Vrijdag 22/11/2019

Rondom Schuman

Vanuit de Europese Schumanwijk bericht Bernard Bulcke als bevoorrecht en onafhankelijk waarnemer over de Unie. Zijn column verschijnt wekelijks op vrijdag.

Joseph Daul, de leider van de Europese Volkspartij-fractie (EVP) in het Europees Parlement, is voorspelbaar loyaal en onvoorwaardelijk trouw aan zijn chefs. Desondanks leek zelfs hij een binnenpretje niet te kunnen onderdrukken, vorige dinsdag in het halfrond in Straatsburg. Herman Van Rompuy kwam er uitleg geven bij de besluiten van de Europese top. Het dieptepunt van de Griekse crisis is allicht voorbij, zei hij.

Maar daarover ging het niet toen Joseph Daul grijnsde. Hij beluisterde de uithaal van de sociaaldemocratische fractieleider, Hannes Swoboda, en nadien van Guy Verhofstadt, naar de Franse president Nicolas Sarkozy. Daul kon dat intellectueel wel smaken maar hij had al een repliek in het achterhoofd. Zijn twee collega's hekelden de Franse president omdat hij er op een verkiezingsmeeting mee dreigde 'binnen een jaar' uit het Verdrag van Schengen te stappen indien de gaten in de Europese buitengrens - vooral met Turkije - tegen dan niet gedicht zijn. Als voormalig ministre de l'Intérieur et de l'Aménagement du Territoire weet Sarkozy best hoe absurd dat dreigement wel is, en hoe doorzichtig. Stel je maar eens voor: weer paspoortcontroles aan de Franse grens in Rekkem of in Thionville. Maar hoe doorzichtig en gratuit ook, daar trekt Sarkozy zich niets van aan. Want hij kruipt volgens de peilingen dichter bij zijn socialistische rivaal François Hollande en om de kiezers van Le Pen is het te doen. "Wie is er nu extreem rechts in Frankrijk, Le Pen of Sarkozy?", spotte Guy Verhofstadt. Maar Daul repliceerde: waarom reageert Verhofstadt niet tegen zijn politieke vriend Mark Rutte, die Geert Wilders' anti-Polen-website duldt?

De kritiek van Sarkozy op Schengen en Wilders' website worden gemakkelijk als onschuldig weggewuifd. Die Franse verkiezingen zijn over een jaar allang voorbij en de kans dat de president tegen dan iets helemaal anders moet gaan doen, is reëel. Wilders' website zal geen enkele Nederlander tegenhouden om een goede Poolse stielman in huis te halen. Bovendien heeft het Europees Parlement gisteren nog een resolutie goedgekeurd tegen Wilders' discriminerende website. Die was allicht nog tevreden ook: het leverde extra zendtijd op om te reageren.

Dit gaat niet zomaar over Sarkozy of Wilders, maar over het toenemende gemak waarmee zulke figuren straffeloos afstand nemen van de gezamenlijke Europese waarden. Ze mogen omwille van puur nationaal opportunisme het anti-Europese gevoel aanwakkeren. Het Europees Parlement staat daar machteloos tegenover. Het is daarom, politiek gesproken, een van de charmantste parlementen die er te vinden zijn. Technisch-logistiek zijn de debatten altijd sterk, maar politiek ontgroeien ze nauwelijks het niveau van een interessant boek. Een parlement moet politiek kunnen belonen maar ook bijten. Straatsburg zal nooit de Franse president of een premier die naar de pijpen danst van Wilders kunnen straffen, hoewel die lid zijn van de Europese Raad. De politieke legitimering van de leden van Europa's hoogste politieke cenakel zal nog lang een exclusief domein van de nationale soevereiniteit blijven. Het Sarkozy-Wilders-incident had in dat opzicht de kracht van een spotprent, niets meer.

Toch voelt iedereen almaar sterker aan dat de verkiezing van een Franse president, van een Duitse kanselier, een Italiaanse, Britse of zelfs Hongaarse premier, de hele Unie beroert. Niet alleen Merkel maar ook Geert Wilders trekt zeer diepe sporen in de Europese ministerraden in Brussel omdat hij de regering van Mark Rutte overeind houdt. De Nederlandse ministers gedragen zich daardoor als angsthazen. Ze blokkeren voortdurend Europese voorstellen omdat 'hun parlement om bijsturing vraagt'. Nederland krijgt een almaar kwalijker Europese reputatie.

De suggestie lijkt nog absurd, maar wordt het niet stilaan meer dan een puur intellectuele uitdaging om na te gaan hoe de goed gespekte secretariaten van die Europese politieke 'partijen' wat meer greep krijgen op lieden die zich tot hun gedachtegoed bekennen maar zich op het thuisfront geen snars aantrekken van het Europese erfgoed en het zelfs helpen vernietigen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234