Maandag 30/11/2020

Rock-'n-fotorol

Je ziet projecten van tien fotografen die elk op hun eigenzinnige manier naar de wereld van muziek kijken en je denkt: muzikanten zijn mensen, geen goden. Waarop Rein Deslé, curator van de expo You Ain't Seen Nothing Yet: 'Ik wou de minder voorspelbare kant van rockfotografie laten zien.'

Vreemd is het om door een tentoonstelling in volle opbouw te lopen. Winkelkarren vol kabels en schroevendraaiers te zien, stekkers zonder stopcontact, als staarten van een kat in rust. Stof op de kaders. Alsof je een boek leest waarin de leestekens als nic-nac'jes tussen de letters zijn gestrooid, zo voelt het wanneer je twee dagen voor opening de expo You Ain't Seen Nothing Yet in het Antwerpse FotoMuseum (FoMu) bezoekt.

Zegt Rein Deslé, curator van de tentoonstelling: "We zitten goed op schema. Alles hangt al aan de muur, dat is het belangrijkste. Maar het is waar, normaal gezien krijg je dit als bezoeker niet te zien."

Een zin die naadloos een brug legt naar het opzet van de expo. You Ain't Seen Nothing Yet, zo vertelt Deslé, wil focussen op de aspecten van het muzikantenbestaan die normaal gezien onderbelicht blijven. Die gehuld zijn in een waas van mysterie, en banale, maar net daarom vaak boeiende, taferelen verbergen.

Deslé: "Ik heb projecten van tien fotografen geselecteerd, die elk vanuit hun eigen afkomst en fotograaf-zijn naar de wereld van muziek kijken. Belangrijk was dat alle fotografen een eigen visie en een duidelijk herkenbare stijl hebben. Er zijn natuurlijk aspecten die terugkomen, zoals wat het betekent om fan te zijn, maar de insteek is toch vooral: tonen wat je normaal niet verwacht van klassieke rockfotografie."

Vandaar de titel, You Ain't Seen Nothing Yet, naar de song van Bachman-Turner Overdrive. Vandaar ook de installatie van Radio Soulwax, inclusief muziek en bewegende albumhoezen en de wall of fame met platenhoezen van Balthazar (door de Gentse fotograaf Titus Simoens) zowel als Beirut (door Sergey Chilikov).

Vandaar, vooral, de lang uitgesponnen slinger van beelden. Starten doet Deslé haar rondleiding bij Eva Vermandel, Belgische naam met internationale faam. Nu geroemd om haar "zachte, warme" portretfotografie in dienst van vooral Britse magazines en kranten, maar eertijds gestart als pop-en rockfotografe. Deslé: "Eva is begonnen in de muziekwereld, maar is zich steeds meer als kunstfotograaf aan het profileren. Ik ben heel blij dat ze toch haar medewerking aan deze tentoonstelling heeft gegeven."

Van Vermandel, die reeds Tom Waits, Nick Cave en PJ Harvey voor de lens kreeg, wordt in Antwerpen een reportage in het spoor van de Ijslandse band Sigur Rós getoond. Je ziet bossen, verstilling, buitenlucht, je ruikt rust.

Deslé: "Ze toont een heel andere kant van het rock-'n-roll-leven."

Overbuur van Vermandel, althans in het FoMu, is Oliver Sieber. Hij, Duitser, toont in de reeks Übungsräume repetitiekoten van bekende en minder bekende bands. Leeg, verlaten. Deslé: "We weten niet van wie. Hij geeft nummers, maar geen namen."

Speuren naar kenmerkende details - vlaggen, versterkers, in verf gedrenkte slogans - levert niets op, behalve het besef dat bands overal ter wereld gelijk zijn. Chaoten, met evenveel zin voor orde als voor vooruitgang.

Deslé: "Op een heel slinkse manier zuigt Sieber de aandacht van de toeschouwer naar de foto. Deze reeks zegt veel over de relativiteit van succes, zelfs de grootste wereldhit ontstaat in een klein repetitiekot, en over de inwisselbaarheid van artiesten."

Een gedachte die, even later, ook bij James Mollison opwelt, de Brits-Keniaanse fotograaf die muziekfans vastlegde voor, tijdens en na aanblik van hun idolen. Je raadt P. Diddy, Madonna en Oasis, en raakt verbluft door zo veel gelijkenis. Bling bling, boezems, boosheid.

Breuklijn 1990

Voor je van Sieber naar Mollison bent gestapt, langs de zorgvuldig aangebrachte compartimenten, ben je ook het werk van Ryan McGinley en Daniel Cohen gekruist.

De eerste is Amerikaan en verwerkte blijmoedige, haast orgastische gezichten van Amerikaanse en Europese festivalgangers tot een kleurrijk, rechthoekig tableau. Een raster van gelukzaligheid. Deslé: "Dit is een werk uit 2012, dat ik heb geselecteerd omdat het heel sterk het gevoel capteert van alleen in een grote massa voor een podium te staan."

De tweede, Daniel Cohen, is Nederlander en kreeg van de Amsterdamse rockclubs Paradiso en Melkweg toestemming om muzikanten backstage te fotograferen in het unieke moment tussen reguliere set en bisronde, een vluchtheuvel in de roetsjbaan genaamd concert. Je ziet Erykah Badu met zere voeten, The Kooks met dorst, Method Man met een groupie in de hand. Je denkt: muzikanten zijn mensen, geen goden.

"En daar is een van mijn favorieten", zegt Rein Deslé, en ze wijst richting Pete Doherty, de Britse poète maudit, hier door Dean Chalkley afgebeeld met de tong languit in een doodskop gespuwd.

Deslé: "Zijn werk is kleurrijk, telt veel contrasten, en er zit ook een zekere ironie en speelsheid in die ik zeer leuk vind." Van Chalkley is ook het campagnebeeld van You Ain't Seen Nothing Yet. The White Stripes, door een steigerende olifantenkop kwetsbaar in de hoek gedrumd. Deslé: "Een heel spannend beeld. Sinds ik het voor de eerste keer heb gezien, is het altijd blijven hangen. Er staat ook geen gitaar op, wat mij heel erg verraste en dus perfect paste als campagnebeeld van deze expo. Al was het niet zo simpel om de marketing daarvan te overtuigen."

Opvallend bij Chalkley, en plotseling ook bij alle andere geselecteerde fotografen, is de versheid van de artiesten. Je kijkt verwonderd naar The Maccabees, en zoekt vergeefs naar The Stones. Omdat je dat nu eenmaal altijd doet, zoeken naar The Stones. Je herkent Jeff Tweedy, La Roux, Trixie Whitley. Maar mist Jacques Brel, Blondie, Elvis Presley.

Deslé: "Toen ik aan deze expositie begon, wou ik iets doen met muziek en fotografie, dat stond vast. Maar ik merkte snel dat ik in de clichés van The Beatles, Dylan, The Rolling Stones en punk bleef hangen. Daar was iets mis mee, ik had het precies allemaal al eens gezien. Daarom heb ik er bewust voor gekozen om een recent verhaal te vertellen en alleen beelden van na 1990 te selecteren. Ook om duidelijk te maken dat we momenteel misschien te snel verzwelgen in nostalgie en te weinig trots zijn op wat er de laatste twintig jaar is gemaakt."

Vlaamse playbackers

Eveneens na 1990 gemaakt, is het afstudeerproject van De Morgen-fotograaf Alex Vanhee, een bijzonder fraaie reeks over Vlaamse playbackers in hun huiskamer. Op de foto's, in zwart-wit, staan blinkende bekers, ogen vol verwachting, dochters in ornaat en vaders zichtbaar verveeld. Eentje zelfs ingeslapen, terwijl op tv volgende zin is versteend: 'Ik ben 't niet waard. Hij heeft recht op meer.'

Deslé: "Je ziet meteen het grote observatievermogen van Alex, zijn zin voor contrasten tussen de personages, de decors. Je kunt er blijven naar kijken."

Met voorts ook Charlie De Keersmaecker, van wie hier onder meer de portretten van dEUS en Roland te zien zijn, en Alex Salinas (Soulwax, A Brand) verzamelt You Ain't Seen Nothing Yet de bovenlaag van Belgische rockfotografie. Al, zo voel je snel, was volledigheid geen vereiste.

Dat beseft ook Deslé. Ze zegt, tot slot: "Sommige goeie fotografen konden er niet meer bij. Jammer genoeg, want er wordt op een zeer hoog niveau gewerkt in België. Ik hoop dat niemand het mij kwalijk neemt en dat ze geloven in een tweede editie."

Met dan misschien, hopelijk, ook haar favoriete artiest in de tentoonstelling: Bright Eyes.

You Ain't Seen Nothing Yet, tot 6/10 in het FotoMuseum Antwerpen. www.fotomuseum.be

Gratis toegang met polsbandje Rock Werchter

Rock Werchter-bezoekers kunnen hun polsbandje straks maar beter goed bewaren. In de toegangsbandjes zal immers een RFID-chip zitten. Om van de voordelen te genieten die met de chip verbonden zijn, moeten festivalgangers eerst hun ticket registreren op de website van het festival.

Een geactiveerde chip geeft recht op 5 euro korting bij de aankoop van een officieel T-shirt van Rock Werchter en gratis toegang tot de tentoonstelling You Ain'tSeen Nothing Yet in het Fotomuseum in Antwerpen. De chip kan ook worden gebruikt in een wedstrijd om een auto te winnen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234