Zondag 26/06/2022

Rubens, gekke huizen en een Chinese straat

Afgelopen weekend werd het tweede seizoen van Lille 2004 ingeluid. De belangrijkste evenementen zijn Rubens, een klassieke tentoonstelling die het publiek geeft waarvoor het komt: le grand Rubens in groot ornaat en formaat, de opening van de eerste Maisons folie en de transformatie van de Rue Faidherbe tot een bijna authentieke straat in Shanghai.

Rijsel

Van onze verslaggeefster ter plaatse

Nica Broucke

Het Maison folie, een mengeling van maison d'art en maison de quartier, is een stokpaardje van Martine Aubry, de dynamische en ambitieuze - naar verluidt heeft de socialiste ernstige presidentiële aspiraties - burgemeester van Rijsel. Sinds haar aantreden in 2000 zijn Aubry en haar ploeg er steeds op blijven hameren dat de Culturele Hoofdstad van Europa niet met grote, maar met kleine c geschreven moet worden. Met andere woorden, Lille 2004 is geen cultureel-elitair, maar een sociaal-cultureel gebeuren dat niet alleen het door toeristen al ruim gefrequenteerde, charmante Vieux Lille ten goede mag komen. Ook de multiculturele inwoners van de volkswijken en de minder fotogenieke periferie moeten er, om in de terminologie van de vergane textielindustrie te blijven, garen van kunnen spinnen. "Cultuur is geen dode, maar een levende materie", aldus Aubry aan De Morgen. "Het is meer dan Rubèns of de pittoreske Vlaamse huizen van le Vieux Lille. Eten en drinken, mode, fanfare en feesten behoren net zo goed tot ons culturele erfgoed. Cultuur vormt de link tussen het verleden, het heden en de toekomst en zorgt ervoor dat de wereld niet grijs, maar gekleurd wordt."

Een bindmiddel tussen verschillende generaties, diverse sociale groepen en nationaliteiten die elkaar in een van de twaalf laagdrempelige Maisons folie ontmoeten om er een stukje tuin te bewerken, naar de hamam te gaan of een kunstenaar aan het werk te zien. Zeven van deze kunst- en buurthuizen zijn ingeplant op het grondgebied van Lille Métropole zelf, goed voor een bevolking van meer dan een miljoen mensen, en twee in de regio Nord-Pas de Calais (4 miljoen inwoners), terwijl er ook in drie Belgische satellieten (in Kortrijk, Doornik en Bergen) werd voorzien. De meeste Maisons bevinden zich in verwaarloosde, voornamelijk industriële gebouwen die met Europees geld werden gerenoveerd en hun omgeving een dynamische injectie moeten geven. Afgelopen weekend werd in Kortrijk het eerste Folie-huis, in dit geval zelfs een heel (Buda-)eiland, geopend met het festival Beeldenstorm en een gratis buffet voor de 200, vooral hoogbejaarde, inwoners (DM 6/3).

Het Maison folie 'vedette' van Lille 2004 is dat van Wazemme, een levendige, multiculturele volkswijk ten zuiden van de oude stad. De Nederlandse NOX-architect Lars Spuybroek nam het terrein van de voormalige weverij Leclercq onder handen. Spuybroek voorzag de nieuwe evenementenzaal van een glooiend, ietwat zonevreemd, organisch omhulsel en tekende tevens voor de, nog niet afgeronde, renovatie van de fabrieksruimte, de aanleg van een nieuw plein en een nieuwe straat. Dat het project niet tijdig voltooid raakte, vormde voor de gelegenheids-Wazemmois geen beletsel om zaterdagavond samen met de burgemeester uit de bol te gaan tijdens het Wazemme à l'aube-feest in de inderhaast ingerichte evenementenzaal, marktplein en cafés. De mooie, generatie- en cultuuroverschrijdende woorden van het Maison folie konden, afgaand op het jonge, veelal autochtone publiek, niet helemaal hardgemaakt worden. Toch haalde een drieduizend volhouders het gratis ontbijt dat zondagochtend om 4 uur werd opgediend. In de zomer slaan acht instellingen van de Gentse scene, waaronder Victoria, Les Ballets C. de La B, de Vooruit en de Kopergieterij, hier met Onder de torens hun tenten op. De andere Maisons folie openen mondjesmaat in de loop van het culturele jaar met evenementen die in een eerste fase nog door de organisatoren van Lille 2004 worden geprogrammeerd. Na 2004 moeten de lokale vzw's hun eigen huishouden runnen en dat zou - touchons du bois - wel eens uit de hand kunnen lopen: een jeugdclub heeft nu eenmaal andere verlangens dan een groepje hobbyisten. Sommige Maisons hebben nu al een betere structuur dan andere. In het prachtige fort van Mons-en-Baroeuil, op drie metrohaltes van Lille Flandres, werden een restaurant, een middelgrote bibliotheek en een actief centrum voor multimedia dat jonge documentairemakers en multimediakunstenaars begeleidt, ondergebracht. De invulling van het kleinschaligere Maison folie La Ferme d'en Haut in Villeneuve d'Asq, op een boogscheut van het befaamde museum voor hedendaagse kunst, daarentegen blijft, op een mooie gelegenheidstentoonstelling over de geschiedenis van het circus na, onduidelijk. Terug naar Rijsel zelf, waar zaterdagavond de Rue Faidherbe, de drukke straat die het station Lille Flandres met het Place du Théâtre verbindt, met flikkerende Chinese lichtreclames, rode papieren lantaarns en videoprojecties, getransformeerd werd tot de Rue de Shanghai. Voor de opera werd, met dank aan een wel zeer prominent vertegenwoordigde sponsor, een Chinees paviljoen geïnstalleerd waar vips van hun ceremonieel geserveerde thee nipten. Vuurwerk, muziek en de obligate Chinese draken besloten het niet helemaal geslaagde, maar desondanks zeer populaire, 'Made in China'-straatje, dat tot 31 mei in Lille blijft.

Meer Lille 2004, meer bepaald de robottenopera Armageddon van Art Zoyd op pagina 20.

De meeste Maisons folie bevinden zich in verwaarloosde industriële gebouwen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234