Donderdag 28/01/2021

rock around the clock

Vijftig jaar rock, dat vieren ze bij de Waterloose uitgeverij Apach met twee voor hun doen atypische boeken. Blikvanger is Golden Years van fotograaf Paul Coerten, naast een sprankelend Coeur de Rock van Piero Kenroll, de iconoclast die zelf de icoon is geworden van de Franstalige rockjournalistiek in ons land. Samen vormen ze een stevige aanvulling bij de reeks '50 jaar rock' in deze krant, met een eigenzinnige, 'Belgische' kijk op de jaren vijftig tot en met tachtig.

Paul Coerten & Denis Asselberghs

Golden Years. Rock 70-80

Apach, Waterloo, 240 p., 42 euro.

Piero Kenroll

Coeur de Rock (alleen in het Frans verkrijgbaar)

Apach, Waterloo, 168 p., 20 euro.

oals Peter Gabriel (excusez du peu!) het in zijn voorwoord bij Golden Years schrijft: "Het was de tijd dat muziek die in de vrije en bevrijdende sixties het licht zag, wat ouder en volwassener werd." Toen, tussen 1971 en 1984 om precies te zijn, maakte Paul Coerten, tussen zijn 25ste en 38ste, de foto's die in Golden Years zijn gebundeld. "Een rustige en discrete kunstenaar" noemt Gabriel hem, intussen een gemeenschappelijke vriend geworden van Coerten en Pierre Vermandel, alias Piero Kenroll, met een flauwe woordspeling geheel in de geest van de seventies. Van 1969 tot 1981 was de legen-darische Piero Kenroll de meest gelezen rockjournalist aan de andere kant van de taalgrens, met zijn stukjes in Télémoustique, de Franstalige Humo. Maar Piero was ook een pionier, een voorvechter van de rock in ons land, die in 1966 een groep als The Kinks voor het eerst naar België haalde. En later, in 1971, stak door zijn toedoen Genesis het Kanaal over.

Paul Coerten leert het vak begin jaren zestig bij het persagentschap Associated Press en wordt daarna een rasechte reportagefotograaf, gespecialiseerd in voetbal en wielrennen. Totdat 'Piero' Vermandel hem vraagt met hem concerten te verslaan. Zo begint Coerten aan een dubbelleven: overdag het 'gewone' werk, 's avonds de concerten en het nachtleven in. Een avontuur dat hij samen met Piero beleeft. "Ik ben er trouwens ook mee gestopt toen hij ophield met concerten te verslaan", zegt Coerten nu. "Bovendien begon het er toen allemaal moeilijker, stroever toe te gaan. Wij konden ons werk nog in alle vrijheid doen, ook achter de schermen. Nu mag je als fotograaf alleen tijdens de eerste drie nummers foto's maken, maar het is net aan het einde van een optreden dat het boeiend wordt! Dat geldt trouwens ook voor de sport. Wij konden toen onbelemmerd onze gang gaan, nu is alles gereglementeerd."

De meer dan 400 zwart-witfoto's uit het archief van Paul Coerten worden hier mooi gepresenteerd, in een luxueuze, 'gouden' lay-out. Ze worden ook slim geserveerd, rond goed gekozen thema's, in functie van de personages, het soort muziek, het instrument (gitaar, drums) of de interactie met het publiek. Met als sterkste hoofdstukken: de vrouwen (Nina Hagen, Deborah Harry van Blondie, Patti Smith, Ellen Foley, Kim Wilde), de backstage portretten (Elvis Costello, The Who) en de beelden van het rechtstreekse contact van de artiest met zijn fans. Paul Coerten: "Dat zijn ook mijn lievelingsfoto's, zoals die van het optreden van Alex Harvey met het sprekende gezicht van dat meisje rechts in beeld, of die van Jim Kerr van Simple Minds, die een zee van uitgestoken handen van zijn fans aanraakt."

Coertens concertfoto's zijn destijds vooral in Télémoustique verschenen, maar ook in Humo, Het Laatste Nieuws en Joepie. Hij werkte ook geregeld in opdracht van platenfirma's. "Mijn beste herinnering aan die periode zijn de foto's die ik van Queen heb kunnen maken, in opdracht van hun firma, tijdens het draaien van een videoclip in Vorst Nationaal, zonder publiek. Queen heeft daar als het ware voor mij alleen live opgetreden! Ze hebben die foto's achteraf ook van mij gekocht. Freddy Mercury was natuurlijk een buitengewoon personage en visueel uiterst dankbaar, een waar festijn voor het oog." Er zitten een paar schitterende fotografische momenten in deze collectie, zoals het beeld van een quasi-schaatsende Johnny 'Rotten' Lydon van de Sex Pistols en Public Image Limited, een 'dansende' Tom Waits of de silly walk van Brian Setzer van de Stray Cats. Maar in hoofdzaak is dit een verzameling journalistiek waardevolle foto's, die samen een waarheidsgetrouw tijdsbeeld opleveren.

En het is natuurlijk niet niets, om ze allemaal samen in één boek te zien staan, exclusieve foto's on en off stage van Pink Floyd, Queen, Genesis, Led Zeppelin, The Rolling Stones, Bob Marley, Bruce Springsteen, U2, The Police, Yes , Neil Young, Black Sabbath... In vergelijking met andere soortgelijke boeken geeft dat een zeer breed palet, van Donovan tot The Tubes. Waardoor je sommigen ook kunt herontdekken, die anders veel minder of niet meer aan bod komen: Madness, Eddie and The Hot Rods of de zeer uitdagende Wendy O. Williams van Plasmatics. Eén ronduit zwak punt zijn de begeleidende teksten. Ligt het aan het verschil in cultuur met onze Franstalige broeders? Een soms wat manke vertaling? Of is het gewoon een kwestie van smaak? Hoe dan ook: sommige van die bijschriften zijn zo cryptisch dat de auteurs bij de lezer parate kennis veronderstellen van het volledige curriculum van de betrokken artiest. Andere zijn ronduit flauw of geheel irrelevant. "We wilden onszelf niet te zeer au sérieux nemen", relativeert Paul Coerten. "Dit is geen boek voor specialisten van de rockgeschiedenis, geen documentair naslagwerk. Daarom zijn we uiteindelijk gekomen tot zeer gevarieerde, korte commentaren, die de artiest of de situatie in hun context plaatsen of typeren, voor een breed publiek."

Achteraan in het boek vind je ten slotte wel een discografie van de groepen en artiesten die door Coerten in beeld zijn gebracht, maar eigenaardig genoeg geen plaats en datum van waar die foto's zijn gemaakt. "Dat komt", legt Coerten uit, "omdat ik de letterlijk tienduizenden negatieven uit die periode overhaast en slecht had geklasseerd, zodat we de geselecteerde foto's niet met zekerheid konden plaatsen of dateren. Ze zijn wel bijna allemaal in België gemaakt. Acht op tien foto's in Golden Years zijn bovendien nooit eerder gepubliceerd. Liever dan fouten te maken of onvolledig te zijn, hebben we er dan maar voor gekozen dat helemaal weg te laten. Niet zo'n slechte zaak eigenlijk, want het gaat er ons om de emoties te tonen die die muziek losmaakt, bij de artiest en het publiek."

Tip: het best te genieten met een koele chablis en muziek van Roxy Music (Coertens favoriete groep van toen), Queen, Tom Waits of Bob Marley, naar keuze. In Coeur de Rock neemt Piero Kenroll ons mee naar het Brussel van de jaren vijftig en zestig. Toen België nog één tweetalig land was. Toen we nog allemaal, Vlaamse en Waalse liefhebbers van rock en pop, naar Radio Luxembourg moesten luisteren omdat de vaderlandse openbare omroepen nog niet wakker waren geschoten. Toen een televisietoestel voor de meeste gezinnen nog te duur was en rock-'n-roll zoals het toen nog heette, Europa nog moest veroveren. Het verhaal is geschreven als een hoogstpersoonlijk dagboek en begint wanneer Piero in 1956 in de Roxy naar Rock Around The Clock met Bill Haley gaat kijken. Het gaat tot begin 1969 wanneer Piero van een vriend te horen krijgt dat de Belgische rock eindelijk serieus wordt genomen, want Wallace Collection mag in Londen een plaat gaan opnemen. En hij mag dan voor Télémoustique beginnen te schrijven. Piero en de zijnen hebben overwonnen: er is eindelijk plaats voor de rock in ons land.

In die dertien jaar volgen we de non-conformist Piero en zijn Club des Aigles in de strijd van de 'rockers' tegen de 'yé-yés', de door hen verfoeide Franse imitatoren van de echte rock, Johnny Hallyday op kop. Het wordt een bijna anarchistische protestbeweging, waarin met tomaten wordt gegooid naar Claude François en zelfs heus wordt betoogd. Piero en zijn bende organiseren rock-avonden en pionieren door Engelse groepen naar België te halen, zoals The Kinks en Pink Floyd. In 1964 ontdekken ze voor het eerst Londen (toen was je daar nog tien uur voor onderweg, met de trein en de ferry) en 'A Hard Day's Night' van The Beatles: "Terugkeren naar Brussel na een eerste verblijf in Londen is een beetje als opnieuw met de autoped rijden nadat je met het vliegtuig hebt gevlogen." Ze zijn er natuurlijk bij wanneer Gene 'Be-Bop-A-Lula' Vincent in de Ancienne Belgique optreedt, Cliff Richard en zijn Shadows in het PSK, The Animals in Ciney, Jimi Hendrix in Moeskroen, de Yardbirds en The Who in Woluwe of The Rolling Stones in het intussen afgebroken Sportpaleis van Schaarbeek. Piero noteert dat The Stones toen al te duur waren: 300 frank kost een ticket! Er dagen dan ook maar een drieduizendtal toeschouwers op, in plaats van de verwachte 15.000. Wanneer Piero gaat dj'en, op zijn eigen, complexloze en provocerende manier, wordt ook dat een 'statement'. Intussen ontdekt de rusteloze adolescent natuurlijk ook zichzelf, zijn journalistieke talent en... de meisjes. Piero Kenroll schrijft zijn verhaal en dat van een hele generatie in een sprankelend Frans dat de lezer die jaren spontaan doet (her)beleven. En hij vertelt in zo'n frisse, grappige en vertederende stijl, dat Coeur de Rock een uniek en onmisbaar getuigenis is geworden.

Tip: te lezen met een glas 'tango' (bier met grenadine) en een plaatje van Burt Blanca, de Belgische Presley.

Johan Ral

Er zitten een paar schitterende fotografische momenten in 'Golden Years', zoals het beeld van een quasi-schaatsende Johnny Rotten, een 'dansende' Tom Waits of de 'silly walk' van Brian Setzer van de Stray Cats

n Freddy Mercury van Queen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234