Zaterdag 20/07/2019

Rood van jaloezie

Steekt die Porsche van je schoonbroer, een manager, je de ogen uit? Of droom je al een tijdje van een iPod zoals je collega, maar kan dat er deze maand echt niet meer af? 'In het rood gaan bij de bank of geld lenen bij vrienden kan dan echt verleidelijk zijn', zegt de Britse onderzoeker Stephen McKay. 'Wie jaloers is op anderen, leent vaker geld, maar heeft ook grotere moeilijkheden om zijn schulden achteraf af te betalen.' Door Sara De Sloover

ensen die jaloers zijn op wat anderen hebben, en over hun eigen inkomen ontevreden zijn, lenen grotere hoeveelheden geld en hebben ook meer moeilijkheden om hun schulden later af te betalen", zegt onderzoeker Stephen McKay in het hoofdstuk 'Afgunst' van het rapport Seven Deadly Sins van de Britse Economic and Social Research Council.

"Aankopen dienen niet alleen om onze noden te lenigen, maar hebben ook een sociale functie. We willen aan anderen graag tonen wie we zijn, wat we kunnen en wat we hebben", zegt economisch psycholoog Siegfried Dewitte (KU Leuven). "Iemand die zijn nieuwe dure auto showt, wil anderen eigenlijk laten zien dat hij veel geld heeft."

Die sociale functie is te zien in alles wat we ons aanschaffen: "Mensen zien anderen pronken met hun bezittingen. Ze willen niet achterblijven, zelfs al kunnen ze dat financieel niet aan, en dus gaan ze soms leningen aan die voor hen eigenlijk te hoog gegrepen zijn."

"Lenen op zich is niet verkeerd", gaat Dewitte oude vooroordelen te lijf. "Door geld te lenen, creëer je mogelijkheden voor jezelf. Je neemt een wissel op de toekomst, je kunt plannen realiseren die je anders nooit zou kunnen verwezenlijken. Het gevaar schuilt er gewoon in dat sommige mensen zichzelf overschatten. En er kunnen ook altijd onverwachte dingen gebeuren: je partner kan je verlaten, je kunt je been breken in een ongeval en je zaak daardoor een tijdje moeten sluiten."

Hoe tevredener de Britten zijn met hun inkomen, hoe minder krediet ze nog uit hebben staan, ontdekte onderzoeker McKay, directeur van het Personal Finance Research Centre aan de universiteit van Bristol. "Een derde van de mensen die aangaven 'volledig tevreden' te zijn over hun salaris moet nog schulden afbetalen, tegenover de helft van de mensen die best wat meer zouden willen verdienen."

De proefpersonen tussen 16 en 59 kregen ook twee specifieke vragen over jaloezie voorgeschoteld: 'Ben je vaak jaloers op andere mensen?' en 'Ervaar je soms dat anderen je benijden?' Dertien procent van de ondervraagden is het afgelopen jaar minstens een keer achterop geraakt met zijn betalingen, terwijl 16 procent geld heeft geleend bij familieleden, vrienden of kennissen. In de groep die geregeld smachtend naar andermans bezittingen lonkt, steeg dat percentage tot respectievelijk 18 en 23 procent.

Maar afgunst is natuurlijk niet de enige reden waarom mensen een lening aangaan. Mensen die moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen, lenen vaker geld dan mensen met een riant salaris. Ook alleenstaande ouders, mannen en jongeren staan vaker in het rood. Hypotheekleningen niet meegerekend, moet de Brit gemiddeld nog 6.000 euro afbetalen, ontdekte McKay op basis van cijfers van de Britse Household Panel Survey. Mannen en vrouwen hebben bijna even vaak schulden uitstaan, maar mannen lenen grotere bedragen - gemiddeld 7.500 euro, tegenover 4.500 bij de vrouwen.

"Bij ons gaat het meestal om kleinere bedragen, van een paar honderd euro", zegt Robin Vieveen, directeur van Intrum Justitia, het grootste incassobureau van België. "Consumenten willen luxeproducten die ze zich eigenlijk niet kunnen permitteren. Ze kopen ze toch, en raken dan in de problemen."

"Mannen hebben vaker schulden dan vrouwen", besluit Vieveen op basis van het 'klantenbestand' van meer dan 30.000 mensen met achterstallige betalingen. "Al staan gemeenschappelijke schulden misschien ook vaker op naam van de man. Het bedrag dat mannen ontlenen, is ook groter: gemiddeld zo'n 40 procent meer dan bij vrouwen." Wat de leeftijd van de schuldenaren betreft, ziet hij uitschieters bij jongeren (jonger dan 25) en bij gepensioneerden boven de zestig. "Die twee groepen moeten overleven van een krappe studietoelage of een karig pensioentje, en hebben het dan ook heel wat moeilijker om relatief kleine bedragen af te betalen."

"Dat mannen en jongeren in de Britse studie dieper in het rood staan dan vrouwen en ouderen verbaast de Leuvense consumentenpsycholoog Dewitte niet: "Net die groepen zijn het meest verbeten om aan anderen te tonen wat ze economisch waard zijn. Ze bouwen nog aan een sociaal netwerk en begeven zich ook op de partnermarkt. Zeker jonge mannen willen imponeren, en een van de manieren om dat te doen, is consumeren: een hippe gsm, een dure sportkar, een chique loft."

Mannen hebben vaker schulden dan vrouwen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden