haas is vergeleken met het porselein van een kommetje of het harnas van een kreeft. Het werk was tot nu toe onbekend.

Al even onbekend was Vechtende boeren, een tafereel dat Rubens rond 1618 maakte naar een verloren schilderij van Pieter Bruegel de Oude. Alleen de prent van Bruegel is nu nog bekend. Van Beneden heeft ook nog de hand kunnen leggen op een ongewone samenwerking tussen Rubens en Cornelis Saftleven uit 1630. Rubens bezat acht werken van de Rotterdammer.

In het atelier hangt ook nog een vroeg werk van Rubens, De bekering van Paulus uit zijn Italiaanse periode (1600-1608). Het zit vol dynamiek, de koppen zijn sterk, maar tegelijk zijn er delen stuntelig geschilderd.

"In de nieuwe viertalige bezoekersgids zetten we de mens Rubens centraler dan vroeger", besluit Ben van Beneden. "Zo willen we hem dichter bij ons brengen." De campagne De meester leeft, met wimpels en affiches , sluit daarbij aan.

www.rubenshuis.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234