Zaterdag 04/02/2023

NieuwsEgypte

‘Rockster-archeoloog’ Zahi Hawass wil Egyptische kunstschatten terug

Dr. Zahi Hawass bij de Sfinx van Gizeh. Beeld Getty Images
Dr. Zahi Hawass bij de Sfinx van Gizeh.Beeld Getty Images

Zahi Hawass komt maandag in ons land spreken. ’s Werelds beroemdste egyptoloog heeft een boodschap voor Europa: ‘Afrikaanse kunst moet terug naar Afrika’.

Yannick Verberckmoes

Hij is een petitie gestart, zegt Hawass vol trots aan de telefoon. In enkele uren had hij al 5.000 handtekeningen verzameld. Twee van de meest kostbare Egyptische artefacten wil hij terug in hun land van oorsprong zien. Het ene is de Zodiac van Dendera: een sculptuur die ooit aan het plafond van een tempel was aangebracht en alle Egyptische sterrenbeelden toonde.

Het andere is de beroemde steen van Rosetta, waarmee de Franse geleerde Jean-Francois Champollion in de negentiende eeuw het hiërogliefenschrift ontcijferde. Bij Hawass wringt het dat de Zodiac in het Louvre hangt en de Rosetta-steen nu in het British Museum staat. “Als ik 100.000 handtekeningen heb verzameld,” zegt Hawass, “zal ik de brieven schrijven om de twee stukken terug te vragen. Daarna zal ik hetzelfde doen voor de buste van Nefertiti, die nu in Berlijn wordt bewaard.”

Hawass is al decennia met zijn kruistocht bezig, maar kreeg steeds nul op het rekest. Nu Europese musea stilaan anders beginnen te denken over restitutie, denkt hij dat hij toch een kans maakt. “Ik merk dat Europa stilaan wakker wordt”, zegt Hawass. “Ik denk dat de tijd nu is aangebroken om die gestolen Afrikaanse kunst terug te geven.”

Toetanchamon

Hawass gebruikt zijn bekendheid al jaren om voor die restitutiezaak te ijveren. Het grote publiek leerde hem kennen via de reportages van National Geographic, waarin hij kijkers rondleidde in de onderaardse gangen van de piramides. De egyptoloog met de hoed deed steevast denken aan Indiana Jones. Dat hij nu overal ter wereld lezingen houdt voor volle zalen, maakt van de archeoloog ook een soort rockster. Maandag spreekt hij in ons land ter gelegenheid van een expo over Toetanchamon in Tour & Taxis.

Hij heeft ook bijzondere vondsten op zijn conto. Hawass ontdekte onder meer de verloren stad Aten. Dat werd door een Amerikaanse collega omschreven als de “belangrijkste ontdekking sinds de tombe van Toetanchamon”.

Hawass hoopt op nog enkele opzienbare ontdekkingen. Met DNA-technieken denkt hij onder meer de mummie van Nefertiti te kunnen vinden. “We hebben een aantal mummies uit de achttiende dynastie, van wie we de namen kennen”, legt Hawass uit. “Die van Toetanchamon, bijvoorbeeld, of die van Amenhotep III. Aan de andere kant hebben we nog een aantal koninklijke mummies die nog geen naam hebben. Die proberen we te identificeren.”

Onlangs was er een belangrijke opsteker voor de onderzoekers. Een tand uit een kistje van koningin Hatsjepsoet paste perfect in de kaak van een tot nog toe ongeïdentificeerde mummie. De DNA-resultaten moeten nu nog uitwijzen dat het inderdaad om de resten van de vrouw gaat, die 22 jaar over het oude Egypte regeerde.

Hawass heeft ook al wat kritiek gekregen. In een documentaire op Discovery Channel werd de ontdekking van koningin Hatsjepsoets mummie al rondgebazuind nog voordat het DNA-onderzoek rond was. Verkoopt hij ook bij Nefertiti de huid van de beer voor hij die geschoten heeft? “We hebben nog niets bekendgemaakt”, zegt Hawass. “Als we de ontdekking van haar officieel aankondigen, zullen we dat ook ondersteunen met het bewijs dat we hebben.”

Hoe dan ook zijn het nu boeiende tijden voor de egyptologie. Egyptenaren kijken ook uit naar de opening van een nieuw museum in Caïro, voorzien in november. Dat zou het grootse archeologische museum ter wereld worden.

“In dat museum zouden de Zodiac van Dendera, de buste van Nefertiti en de steen van Rosetta moeten terechtkomen”, besluit Hawass. “Dat zijn belangrijke stukken voor de Egyptische identiteit, maar aan de handtekeningen zie ik dat ook veel buitenlanders de petitie steunen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234