Maandag 26/10/2020

Roger 'Boer' De Clerck mept Cel 427 knock-out in laatste ronde

De voorspelbare begrafenis van het Beaulieudossier

Na zeventien jaar lijkt het monsterdossier van miljardenfraude bij de textielgroep Beaulieu van de West-Vlaamse familie De Clerck af te lopen met een sisser. Als gevolg van het recente arrest van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (DM 26/9) is de kans op een veroordeling van de verdachten minimaal geworden.

Door Georges Timmerman

Adjudant John Strouwen, de chef van het antifraudeteam Cel 427, moet zijn pijp opvreten van spijt en frustratie. Meer dan tien jaar lang heeft Strouwen, samen met zijn ploeg van BOB'ers en speurders van het Hoog Comité van Toezicht, gevochten als een leeuw. Zijn tegenstander was niet de eerste de beste: een clan van machtige West-Vlaamse textielondernemers, die duizenden mensen tewerkstelde, internationaal opereerde en beschikte over politieke vrienden op het hoogste niveau. Strouwen moet zich gevoeld hebben zoals Eliott Ness en zijn ploeg untouchables, toen die in Chicago de strijd aangingen met de maffia. Onder leiding van de toenmalige Brusselse onderzoeksrechter Bruno Bulthé voerde Cel 427 een aanslepende guerrillaoorlog, waarbij sommige veldslagen werden gewonnen en soms ook schermutselingen werden verloren. Naarmate de campagne vorderde, veranderde hun zwaar beveiligde kantoor in de rijkswachtkazerne van Etterbeek in de schatkamer van Ali Baba. Kasten vol in beslag genomen documenten, processen-verbaal van verhoren en confrontaties, de resultaten van huiszoekingen en rogatoire commissies naar het buitenland: ze vulden op den duur een hele zaal.

Het dossier-Beaulieu groeide uit tot een monsteronderzoek, en uiteindelijk tot een gerechtelijk monster. Het omvat 330.000 pagina's, verdeeld over 344 kartons, en bestaat uit meer dan 7.000 processen-verbaal, ruim 900 verhoren, 160 huiszoekingen, tientallen speuracties in binnen- en buitenland en boekhoudcontroles bij meer dan honderd Belgische en buitenlandse bedrijven. Helaas, de kans is groot dat het titanenwerk van Strouwen en zijn manschappen voor niets is geweest. Nu het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg België heeft veroordeeld omdat het onderzoek in het dossier-Beaulieu de redelijke termijn ruimschoots heeft overschreden, dreigt de hele affaire af te lopen met een sisser. Niet zozeer de speurders van Cel 427 treft schuld voor dat debacle. Wel kunnen ernstige vragen gesteld worden bij de houding van de Brusselse parketmagistraat Dirk Merckx, de substituut belast met financiële dossiers die om onduidelijke redenen vijf jaar nodig had om zijn eindvordering op te stellen.

Die eindvordering leest als een catalogus van witteboordcriminaliteit: zwarte salarissen, vervalste boekhoudingen, geldsmokkel, bankrekeningen op een valse naam, valse facturen en valse invoerdocumenten met het oog op onderfacturatie en fictieve uitvoer, constructies om fictieve commissielonen te kunnen uitbetalen, fraude met overheidssubsidies door het opstellen van fake investeringsplannen, overtredingen van de stedenbouwkundige voorschriften, verduistering, corruptie, geknoei met verslagen van de raden van bestuur, you name it. De raadkamer heeft nog geen beslissing genomen over welke verdachten voor de correctionele rechtbank moeten verschijnen. Maar het parket wil zowat de hele familie De Clerck voor de rechter brengen, te beginnen met stamvader Roger 'Boer' De Clerck, inmiddels 83 jaar en volgens zijn advocaten kampend met gezondheidsproblemen die zijn geheugen vertroebelen. Zijn zonen en dochters (Jan, Luc, Francis, Dominiek, Mieke en Ann) worden eveneens gedagvaard, net als Noël Demeulenaere (voormalig CVP-burgemeester van Wielsbeke en jarenlang de zakelijke rechterhand van Roger De Clerck) en de zonen van de Libanees-Armeense zakenman Aram Khatchadourian, die volgens het gerecht meewerkten aan een systeem van geheime commissielonen. Ze worden beschuldigd van schriftvervalsing, het vervalsen van jaarrekeningen, misbruik van vertrouwen, witwassen, bendevorming en het onttrekken van vennootschapsgoederen.

Alles begon in de winter van 1990, toen onderzoeksrechter Bulthé werd aangesteld om na te gaan of het holglasbedrijf Verlipack had geknoeid met overheidssubsidies. Verlipack was enkele jaren eerder overgenomen door Roger De Clerck, een voormalige vlasboer die toen al een imperium had opgebouwd met het tuften van karpetten. Er waren vermoedens dat bij Verlipack investeringsbedragen kunstmatig waren opgeblazen om extra subsidies binnen te rijven. Bulthé zorgde voor een spectaculaire start van zijn onderzoek. Rond de jaarwisseling 1990-'91 liet hij tientallen huiszoekingen verrichten in bedrijven van Beaulieu en op ministeriële kabinetten. Een kabinetsmedewerker van toenmalig minister van Economische Zaken Mark Eyskens (CD&V) vloog in volle verkiezingsperiode een tijdje achter de tralies op verdenking van corruptie.

Verlipack bleek slechts het vertrekpunt van een uitwaaierende meander aan andere fraudezaken. Het vermoeden rees dat ook de textielbedrijven van de groep Beaulieu met overheidssubsidies hadden gefraudeerd en Bulthé ontdekte bovendien talrijke aanwijzingen van andere vormen van fiscale fraude. In 1993 werd daarom Cel 427 in het leven geroepen, genoemd naar het nummer van het initiële proces-verbaal, een team van ongeveer tien BOB'ers en speurders van het Hoog Comité van Toezicht, de toenmalige gespecialiseerde anticorruptiedienst. Alsof de problemen in België nog niet volstonden, kregen Mieke De Clerck en haar man Carl Bouckaert, eigenaars van Beaulieu of America, er in de VS een apart onderzoek naar fiscale fraude bovenop.

De vraag is of er na het ophefmakende arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens nog een proces komt en zo ja, of de verdachten nog veroordeeld kunnen worden. Het arrest is een gevolg van een klacht van Roger en Dominiek De Clerck, die in 2002 naar Straatsburg trokken. Beide verdachten vroegen ook om de vervolgingen tegen hen stop te zetten, maar op die eis is het Hof niet ingegaan. "Dit arrest moet zorgen voor een catharsis", meent advocaat Jean-Pierre Vande Maele, de raadsman van Roger De Clerck. "Alle betrokken partijen - de verdachten, de groep Beaulieu, het gerecht en de fiscus - moeten zich bezinnen. Ze moeten inzien dat ze deze affaire op de spits hebben gedreven. Hoe langer de zaak aansleepte, hoe rabiater iedereen zich opstelde. De verdachten waren niet de heiligsten der heiligen, maar ook niet de baarlijke duivel waarvoor ze zijn afgeschilderd. Enkel een derde partij, het Europees Hof, kon die escalatie keren."

Volgens de advocaat zou het absurd zijn als het parket na dit arrest de strafprocedure onverstoord voortzet. "Verdienen de verdachten nog een publieke vernedering voor de correctionele rechtbank?", vraagt hij zich af. "Hoe kan er op een proces nog een tegensprekelijk debat plaatsvinden als verschillende deskundigen en getuigen intussen al zijn overleden?" Hij vindt dat het Hof heeft aangegeven dat de strafprocedure eigenlijk niet meer voort kan worden gezet. Maar de veroordeling door het Hof betekent niet dat de vervolgingen automatisch stop worden gezet. Het is aan de raadkamer om de knoop door te hakken. Zij kan beslissen tot een eventuele buitenvervolgingstelling, bijvoorbeeld vanwege een gebrek aan bewijzen of door het overschrijden van de redelijke termijn. Maar de raadkamer kan de zaak ook doorverwijzen naar de correctionele rechter, die zich kan beperken tot een simpele schuldverklaring of het uitspreken van verminderde straffen, indien hij vindt dat de feiten bewezen zijn.

Jean-Pierre Vande Maele, raadsman Roger De Clerck:

De verdachten waren niet de heiligsten der heiligen, maar ook niet de baarlijke duivel waarvoor ze zijn afgeschilderd. Enkel een derde partij, het Europees Hof, kon die escalatie keren

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234