Zondag 25/07/2021

Romney wint met flinterdunne marge

Mitt Romney heeft de Republikeinse voorverkiezingen in Iowa gewonnen in een regelrechte nek-aan-nekrace met Rick Santorum: Romney kreeg 30.015 stemmen achter zijn naam, tegenover 30.007 voor zijn ultraconservatieve uitdager. Dat is een verschil van nauwelijks acht stemmen.

De opening van het Amerikaanse verkiezingsjaar in Iowa heeft geen grote verrassingen opgeleverd. De uitslag verandert niets aan de trend van het afgelopen jaar. De gematigde Romney, die de caucus met een flinterdunne meerderheid won, blijft de belangrijkste kandidaat om het in november tegen president Obama op te nemen.

Maar veel van de conservatieve Republikeinse kiezers wantrouwen hem. Zij zetten de zoektocht naar een hardcore conservatief voort. Dit keer is het de beurt aan Rick Santorum, die de laatste week letterlijk vanuit het niets opkwam en in Iowa tweede werd met slechts acht stemmen minder.

Bachmann gooit handdoek

Eerder waren het Michele Bachmann, Rick Perry, Herman Cain en Newt Gingrich die werden uitgeprobeerd als conservatief alternatief voor Romney. Ze werden gewogen en afgewezen. Bachmann maakte bekend dat zij haar campagne opschort. Zij eindigde dinsdag als laatste van de zes kandidaten die meededen in Iowa (Jon Huntsman liet de caucus lopen).

Daar komt bij dat de bodem van haar campagnekas in zicht komt. Dinsdag liet ze nog weten haar campagne voort te zetten. Ze zei de beste conservatieve kandidaat te zijn. "Er zou volgend jaar een andere Michele in het Witte Huis zitten", zei ze. De Michele die nu in het Witte Huis woont is first lady Michele Obama.

De uitslag in Iowa betekende een grote deceptie voor Bachmann, ze is immers geboren in de staat. Afgelopen zomer kwam ze nog als winnaar uit de bus bij een belangrijke peiling. Maar ze wist de kiezers niet vast te houden. Ze kwam vooral in het nieuws door blunders die ze maakte. In televisiedebatten wist ze niet te overtuigen.

Gisteren zei ze dat ze zich dit verkiezingsjaar zal blijven inspannen voor het verslaan van Obama en zijn 'socialistische agenda'.

Perry, die als vijfde eindigde, denkt na of hij in de race blijft. Door het vertrek van Bachmann, mogelijk gevolgd door Perry, heeft Iowa bewerkstelligd wat een voorverkiezing moet doen: het uitdunnen van het kandidatenveld. Cain was al eerder afgehaakt vanwege de verdenking van buitenechtelijke affaires.

Gingrich, die vierde werd, gaat door. Voor Kerstmis kwam hij sterk opzetten, maar door negatieve advertenties, gefinancierd door aanhangers van Romney, viel hij weer terug. Dat heeft bij hem zoveel kwaad bloed gezet, dat hij dinsdag erop zinspeelde dat hij ondanks zijn geslonken kansen er alles aan gaat doen om Romney de voet dwars te zetten. Te beginnen volgende week dinsdag bij de primary's in New Hampshire.

Romney gaat daar in de peilingen ruim aan kop. Maar hij moet die voorsprong wel waarmaken, want als de uitslag tegenvalt, zal de twijfel groeien of hij in staat is de sterk verdeelde Republikeinse partij achter zich te verenigen. De vraag is of Santorum, een sociaal conservatief, het 'momentum' van Iowa zal weten vast te houden. Hij komt nu meer in de schijnwerpers en zal net als zijn voorgangers die even dienst deden als anti-Mitt, genadeloos worden doorgelicht. Als fervent katholiek en verdediger van de familiewaarden staat hij weliswaar sterk in landbouwstaat Iowa, maar hij heeft veel minder financiële middelen voor zijn campagne dan Romney.

Sommige veteranen onder de Amerikaanse commentatoren denken dat Romney een 'formidabele' concurrent kan worden van Obama. Maar dan moet hij wel de Republikeinse partij achter zich verenigen. En bijvoorbeeld zien te voorkomen dat de temperamentvolle Gingrich zijn schip met een torpedo doorklieft.

Exit-polls wezen uit dat veel Republikeinen in Iowa voor Romney stemden niet omdat ze dol op hem zijn (in 2008 verloor hij nog in de staat), maar omdat ze denken dat hij de meeste kans heeft Obama te verslaan. Dat zou erop kunnen duiden dat er naast alle ideologische scherpslijperij een begin van een pragmatisch besef is dat het er vooral om gaat Obama tot een president voor één termijn te maken.

Dat heeft mogelijk ook invloed op de steun voor Ron Paul, die een sterke derde plaats haalde in Iowa. De libertijn scoorde het best bij Iowans onder de veertig jaar. Daarboven deed hij het minder. Velen wijzen zijn non-interventionistische buitenlandse politiek af.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234