Dinsdag 06/12/2022

Rook, rellen en Oranje

Noodverordening in Amsterdam. Dat belooft, het paardenmiddel waarmee de Mokumse burgemeester Job Cohen het koninklijk huwelijk van Neerlands kroonopvolger in goede banen wil leiden. Gisteren bepaalde hij dat de omgeving waar Willem-Alexander en Máxima elkaar zaterdag burgerlijk en kerkelijk het jawoord geven voor de gewone Nederlander verboden terrein is.

Diezelfde Cohen riep het volk al op niet naar de hoofdstad te komen en de plechtigheden thuis op de buis te volgen. Angst voor chaos. Ook Willem-Alexander is een beetje zuinig over de Oranje- (lees Máxima-)gekte: "Het is óns huwelijk", zegt hij bits. De Oranjes lopen nooit echt warm voor massale publieke belangstelling. Veel goede herinneringen heeft de familie er dan ook niet aan.

Op een drukbezochte bijeenkomst van zichzelf republikeins noemende Nederlanders, een paar weken terug in een Amsterdams kraakpand (waar anders?), was de orgineelste leuze '1966: 1-0, 1980: 2-0, 2002: 3-0'. Een rijtje voetbalscores dat staat voor historische veldslagen in de straten van de hoofdstad geleverd als de koninklijke familie er weer eens een feestje houdt. De rookbom onder de Gouden Koets en de daaropvolgende onlusten bij het koninklijk huwelijk in '66, en de hevige rellen bij de kroning van Beatrix in '80: het is traditie, folklore, zo'n veldslag, en eigenlijk niet eens republikeins.

Rook, rellen en stenen horen bij de Oranjes, net als foute schoonvaders en mysterieuze auto-ongevallen. Het maakt ze menselijk en het versterkt juist de monarchie. Beatrix' populariteit steeg de dag na haar troonsbestijging in 1980 met sprongen, omdat ze door de stadsoorlog gewonde politieagenten in het ziekenhuis bezocht.

Ik was er ook, die zonnige 30ste april. Nog net geen 17, tegen Trix (= Nix), en allerminst overtuigd republikein. Maar de herinnering aan de aftredende Juliana, die op het balkon van het Paleis op de Dam, boven de antimonarchiekreten uit, om stilte vroeg voor haar net gekroonde dochter heeft me nog jaren voor haar ingenomen. Dat er maar veel volk mag komen, zaterdag. Bart Willems

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234