Zondag 26/05/2019

'Rond 10.000 euro' voor kant-en-klare thesis

Beeld UNKNOWN

Opmerkelijke quote van Jean-Pierre Van Rossem in Humo deze week. De voormalige beursgoeroe en ex-miljardair beweert nog altijd aan de kost te komen als schrijver van thesissen en doctoraten voor studenten. 'Ze mogen me alles vragen: kunstgeschiedenis, filosofie, sociologie, economie. Alleen biologie weiger ik. Ben ik nooit goed in geweest.'

'Het kan', vermoedt Ludo Melis, vicerector Onderwijsbeleid aan de KU Leuven. 'Maar het lijkt me geen courante praktijk. Echt alles laten schrijven door een ander is alleen mogelijk als de prof nalatig is. Wat volgens mij vaker voorkomt, is dat een andere auteur de thesis 'afwerkt', zeker als de student de taal niet machtig is.'

Ghostwriter
Begin er maar eens aan als professor: controleren of de student die een paar keer per jaar is langsgeweest op een tussentijdse bespreking ook de uiteindelijke auteur is van de thesis die hij of zij voorlegt. "Soms zijn er proffen die vermoeden dat een ghostwriter aan het werk is geweest bij een masterproef", zegt Cis Van Den Bogaert, departementshoofd Onderwijs aan de Universiteit Antwerpen. "Als er een stijlbreuk is met eerdere papers bijvoorbeeld, of als het werk plots een uitzonderlijke progressie maakt. Die vermoedens worden nagegaan, maar van een flagrant geval van uitbesteding is bij ons nog nooit melding gemaakt."

Toch bestaat het. In het weekblad Humo bekent Jean-Pierre Van Rossem dat hij nog altijd geld verdient met het afleveren van thesissen op bestelling. "Ik ben daar eigenlijk nooit mee gestopt", zegt de voormalige beursgoeroe in een gesprek met De Morgen. "Voor mij is dat routinewerk. Geef me twee, drie weken en ik lever een kant-en-klare thesis af."

'Thesisschrijver' VUB
Een korte rondvraag leert dat Van Rossem geen uitzondering is. Aan de Vrije Universiteit Brussel circuleert onder studenten de naam en het telefoonnummer van een gekende thesisschrijver. Ook journalisten durven al eens de pen vasthouden van een student. Dat gaat van papers en andere schrijfopdrachten tot the real stuff: masterproeven.

Oosterse tapijten
"Studenten mogen bij mij met om het even wat afkomen", zegt Van Rossem, die in een vorig leven nog een repetitorenbureau leidde in Gent en zelfs ooit nog lesgaf. Het was een tijdje stil omtrent de wegens fraude veroordeelde ex-miljardair, maar met zijn boek 'Crisis. Hoe lossen we het op?' schuwt Van Rossem het publieke leven niet langer.

Filosofie, economie, sociologie, criminologie: noem een universitaire richting en Van Rossem heeft er al een thesis voor geschreven. "Alleen biologie weiger ik. Dat vak heb ik nooit goed begrepen. Ook burgerlijk ingenieur ligt moeilijk. Als zo'n student later een brug ontwerpt die in elkaar stort, dan wil ik daar niets mee te maken hebben."

Van Rossem, zelf een gediplomeerd economist, heeft "meer dan honderd" eindverhandelingen op zijn actief staan, beweert hij. Plus "zes à zeven doctoraten". Van begin tot einde zelf geschreven, inclusief eigen onderzoek. "Ik heb er zelfs in het Frans geschreven." Moeilijk? Van Rossem vindt van niet. "De zwaarste die ik ooit heb gedaan is een thesis over Oosterse tapijten, voor een student kunstgeschiedenis. Daar heb ik toch het één en ander voor moeten lezen."

Het gangbare tarief bij Van Rossem ligt "rond de tienduizend euro". "Maar ik heb er ook een stuk of dertig voor niks geschreven. Jobstudenten en sukkels met onvermogende ouders reken ik niets aan. Ik amuseer me, dat is wat telt. Ik maak er ook een erezaak van: een thesis die geen onderscheiding krijgt, is gratis. Ik wil minstens 14 op 20 halen."

Masterproefbeurs
Zijn meeste klanten zegt Van Rossem te tellen aan de Katholieke Universiteit Leuven. Daar komt vice-rector Onderwijsbeleid Ludo Melis niet bepaald uit de lucht gevallen. "Niets is onmogelijk", zegt hij. "We zijn tenslotte de grootste van het land. Maar het zou me sterk verbazen. Wij hebben nog nooit een student kunnen ontmaskeren."

"Ik denk dat je een onderscheid moet maken tussen thesissen die volledig worden geschreven door iemand anders en een student die zijn thesis laat 'afwerken'. Het eerste geval kan alleen als de professor die de thesis promoot bijzonder nalatig is. Een thesis laten afwerken gebeurt volgens mij wel vaker, zeker bij studenten die de taal niet machtig zijn. Een student die nooit goed geweest is in Engels en die plots een perfecte Engelstalige thesis aflevert... Tja. Hetzelfde bij een plotse vooruitgang. Dat is meteen verdacht."

Aan de Universiteit Hasselt proberen ze door een 'gestructureerde begeleiding' zo dicht mogelijk op de huid te zitten van de thesisstudenten. "Wij organiseren een masterproefbeurs", zegt docent Chris Masui, lid van de masterproefcommissie. "Daar krijgen de studenten informatie over de onderwerpen die ze kunnen behandelen."

De studenten in Hasselt mogen drie titels kiezen, die ze telkens motiveren. De kwaliteit van die motivatie telt mee in de toewijzing van de onderwerpen. Ook het daaropvolgende onderzoeksplan dat de student indient, wordt geëvalueerd en telt mee voor punten. "We hebben zelfs een masterproefseminarie, waarop de studenten hun eerste bevindingen voorstellen aan hun promotor en hun medestudenten. De input die ze daar krijgen, moet in het eindresultaat verwerkt zijn."

"Het is nooit zo dat een student met een volledig afgewerkt product kan afkomen en zeggen: 'Hier is mijn thesis'", zo stelt Masui. "Vroeger was de bewaking van de thesis volledig afhankelijk van de promotor, nu is er meer externe controle. Ongeoorloofde hulp uitsluiten kun je nooit, maar het wordt de studenten wel zo moeilijk mogelijk gemaakt. De fasering van de begeleiding is natuurlijk wel in de eerste plaats bedoeld om de kwaliteit van het leerproces en het eindproduct te garanderen."

De Universiteit Antwerpen hanteert een vergelijkbaar systeem waarbij studenten niet alleen op het eindproduct worden beoordeeld. "We bekijken ook hoe de studenten hebben gepresteerd in de loop van het proces en zetten punten op hun groei", zegt Cis Van Den Bogaert. "We mogen niet naïef zijn in die dingen. Hoe groter het belang dat op het spel staat, hoe groter de bekoring om vals te spelen." (Sue Somers)

 Ongeoorloofde hulp uitsluiten kun je nooit, maar het wordt de studenten wel zo moeilijk mogelijk gemaakt 
Chris Masui, docent Universiteit Hasselt
Jean-Pierre Van Rossem, bij wie studenten met 'om het even welk' thesisonderwerp mogen aankloppen. Beeld UNKNOWN
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.