Donderdag 23/05/2019

Kernkabinet

Rogier De Langhe vindt de ontslagen bij Proximus noodzakelijk: “Digitale transformatie is primordiaal”

‘Bij Proximus werken twee à drie keer zoveel ­mensen als in vergelijkbare bedrijven in andere landen. Dat mogen we niet vergeten’, zegt Rogier De Langhe. Beeld Belga

Economiefilosoof Rogier De Langhe begrijpt de politici niet die de 1.900 ontslagen bij Proximus willen tegenhouden. “Hun afwijzende reactie is ingegeven door de verkiezingscampagne. Digitale transformatie wordt op die manier afgeremd.”

Brute pech had de regering deze week. Premier Charles Michel (MR) maakte van ‘jobs, jobs, jobs’ zijn mantra, maar werd plots voor het voldongen feit gesteld dat Proximus – waarvan de regering nog altijd meerderheidsaandeelhouder is – bijna tweeduizend mensen de deur wijst.

Is het politiek verzet tegen die ­ontslagen terecht?

Rogier De Langhe: “Hoegenaamd niet. Ik zie een analogie met de sluiting van de mijnen, waar de overheid ook heel lang de structurele neergang van de steenkoolindustrie heeft willen tegenhouden. Tegen beter weten in, omdat ze mordicus al die jobs wilde behouden, zijn de politici daar geld in blijven pompen. Voor een politicus die enkel aan de korte termijn denkt, was het logisch dat hij die sector bleef reanimeren, maar dat was niet in het algemeen belang.”

Wat is er dan wel in het algemeen belang?

“Bij de sluiting van de mijnen bestond er geen alternatief voor de steenkoolontginning; die sector was gewoon ten dode opgeschreven. Vandaag bestaat dat alternatief wel voor de klassieke telecomsector: de digitale transformatie. Van de vaste telefonie heeft Proximus de switch gemaakt naar een triple play provider (toegang tot internet, televisie en telefonie in een gecombineerd abonnement, red.). Nu moet dit bedrijf zich voorbereiden op nieuwe ontwikkelingen, zoals het internet vanuit de ruimte.

“De overheid moet alle mogelijke middelen inzetten zodat we die digitale omwenteling niet missen. Maar nu gebruikt ze die te vaak om de digitale transformatie tegen te houden. Er wordt immers te veel geld uitgetrokken om structuren in stand te houden – zoals het brugpensioen – waardoor de digitale veranderingen worden afgeremd.”

Een overheid kan die 1.900 ontslagen toch niet negeren?

“Bij Proximus werken twee à drie keer zoveel ­mensen als in vergelijkbare bedrijven in andere landen. Dat mogen we niet vergeten. Wie er werkt, moet een ander profiel hebben dan vijftig jaar geleden. Toen moesten er nog koperdraden getrokken worden naar de huizen voor de vaste telefoons. Nu is er nood aan netwerkbeveiligers en systeem­ontwikkelaars.”

Moet je die oude technici, gespecialiseerd in koperdraden, dan maar massaal dumpen?

“Het is altijd dezelfde groep die wordt beschermd. De oudere, statutaire werknemer die veel meer rechten heeft opgebouwd dan zijn jongere collega. Kijk naar de leeftijdspiramide bij Proximus: hoe jonger, hoe meer contractuelen er werken.

“Bij andere overheidsbedrijven en de ambtenarij komen dezelfde verhoudingen tussen de oudere en jongere werknemers terug. De ouderen mogen vervroegd stoppen met werken, en dat stuit steeds meer jongeren tegen de borst. Zij die het meest moeten bijdragen aan de sociale zekerheid – die jongeren – zullen er het minst van ­profiteren.”

Het brugpensioen, tegenwoordig het SWT (stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag), moet weg?

“Je kunt mensen in de fleur van hun leven, op hun 58ste, toch niet blijven uit de arbeidsmarkt duwen en op de dop zetten? Het is natuurlijk niet hun schuld dat deze mensen duur zijn en moeilijk om te scholen. Het is onze collectieve verantwoordelijkheid om hun motivatie te verhogen, hun omscholing nog aantrekkelijker te maken en de arbeidsmarkt te versoepelen. We zullen er niet komen met uitkerinkjes hier en daar aan te passen: het hele systeem moet grondig herdacht.”

Volgens de oppositie en vakbonden verklaart de komst van een vierde telecomspeler het grote banenverlies bij Proximus.

“Dat speelt mee, maar voor mij toont die ­regeringsbeslissing vooral aan dat de ministers toch tenminste proberen om de digitale ontwikkelingen op te volgen. De vele afwijzende reacties van politici op de ontslagen zijn volgens mij vooral ingegeven door de verkiezingscampagne. Ze ­moeten nu wel allemaal uit hun kot komen en ­verontwaardigd zijn.

“Wanneer die politici beweren dat de huidige economische ontwikkelingen pijnloos zullen ­kunnen verlopen, verkopen ze wel leugens. Puur populisme is dat. Nogmaals: de werknemers die nu tegen hun ontslag aankijken, hebben hele goede statuten en werken voor een zeer zichtbaar bedrijf. Eigenlijk moeten ze dus niet klagen. Als zij nu wat moeten inleveren, het zij zo.”

Bpost kondigde enkele maanden geleden een zware sanering aan. Welk (overheids)bedrijf is het volgende?

“Goeie vraag. Er zullen nog banen sneuvelen, die digitale transformatie is echt primordiaal. Als we die missen, staan er overzeese bedrijven te popelen om onze strategische infrastructuur in handen te krijgen. Denk aan het Chinese Huawei of Alibaba, maar ook aan het Amerikaanse Netflix, Google, Facebook of Amazon.

“Facebook is nu al de hoeder van onze digitale identiteit; vroeger beheerde enkel de overheid onze identiteitsgegevens. Google wil een eigen munt creëren, terwijl de staat vroeger toch het monopolie had over het uitgeven van geld. En Amazon denkt eraan om een eigen gezondheidszorg op poten te zetten, een soort alternatief voor onze mutualiteiten.

“De overhead van onze mutualiteiten kost nu 1 miljard per jaar. Wat gaan we doen wanneer Amazon over tien jaar aanklopt aan de Wetstraat 16 en voorstelt om voor 200 miljoen het werk van de ziekenfondsen te verrichten? Ik provoceer, ik weet het, maar hoeveel sociale woningen kun je niet bouwen met de vrijgekomen 800 miljoen?”

Vormt de komst van de Chinese mastodonten geen groter gevaar dan die van de Amerikaanse? British Telecom beëindigde recent zijn contract met Huawei uit angst voor spionage.

“Huawei heeft de technologie in handen voor 5G, het volgende, snellere mobiele netwerk. Willen wij dat de Chinezen in de toekomst het platform leveren waarop wij onze maatschappij laten draaien?

“Onze treinen rijden nog altijd links omdat we in de 19de eeuw onze eerste spoorinfrastructuur in het Verenigd Koninkrijk kochten. Bij 5G moet we eveneens op onze hoede zijn dat we niet ingekapseld raken in een systeem dat we eigenlijk niet ­willen. Want zo’n systeem kies je niet voor één, maar al vlug voor honderd jaar. Dat bewijst het voorbeeld van die ‘linkse’ sporen wel.”

Proximus werkt al samen met Huawei aan proeven voor 5G. Valt deze ontwikkeling nog te stoppen?

“Hét grote probleem is dat er binnen Europa geen alternatieven zijn voor de technologie die Huawei aanbiedt. We hebben dus niet echt een keuze voor een Europees systeem, terwijl het juist cruciaal is dat we onze eigen keuzes ­kunnen blijven maken.

“Eigenlijk is de huidige, digitale revolutie ­vergelijkbaar met de industriële revolutie: we mogen niet de slaaf worden van de mogend­heden die sneller zijn met de technologische vernieuwingen. China heeft, nadat de Engelsen hen dankzij hun technisch vernuft hadden ­verslagen in de Opiumoorlogen (tussen 1839 en 1860, TP), een ‘eeuw der vernedering’ moeten doorstaan. Willen we in Europa hetzelfde lot ondergaan?”

Is dat niet eerder een goed klinkende ­complottheorie dan een realiteit?

(lacht) “Toch niet. Hoe langer we wachten, hoe minder controle we zullen hebben over alle  ­veranderingen, hoe moeilijker de dilemma’s ­zullen worden. Die oudere werknemers bij Proximus zullen offers moeten brengen zodat de 11 miljoen andere Belgen baat kunnen hebben bij de digitale transformatie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.