Zondag 25/10/2020

.Rom. De eerste echte Vlaamse superheld is geboren

FORCE OF GOLD. Krachtpatser Jerom is terug van weggeweest. In Antwerpen werd, na een wekenlange teasercampagne, een gloednieuwe reeks gepresenteerd waarin De Gouden Stuntman uit de jaren 60 tot 80 een superheld wordt. Op zijn Amerikaans. Maar ook op zijn Vlaams. Een gesprek met de makers.

Zwaarlijvig, lang vettig haar, vieze vlekken op zijn T-shirt en een in bruin papier verborgen fles geestrijke drank die hij immer met zich meedraagt. Krachtpatser Jerom, die in de periode 1962-1982 nog een vlekkeloze reputatie genoot als Vlaamse superheld, is niet meer.

Met dat beeld startte Johan De Smedt, initiatiefnemer achter zowel de Suske en Wiske spin-off Amoras als superheldencomic J.Rom, gisteren zijn betoog. De erven Vandersteen zaten, net als bij de presentatie vorig jaar van Amoras, op hun zitjes instemmend te knikken. Ze zijn blij met de nieuwe wind die door de uitgeverij waait en de nieuwe bestemmingen van hun (schoon)vaders bijna zeventig jaar oude personages. Enkelen onder hen stonden, net als vele aanwezigen, in de rij te wachten om hun album te laten signeren door de auteurs.

Het verhaal van de nieuwe reeks: in een niet nader bepaalde toekomst begaat J.Rom, lid van de geheime organisatie Force, een zodanig fatale fout bij een interventie dat de overheid de organisatie buiten de wet stelt. J.Rom raakt getraumatiseerd en bevindt zich in geen tijd aan lager wal. "Rom kapotte geest", biecht hij op. "Doden blijven fluisteren in hoofd."

Wanneer zijn thuisstad echter wordt opgeschrikt door talloze aanslagen en men hem de schuld in de schoenen wil schuiven, komt hij opnieuw in actie. Ook Force blijkt terug van weggeweest. Met de hulp van nieuwe en voormalige Force-leden begint J.Rom aan zijn revalidatie, krijgt hij een pak aan à la Iron Man en een bril zoals die van Cyclops uit X-Men.

Universum

Met J.Rom, niet toevallig gebouwd met de bouwstenen die ook het Amerikaanse superheldenuniversum hielpen grootmaken, is de eerste echte Vlaamse superheld geboren.

"Het idee is niet van mij afkomstig", haast scenarist Bruno De Roover (Café Cowala, Studio Vandersteen) zich te zeggen. "Zo'n anderhalf jaar geleden werd ik door Standaard Uitgeverij benaderd met de vraag of ze me een nieuw concept mochten uitleggen. Het klonk me als muziek in de oren: Jerom, uit de nevenreeks Jerom De Gouden Stuntman, zou een remake krijgen, aangepast aan de nieuwe tijdgeest. De wereld is veranderd, zeiden ze. Lezers worden veel meer beïnvloed door films en games, wat een enorme impact heeft op de huidige, meer filmische beeldtaal. Je begrijpt: ik moest geen twee keer nadenken toen ze me vroegen het scenario te schrijven."

Om J.Rom in goede banen te leiden en hem meteen te verzekeren van een link naar het superheldenuniversum, gaf Standaard Uitgeverij het tekenwerk aan Romano Molenaar uit Pijnakker, nabij Rotterdam. Hij mag zich een van de weinige Nederlandstalige stripauteurs noemen die zich als een vis in het water voelt in dat milieu. Eerder werkte hij al voor de grootste Amerikaanse stripuitgeverijen als Marvel, Top Cow en DC Comics, waarvoor hij onder meer Batman en Birds of Prey tekende.

Jeugdsentiment

"Wat een voorstel", blikt Molenaar met fonkelende oogjes terug op het moment dat hem de opdracht werd aangereikt. "Natuurlijk kende ik Jerom. Ook in Nederland is hij een bekende stripheld. Ik was als kleine jongen zelfs zo gefascineerd door zijn persoonlijkheid - ruwe bolster, blanke pit - dat ik de Suske en Wiske-albums waarin hij niet opdook, al veel minder interessant vond. Ik was toen al weg van die Amerikaanse superhelden, maar een reeks van Jerom De Gouden Stuntman had toch een speciaal plekje veroverd."

De eerste J.Rom-schetsen die hij aankreeg, waren van onder meer Charel Cambré, de tekenaar van Amoras. "Toen ik ze voor het eerst zag, werd ik bevangen door jeugdsentiment. Dat in een hedendaags jasje steken? Natuurlijk wilde ik dat. En graag, want de uitgeverij wilde niet alleen een strip op de markt brengen, maar v ook over een visie. De eerste schetsen die ik kreeg, zaten weliswaar nog in de cartoonhoek, maar ik begreep waar ze naartoe wilden. Ik wist dat het in mijn realistische stijl naar een serieuzer niveau getild kon worden."

Dat de oude en nieuwe Jerom dag en nacht verschillen, vindt geen van beide auteurs jammer. De Roover: "Die oude stijl nu gebruiken zou totaal zinloos zijn. Ik denk dat we een meer filmische weg moeten inslaan met strips, weg moeten van de klassieke vier stroken per pagina en dynamischer pagina's en grotere tekeningen moeten durven tonen, met veel meer actie en beweging."

Harde actie

Molenaar treedt hem daarin bij: "De beelden die je creëert moeten dichter bij de mens staan. Inzoomen, close-ups, hardere actiescènes. Heel erg in your face." Of dat niet te Amerikaans is voor het West-Europese publiek? Molenaar meent van niet. "Vergis je niet: De Amerikaanse comic is ook erg veranderd. Vroeger was het alsmaar goed versus kwaad, maar daar is men al een tijdje van teruggekomen. Men kijkt nu ook naar de Europese aanpak. De strip die wij nu brengen is een combinatie van beide werelden."

"Je mag het niet zien als een Amerikanisering van Jerom", zegt De Roover. "En dan nog: Vandersteen heeft ook gekeken naar Batman, hoor. Dat gezegd zijnde denk ik niet dat een Amerikaanse uitgever zo'n strip zou uitbrengen. Onze manier van vertellen verschilt toch van de hunne. Goed, sommige actiescènes zijn vrij Amerikaans, maar deze J.Rom blijft echt een superheld van de Lage Landen."

De Roover: "Psychologisch gezien is hij natuurlijk wel helemaal anders dan in de oorspronkelijke nevenreeks. Jerom is altijd al een good guy geweest, een man zonder al te veel emotionele schade, een man ook die nooit het achterste van zijn tong heeft laten zien. Maar vergeet niet: hij is afkomstig van de oertijd, hij heeft al heel wat watertjes doorzwommen. Daar konden we wat mee. Hij is niet langer de onoverwinnelijke deus ex machina, maar menselijker en kwetsbaarder dan ooit." Romano Molenaar vat het treffend samen: "Hij kan doodvallen, dat maakt hem interessant."

En dat J.Rom deel uitmaakt van een soort superheldenteam à la X-Men of Justice League of America, moge ook duidelijk zijn. De Roover: "Ja, in de toekomst zullen er nog teamleden bijkomen, maar wie dat zullen zijn en of het oude bekenden zijn, is iets voor later. Eerst maar eens dit drieluik afwerken."

J.Rom - Force of Gold verschijnt bij Standaard Uitgeverij. Het eerste album Schaduw ligt vanaf 26 november in de boekenrekken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234