Vrijdag 22/11/2019

Robbedoes (1938-2005),

dood en allang begraven

De kogel is door de kerk: het stripweekblad Robbedoes houdt ermee op. "Historisch gezien heeft geen enkel stripblad het op de Vlaamse markt gehaald", zei Mezzanine-uitgever Jean-Luc Verspeeten eerder deze week in deze krant (DM 5/7). De Franse cultuur is een andere dan de onze, argumenteerde hij nog, doelend op de oplage van het Franstalige zusterweekblad Spirou, dat 120.000 exemplaren kan aanhouden terwijl Robbedoes deze week amper 3.000 exemplaren haalde.

Zijn stelling klopt slechts gedeeltelijk. Een blad dat maar liefst 67 jaar van de persen kon blijven rollen toont wel degelijk aan dat er in Vlaanderen een gunstig klimaat was voor een stripweekblad. Sterker nog, op dat gebied speelde Vlaanderen lange tijd een voortrekkersrol. Zo hielden we hier onder meer het Mannekesblad, Kindervriend, Kuifje, Ons Volkske en Bravo boven de doopvont. Die laatste titel kwam zelfs vier jaar voor de Franse editie op de markt. Ook de paters van Averbode zetten de toon met Zonneland, een blad - met Jijé als hoofdredacteur - dat de start betekende van de bekende humorreeks 'Blondie en Blinkie' (toen nog 'Wietje en Krol' geheten).

Anders dan wat vele mensen denken, was Robbedoes in niets te vergelijken met Spirou. Die laatste telde 48 pagina's, Robbedoes nog slechts 32. Een wereld van verschil. Spirou had een redactioneel beleid, bij de Vlaamse editie vroeg men zich wellicht af wat dat was, een redactioneel beleid. Geen prijsvragen, geen lezersrubriek, geen duiding bij voorpublicaties, zelfs geen interviews. Niks, noppes, nada. Klantenbinding? Als je daar een abonnementenwerving onder verstaat, deed Robbedoes aan klantenbinding. Je moet zelfs geen hele hand opsteken om de initiatieven van de laatste tien jaar te tellen. Een vingerloze vuist volstaat.

Met andere woorden: Robbedoes is minder dan zomaar een Nederlandse vertaling van Spirou. De kritiek die nu opsteekt, is terecht. Jarenlang werd het blad als ongewenst bastaardje behandeld door de Dupuis-opperhoofden. Jaarlijks werd in Dupuis' thuishaven Marcinelle de problematiek van het verlieslatende blad aangekaart. Men bleek echter doof voor de Nederlandstalige noodkreet, laat staan dat de uitgever iets ondernam. Een en ander is terug te brengen tot de desinteresse van de Franstalige strip voor de Vlaamse scene. Dat geldt voor veel uitgeverijen. Heel wat interessante strips worden niet vertaald, reeksen worden na enkele delen zonder enige communicatie van de markt gehaald, journalisten worden amper uitgenodigd voor interviews. Dat alle Belgische uitgeverijen samen niet meer dan twintig actualiteitsberichten per jaar de wereld insturen, is zelfs geen overdrijving.

Gisteren stopte Robbedoes officieel met een doods, nietszeggend vijfzinnenmailtje. Dat die stopzetting überhaupt gecommuniceerd werd, ligt wellicht niet aan de uitgeverij, maar aan de pers. Je kunt moeilijk de huidige bewindvoerders met de vinger wijzen, want hun komst dateert van lang na de eerste rode cijfers. Hun argument, dat een blad met zo'n kleine oplage economisch niet rendeert, is terecht. Maar economie, beste heren, is ook investeren. Economie is meegaan met de tijd, onafgebroken pogingen ondernemen de tijd aan de leiband te houden. Economie is, zeker voor een stripuitgeverij, de creativiteit rendabel maken of zelfs reorganiseren. In die zin heeft niet Robbedoes maar Dupuis gefaald. Argumenteren dat de Vlaamse cultuur ten grondslag ligt aan het stopzetten van een blad is immers niet meer dan hardnekkig ontkennen dat de fouten misschien in eigen gelederen te vinden zijn.

Of het neermaaien van een titel als Robbedoes nu een inschattingsfout of een gemakkelijkheidsoplossing is, of dat er wie weet zelfs een gebrek aan creativiteit of introspectie aan voorafging, blijft echter een open vraag. Er is te lang te weinig gebeurd. Het klinkt in elk geval niet geloofwaardig als een algemeen directeur zich afvraagt waarom de pers moet berichten over een blad dat stopgezet wordt. Robbedoes bestond 67 jaar. Me dunkt dat dat reden genoeg is. Hup, nog een artikel.

Geert De Weyer,

medewerker strips

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234