Zondag 17/10/2021

Robrecht Bothuyne en Peter Van Rompuy: Koppel de pensioenleeftijd en de loopbaanduur aan de levensverwachting

De Vergrijzingscommissie loste vorige week haar, helaas bijna traditionele, jaarlijkse waarschuwingssalvo over de kosten van wat eigenlijk een feest zou moeten zijn: de vergrijzing. Het probleem is ondertussen genoegzaam bekend. De oplossingen ook. Waar wachten we op? Wel, het echte probleem is de politieke besluitvorming, die onvoldoende tot verregaande maatregelen leidt. En ook het sociaal overleg is niet bij machte om hier een trendbreuk te verwezenlijken.

Nochtans zijn de vergrijzingskosten vorig jaar voor het eerst niet gestegen, dankzij de recente pensioenhervorming. Het effect - 0,4 procent van het bbp - mag evenwel niet overschat worden. Het verandert niets aan de nuchtere vaststelling dat als er niets verandert, België tegen 2060 nog steeds zal bezwijken onder de last van de vergrijzing. En laten we niet vergeten dat deze pensioenhervorming tot stand kwam onder druk van omstandigheden die we beter nooit meer meemaken: een rente op de overheidsschuld van 6 procent na twee jaar immobilisme.

Als we naar eerdere pogingen kijken om het pensioenstelsel te hervormen, zijn we snel rond. In 2005 lanceerde de toenmalige regering het Generatiepact, dat echter slechts een beperkte impact heeft op de vergrijzingskosten. En zelfs die hervorming werd door de sociale partners verworpen. Enkel het volhouden van de strakke budgettaire discipline die in de jaren negentig van de vorige eeuw werd geïntroduceerd, had ons land effectief kunnen voorbereiden op de vergrijzing. Helaas werd dat pad later verlaten.

Achteruitboeren

Tegen 2060 moet 15 miljard euro extra gevonden worden om de pensioenen te kunnen betalen en nog eens zo'n 10 miljard voor de verwachte toename in de kosten voor de gezondheidszorg. We zullen dus uit een ander vaatje moeten tappen. Een onderhandelingsronde tussen regering en sociale partners om de zoveel jaar zal wellicht niet volstaan. Tegen het moment dat een pensioenhervorming uitgevoerd is, is ze al ingehaald door de stijgende levensverwachting. Zo boeren we achteruit in plaats van vooruit! Wist u dat in Zweden dit jaar is beslist de pensioenleeftijd op te trekken tot 69 jaar? Bovendien is de werkelijke loopbaan er ook veel langer: Zweden werken gemiddeld 39 jaar, in ons land werken we gemiddeld 29 jaar.

Tijd dus om die loopbaan te verlengen, vervroegde pensioenstelsels af te bouwen en de loopbanen duurzaam te verlengen. Maar ook het heilige huisje van de pensioenleeftijd zal moeten sneuvelen.

Er is maar één weg om, wat dit betreft, de impasse te doorbreken en dat is een koppeling van alle pensioenleeftijden en loopbaanduur aan de levensverwachting. Gedaan met tijdrovende onderhandelingen! De hervorming van de pensioenleeftijd verloopt vanaf dan geheel automatisch.

Om ook de sociale gevolgen van langer werken op te vangen kiezen we voor een koppeling aan de 'gezonde' levensverwachting. Mensen hoeven slechts langer te werken in de mate dat ze daar fysiek ook toe in staat zijn. Zo zijn uitgaven voor gezondheidszorg niet langer louter een kost, maar wel een investering in gezond langer werken!

Maar ook de invoering van de koppeling aan de levensverwachting vereist natuurlijk een politieke besluitvorming. Hoe realiseer je deze omwenteling? Wel, het is onze overtuiging dat zich de komende maanden een window of political opportunity aandient die we niet mogen laten liggen.

Amendement

Voor de verkiezingen houden verschillende partijen een congres. Als alle jongeren nu eens een amendement indienen om de pensioenen te koppelen aan de gezonde levensverwachting? Wij slaagden er alvast in om in diverse provinciale congressen van CD&V een dergelijk amendement te doen aanvaarden en hebben goede hoop dat we ook het nationaal congres in november zullen kunnen overtuigen.

Een goedkeuring door het congres vormt de perfecte aanloop naar een opname in de verkiezingsprogramma's in het voorjaar van 2014. De regeringsvorming in dat jaar is het momentum om de koppeling van de pensioenleeftijd in het regeerakkoord te verankeren. Onmogelijk, denkt u? Wij zijn ervan overtuigd dat het kan. Denemarken, Italië, Frankrijk en zelfs Griekenland gingen ons reeds voor. Waarom zou het dan niet in België kunnen? Het eenheidsstatuut en de splitsing van B-H-V waren zogezegd ook onmogelijk.

Het zijn de jongeren van vandaag die de vergrijzing in de toekomst zullen moeten financieren. Als we nu niet ingrijpen, wordt dat een schier onmogelijke opdracht. De jongeren in alle partijen moeten vooruit durven te kijken en samen aan de kar trekken, in het belang van onze toekomst en die van onze kinderen. De komende maanden zijn cruciaal. We roepen elke jongere in elke partij op om de koppeling van de pensioenleeftijd aan de gezonde levensverwachting voor te stellen en te verdedigen op de diverse partijcongressen. Jongeren aller partijen, verenigt u...

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234