Dinsdag 16/07/2019

Roommate gevraagd (m/v)

Op Facebook-groepen en andere onlinefora kom je ze voortdurend tegen: zoekertjes voor huisgenoten die geen man mogen zijn. Wat zegt de discriminatiewetgeving hier dan over?

Juli is traditioneel de maand waarin veel studenten beginnen nadenken over een kot voor volgend academiejaar. Ook ik - niet langer een student - wil graag een kamer in Brussel.

Nu ik op enkele Facebook-groepen advertenties bekijk, merk ik dat ik wel tot de goede doelgroep behoor om samen met anderen een appartement te huren (werkend, jong) maar vaak lees ik dat mijn geslacht een probleem is.

'Girls only', zie ik op een zoekertje voor een kamer op het Flageyplein, met de bijkomende voorwaarde dat het meisje in kwestie ook nog een 'cat lover' moet zijn. Voor een kamer in de buurt, staat er bovenaan de advertentie 'étudiante souhaitée'.

Gelijkaardige zoekertjes vind je ook op Airbnb en andere websites, die als publieke fora dienen om kandidaat-huurders aan te trekken. En ook al zie ik ze vooral in Brussel, voorbeelden uit Gent en Antwerpen zijn niet moeilijk te vinden.

"Vrouwen hebben samen een andere dynamiek dan mannen", vertelt een vrouw met wie ik ooit een appartement heb gedeeld. "Vrouwen snappen elkaar gewoon beter. Als je thuis bent, wil je toch een relaxte sfeer en het is makkelijk dat je dan kunt rondlopen in je ondergoed."

Maar zijn zulke advertenties dan geen discriminatie, vraag ik me af. En trouwens: kan ik het helpen dat ik een man ben? Ik doe ook netjes de afwas, ben hygiënisch, goed opgevoed en kan niet onaardig koken.

Geen publiek goed

Uiteraard bestaat er geen twijfel over dat er een serieuze rechtszaak zou volgen, als een verhuurder van appartementen een advertentie zou plaatsen met daarin 'enkel vrouwen', maar dat is het niet. De dames in kwestie huren kamers in een appartement van een eigenaar. Geeft dat hen het recht om iemand op basis van zijn geslacht zomaar te discrimineren?

Dit is een moeilijke vraag, erkennen de specialisten. De huurwetgeving en de discriminatiewetgeving zijn door de zesde staatshervorming geen federale bevoegdheid meer, maar een regionale. Dat betekent ten eerste al dat in Vlaanderen de gendercel van de Vlaamse Ombudsdienst zich over zulke vragen buigt en in Brussel het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen.

Volgens de instanties is het zo dat in de wetgeving van beide gewesten een gelijkaardige redenering wordt gehanteerd. In Vlaanderen bijvoorbeeld stelt de discriminatiewetgeving dat er 23 discriminatiegronden zijn, waarvan 'geslacht' de eerste is. Maar volgens experts is de discriminatiewetgeving hier niet van toepassing omdat een kamer in een gedeeld appartement of huis geen publiek goed is.

Dat is raar, want als een verhuurder 24 appartementen verhuurt en daarvoor advertenties plaatst op het internet, behoren ze wel tot de publieke goederen en mag er geen onderscheid gemaakt worden op basis van geslacht.

Jogchum Vrielink, professor discriminatierecht aan de Université Saint-Louis (Brussel), legt het zo uit. "Het Vlaamse Gelijkekansendecreet geldt in dit geval niet, omdat je in je eigen huis een kamer verhuurt", zegt hij. "Dan is dat in principe een private aangelegenheid, en geen publieke. Die publiekelijke beschikbaarheid heeft niet zozeer betrekking op de wijze van aanbieden, maar op de aard van het goed."

Maar kun je dan ook in een advertentie op een website aangeven dat je geen homo's of moslims in huis wil? "In beginsel mag je dat zeggen", verklaart Vrielink. "Omdat de kwestie dus tot de privésfeer behoort, mag je gelijk welke voorwaarden stellen. De discriminatiewetgeving is hier dus niet van toepassing."

Unia sluit zich bij hem aan, maar nuanceert ook. "Een rechter zou kunnen oordelen dat het strafbaar is om een roommate te weigeren op basis van ras, bijvoorbeeld", zegt woordvoerder Bram Sebrechts. "Je biedt immers goederen en diensten publiek aan. Maar dat betekent niet dat de rechter geen rekening kan houden met andere argumenten zoals het feit dat je zelf kiest wie je toelaat in je privéleven."

Volgens Unia kan een rechter dus meerdere kanten op met de wetgeving en hangt het ook af van de specifieke situatie: deel je enkel een gang of ook een badkamer?

Vreemd toch, dat een badkamer kan bepalen wat discriminatie is en niet een advertentie, die wel heel discriminerend aanvoelt. Advertenties met 'we willen liever geen blanke roodharige vrouw met acht vingers' zijn dus perfect legaal. 'Geen moslims of joden' kan even goed.

Ondertussen ben ik van plan om een appartement te delen met twee vrouwen die geen punt maken van mijn geslacht. Want zo kan het natuurlijk ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden