Zondag 04/12/2022

RONDOM SCHUMAN

Vanuit de Europese Schumanwijk bericht Bernard Bulcke als bevoorrecht en onafhankelijk waarnemer over de Unie. Zijn column verschijnt wekelijks op vrijdag.

Even herlezen wat we de afgelopen dagen noteerden, frasen die we hoorden aan de telefoon, aan tafel of op het trottoir in de Europese wijk in Brussel, van mensen die het moeten weten.

"Als de Grieken zondag voor partijen kiezen die de besparingsplannen niet verder willen uitvoeren, dan zal het rap gedaan zijn. Dan komt er een breuk in de eurozone. Maar vraag me niet waar dat zal eindigen."

"Men gelooft toch niet dat de Grieken voort kunnen

zonder nog eens een extra lening van tientallen miljarden euro's. Ze kunnen het niet volhouden zonder vers geld. Maar er is niemand die weet waar dat vandaan moet komen."

"Indien de Grieken zondag kiezen tegen de beslissingen die tot nu genomen zijn, dan zal er sneller dan men denkt een kern-Europa komen. We kunnen niet blijven aanmodderen."

"Alles zit vast. Er wordt druk overlegd achter de schermen, maar ze geraken op geen enkel punt vooruit."

"Frankrijk en Duitsland staan diametraal tegenover elkaar. Ze zijn het over bijna alles oneens."

"Ja, natuurlijk moet er een bankenunie komen. Maar er is tijd nodig om dat technisch op punt te stellen. En die tijd hebben we eigenlijk niet meer."

"De toestand van de Spaanse banken is allicht veel erger dan de meesten denken."

Het zijn maar flarden, maar de sfeer is duidelijk. Er is paniek waarneembaar in de buurt van het Schumanplein. Zelden is daar zo openlijk in die termen gesproken.

Laten we aannemen dat er wat sfeerschepping bij is. Dramatisering helpt de dingen vooruit. Het moet en het moet snel. Spanje is al het vierde euroland dat aan het infuus moet met noodhulp. Dat gebeurde met een truc om het drama te verzachten. Maar het gaat om de vierde grootste economie van de eurozone, ruim twee keer zo groot als Griekenland, Ierland en Portugal samen, en de twaalfde economie in de bnp-ranking van het IMF. Dat ook Barack Obama een publieke aanmaning stuurde naar de eurolanden opdat ze zouden ingrijpen, heeft niet veel meer te maken met politiek, maar alles met paniek.

De Spaanse crisis maakt duidelijk dat Europa niet klaar is voor de grote verandering die zich in de wereld aan het voltrekken is. De Unie is het vertrouwen kwijt van 'de markten', maar ook van brede lagen van de bevolking en stilaan ook van direct betrokken beleidsmakers die tot nu weigerden te geloven dat er een ongeluk zal gebeuren.

Is er hoop? Europa heeft altijd stappen vooruit gezet als het niet anders meer kon. "Crisissen zijn de motor van de Europese integratie". Het klinkt ergerlijk hol. En hoeveel tijd rest er ons nog?

Commissievoorzitter José Manuel Barroso heeft begin deze week alleszins een signaal gegeven dat er iets te gebeuren staat. Al maanden weigert hij alle interviews. Hij heeft er de pest aan om naast de publieke speeches die hij moet houden, verklaringen af te leggen waarin hij zijn nek uitsteekt. Maar als hij weet dat er iets zit aan te komen, gaan de deuren open en doet hij er alles aan om het initiatief naar zich toe te trekken. Nu pleitte hij enkele dagen geleden in de Financial Times voor de bankenunie die bij het begin van de financiële crisis door zijn woordvoerders als 'onhaalbaar' werd afgedaan. Maar Europees toezicht dat aan de lidstaten wordt onttrokken en 'solidaire' garanties zijn een noodzaak door de Spaanse crisis.

"Ik denk", aldus de Commissievoorzitter in het interview, "dat de voorwaarden nu aanwezig zijn om vooruit te gaan. En die voorwaarden waren er eerder niet. (...) Europa is altijd stap voor stap vooruit gegaan. Maar nu is er een zeer grote stap nodig. Ofwel zetten we die, ofwel is het risico van een breuk zeer groot".

De waan van de dag verhindert vaak een leerzame terugblik. Amper drie jaar geleden legde de Duitse kanselier Angela Merkel nog verklaringen af tegen strenger toezicht op de economieën van de eurolanden. Afgelopen woensdag heeft het Europees Parlement de Europese wetten goedgekeurd die aan de Europese Commissie grote inspraak geven over het economisch beleid van de lidstaten.

Maar de tol die de rest van Europa en de wereld intussen moest betalen voor Merkels electorale agenda wordt

ondraaglijk.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234