Vrijdag 21/06/2019

Rood boekje met groen randje

Op een congres in Luik hebben de Franstalige socialisten van de PS op een paar onthoudingen na een nieuw manifest en 170 voorstellen goedgekeurd. Voorzitter Elio Di Rupo sprak van een nieuw tijdperk voor het socialisme, maar de achterban klonk voorzichtiger.

De locatie van het vernieuwingscongres van de Parti Socialiste (PS) kon moeilijk symbolischer. Het imposante Congrespaleis heeft zijn wortels diep in de vorige eeuw, maar kijkt uit op hypermoderne bouwwerken zoals de Financietoren, het station Luik-Guillemins en de hangbrug over de Maas.

Exact op dezelfde locatie gaf Di Rupo in maart 2015 het startschot van zijn 'Chantier des Idées', toen doorgedrongen was dat de PS in de oppositie zat en vernieuwing nodig was.

Meer dan twee jaar en tientallen overlegmomenten in de lokale afdelingen later stelden Di Rupo en de partijtop in Luik de resultaten van een grondige zelfbevraging voor. Het nieuwe manifest is een actualisering van het meer dan 120 jaar oude Charter van Quaregnon van de Belgische Werkliedenpartij, de voorloper van de PS. "De PS is de enige partij die zo in de spiegel heeft gekeken", zei Di Rupo. "Onze tegenstanders zijn talrijk. 'De roden zijn gek geworden', zeggen ze. Voor die mensen citeer ik Victor Hugo inLes Misérables: 'Bourgeois, geloof mij, we moeten de angst voor het rode aan de stieren laten.'"

Tussen de 170 voorstellen die samen met het manifest werden goedgekeurd, zitten er verschillende die de PS inderdaad roder dan ooit doen kleuren. Zo zijn er voorstellen voor een vierdaagse werkweek en voor een fiscale hervorming die arbeid en kapitaal gelijk belast. Wie op 65 jaar met pensioen wil, moet dat kunnen. Als het van Laurette Onkelinx afhangt, stapt de PS niet meer in een regering zonder die voorwaarde. Het zijn voorstellen die zo uit een folder van het extreemlinkse PVDA-PTB kunnen komen.

Ecosocialisme

"De PS komt met deze ideologische vernieuwing op een moment dat ze in de oppositie zit, en dan ben je altijd wat vrijer om extreme ideeën te lanceren", zegt ULB-politicoloog Pascal Delwit. "Bovendien gebeurt het in een context waarin de partij stevige concurrentie van de PTB ondervindt, en in mindere mate ook van Ecolo."

Het rode boekje van Di Rupo heeft een groen randje. Het congres bevestigde de weg van het 'ecosocialisme' die Di Rupo insloeg in zijn nieuwste boek. "Het zijn de kwetsbaarsten die het eerst last hebben van een slechte luchtkwaliteit of van de gevolgen van de klimaatverandering", zei Di Rupo. "We moeten het ecologisme omarmen."

Er viel op het congres niet naast het groene thema te kijken. De sprekers op het podium waren geflankeerd door een boom en het PS-logo hing in een 'hangende tuin'. In elke rode banner zat een opvallend groen accent.

Er waren vrijwel alleen lachende gezichten te zien, zoals meestal op zo'n dag. De militanten zijn ook partijtrouw genoeg om de vernieuwing toe te juichen, maar er is ook twijfel voelbaar. "Het is nooit een goed idee om andere partijen te volgen", zegt Jacques Malpas van de Luikse federatie. "Politiek gezien is dit een risico." Wie goed keek, zag dat de bomen en de hangende tuin op het congres van plastic waren. Misschien was dat wel veelbetekenend: kiezers zouden voor dit soort thema's weleens het origineel boven de kopie kunnen kiezen.

Politicoloog Delwit betwijfelt dan ook of de inhoudelijke koerswijziging bij de PS volstaat om betere resultaten te halen. "De uitdaging zal zijn om dat programma voor een stuk ook in de praktijk te brengen, want dat is het punt bij uitstek waarmee de partij het verschil kan maken met de PTB", zegt Delwit. "Dat is dé reden voor kiezers om op de PS te stemmen."

Schandalen

Di Rupo leek er op het einde van zijn speech op te anticiperen. "We strijden niet tegen het neoliberalisme met steriel protest of (links) extremisme, maar met constructieve voorstellen", zei hij.

Het zal geen makkelijke opdracht zijn om dat wezenlijke verschil met de PTB duidelijk te maken vanuit de oppositie. Daarom is er volgens Delwit ook dringend nood aan een nieuwe manier van werken bij de partij en aan nieuwe gezichten.

Politiek is niet alleen ideologie en strategie, maar ook perceptie. En in die laatste categorie zit de PS al een jaar in het verdomhoekje, te beginnen hier in Luik, met het schandaal rond de intercommunale Publifin, en vervolgens in Brussel met het gefoefel bij Samusocial.

De PS hield in juli dan wel een statutair congres, met een akkoord over nieuwe interne regels voor goed bestuur en een decumul, maar de partij kan het stigma van scandalitis maar moeilijk van zich afwerpen. "Ik ben al 20 jaar militant en ik zie hoe mensen het vertrouwen verliezen", zegt Wivine Mangunza uit de buurt van Charleroi. "Ooit zaten de bussen naar zo'n congres vol, maar dat was nu niet het geval. Mensen spreken me er ook op aan. 'Waarom ben je nog bij die partij na alle schandalen', vragen ze me."

Rode rozen, 'De Internationale' met de vuist in de lucht en bevlogen speeches van de stemmenkanonnen: ook op haar vernieuwingscongres lijktle nouveau PS verdacht hard op de vorige.

Troonopvolger

Achter de schermen staat wonderboy Paul Magnette al een tijdlang te dringen om het over te nemen. De hervorming van de statuten in juli en het ecosocialisme dat de partij nu lanceert, dat is 'la plume de Magnette'. Meer dan vier op de tien Walen kunnen zich voorstellen op hem te stemmen. Maar de populairste Waalse politicus wil naar eigen zeggen geen 'Brutus' zijn.

De 66-jarige Di Rupo kan dus nog niet op pensioen, maar dat wil hij voor alle duidelijkheid ook niet. "Mijn partij straalt van de vitaliteit en gaat vooruit in marsorde", zegt Di Rupo.

Met opgeheven vuist en het nieuwe rode boekje naar de verkiezingen van 2018.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden