Woensdag 19/01/2022

Rol Boerenbond staat ter discussie

Het aantal landbouwers in ons land is fors gedaald. Afgelopen jaar zijn er zo'n 6.400 gestopt, goed voor een daling van

8 procent. De Boerenbond noemt de cijfers alarmerend en vraagt meer ondersteuning. Vanuit de sector wordt de bond echter zelf met de vinger gewezen.

Uit de jongste telling van de afdeling Statistiek en Economische Informatie blijkt dat de landbouwsector er blijft op achteruitgaan. In totaal werken er nog zo'n 75.000 mensen in de landbouwsector, dat zijn er 6.400 minder dan vorig jaar. Bovendien ging ook het aantal hectare bewerkte grond achteruit met 1,5 procent en daalde de productie.

Ook bij de veehouders is er een daling, vooral in de varkenssector (3 procent). Het aantal runderen blijft zowat stabiel. En uit de jongste landbouwconjunctuurindex spreekt, vooral bij tuinbouwers en varkenshouders, een grote malaise. Terwijl een derde van de landbouwers zegt in financiële ademnood te zitten, loopt dat bij de varkensboeren op tot 62 procent.

De licht verbeterde prijs voor varkens wordt compleet tenietgedaan door de zeer hoge voederprijzen. De Boerenbond noemt de dalingen alarmerend. Volgens de organisatie zijn de hoge energieprijzen, de bijkomende milieuwetgeving, de verlaging van de Europese subsidies en de hoge werkdruk de oorzaken.

Maar dat is slechts een deel van het verhaal. In landbouwerskringen heerst er al enige tijd ophef rond de rol die de Boerenbond zelf speelt. De belangenorganisatie wordt verweten dat ze al lang niet meer aan de kant staat van de agrarische sector die ze zegt te verdedigen. "De Boerenbond heeft een stevige greep verworven op zowat alle activiteiten", zegt een vertegenwoordiger uit de varkenssector. "Zowel in de toelevering van grondstoffen, veevoeders, zaden, als in de zuivelverwerking. Ook in de veilingen en slachthuizen heeft de Boerenbond een almacht verworven. En via andere kanalen speelt de organisatie een toonaangevende rol via banken en verzekeringen, sociale kas, boekhouding."

In de praktijk realiseert de Boerenbond die greep op de sector via verschillende landbouwcoöperaties of via haar Agri Investment Fund, een investeringsvehikel dat de Boerenbond samen met Gimv heeft opgezet. "Door de sterke verbondenheid met het bedrijfswezen kan men zich vragen stellen over de belangenverdediging van de landbouwers door de Boerenbond. Door die verwevenheid is een houding in het voordeel van de landbouwer niet langer gegarandeerd."

Geen illusies

Ook bij het het Algemeen Boerensyndicaat is er groeiende verdeeldheid omtrent de dubbele rol die de Boerenbond speelt. Onlangs verscheen een open brief onder de niks aan de verbeelding toelatende titel: 'Arme boeren, rijke bond'. Naar verluidt kwam de brief er op initiatief van binnen de organisatie zelf, zonder medeweten van de top van het Boerensyndicaat. In de brief wordt ook de vraag gesteld over wiens belangen de Boerenbond nu eigenlijk verdedigt. "Enerzijds zou de sterke invloed (van de Boerenbond, LID) in het ganse reilen en zeilen van de landbouw goed moeten zijn. Anderzijds stellen we vast dat de praktijk niet de beoogde doelstelling inlost", klinkt het.

Verder wordt er verwezen naar de recente intrede van het Agri Investment Fund (AIF) in de PinguinLutosa groep. Het AIF nam de 10 procent over van KBC Private Equity. "Daarmee vangt de Boerenbond twee vliegen in één klap", klinkt het bij het Algemeen Boerensyndicaat, verwijzend naar Pinguin, dat een van de grootste diepvriesgroenteverwerkers is in ons land, en Lutosa, de grootste verwerker van aardappelen. "Of deze zet een verbetering zal geven in de contractvorming of in de prijsvorming is nog maar de vraag. Laten we ons maar alvast geen illusies maken."

Ook een producent uit de varkenssector verwijst naar het verkeerd lopende prijsvormingssysteem in de agrarische sector. "Dit kan je niet overlaten aan het vrije marktsysteem, zoals nu. En bovendien is er geen sprake van een vrije markt. De afnemers vandaag zijn conglomeraten geworden die in een puur commerciële logica denken. Zij spelen de landbouwers en veehouders genadeloos tegen elkaar uit. En de Boerenbond is via haar verschillende structuren en belangen mee verantwoordelijk voor dat perfide spel."

Piet Vanthemsche, voorzitter van de Boerenbond, reageert dat hij dergelijke kritiek kent. "Wij spelen onze rol zoals het hoort, en ik durf elke boer in de ogen te kijken. Maar ik besef dat we door onze verschillende activiteiten de perceptie soms tegen hebben. Onze investeringen passen in het verankeren van de sector in ons land, in het belang van de boeren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234