Maandag 01/06/2020

'Risico van wereldwijde epidemie is niet te onderschatten'

De vogelgriep, die in Azië al massale vogelsterfte veroorzaakte, lijkt voorlopig niet te stoppen. Nieuwe besmettingen doken op in China en Laos. Het tweede dodelijke slachtoffer in Thailand brengt de voorlopige dodentol op acht. Gevreesd wordt dat verdere verspreiding ook het aantal besmettingen onder mensen zal doen toenemen. 'De omstandigheden waarin de ziekte bestreden wordt, zijn in een paar landen uiterst moeilijk', zegt François Meslin van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Brussel

Eigen berichtgeving

Liesbeth Van Impe

Met de nieuwe gevallen in China en Laos is het lijstje van besmette landen aangegroeid tot tien. Eerder werden Japan, Zuid-Korea, Taiwan, Thailand, Cambodja, Indonesië, Cambodja en Pakistan getroffen. De ziekte verspreidt zich razendsnel onder pluimvee, maar ook andere vogels kunnen besmet worden. Zo zouden wilde trekvogels de ziekte gemakkelijk over de landsgrenzen kunnen brengen, wat controle op de verspreiding alleen maar moeilijker maakt.

Alleen in Vietnam en Thailand werden ook besmettingen bij mensen vastgesteld. Acht mensen overleden aan de ziekte, onder wie twee jonge kinderen in Thailand. Alle slachtoffers waren in nauw contact geweest met zieke vogels; van overdracht van de ziekte van mens op mens zijn nog altijd geen gevallen bekend. Net dat is wel de grote vrees van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO). Als de ziekte zich zou vermengen met een menselijke griepvirus, dan kan een nieuw, uiterst dodelijke ziekte ontstaan. Een dergelijk virus zou een epidemie op wereldschaal kunnen ontketenen, met sterftecijfers die de sars-epidemie vele malen overstijgen.

"Het is verschrikkelijk belangrijk dat de vogelgriep zo snel mogelijk bedwongen wordt. Zolang de ziekte zich verder verspreidt, wordt de kans op een mutatie van het virus alleen maar groter", zegt Meslin. De inperking van de ziekte zorgt evenwel voor grote problemen. "In landen als Japan, of zoals vorig jaar Nederland en België, kun je vrij eenvoudig de grote bedrijven opsporen. Als je daar alle dieren afmaakt en ook bedrijven in de omgeving errond preventief ruimt, kun je de ziekte snel onder controle krijgen. In landen als Thailand en Laos bestaan er echter ontelbare kleine boerderijtjes en de meeste mensen hebben wel wat kippen in huis, vooral in landelijke gebieden. Systematisch dieren afmaken is er dan ook veel moeilijker."

De WGO wordt in de bestrijding van de epidemie ook niet door alle regeringen even goed geholpen. Zowel Thailand als Indonesië worden ervan beschuldigd de zaak aanvankelijk in de doofpot te hebben gestopt. Al in november vorig jaar meldden boeren onverklaarbare en massale sterfte bij het pluimvee. Volgens de regeringen ging het niet om vogelgriep, maar om onschuldigere ziekten als kippencholera. Ze probeerden zo de economische gevolgen te beperken en eventuele exportverboden te vermijden. De Thaise regering moest inmiddels toegeven dat ze al langer op de hoogte was van de besmettingen, maar zei dat ze dat niet officieel had toegegeven "om paniek te vermijden".

Nu Thailand erkent dat het de internationale gemeenschap bewust voorloog, krijgt ook Europees commissaris voor Volksgezondheid David Byrne kritiek. De Europese Unie wachtte de officiële bevestiging van Thailand af om een invoerverbod voor Thais kippenvlees af te kondigen. Japan wachtte niet zolang en stelde al eerder een verbod in. Woordvoerder Johan Reyniers ontkent dat de commissaris eerder had moeten ingrijpen. "Wij gaan niet af op geruchten in de pers, wel op officiële verklaringen. Als Thailand ons voorgelogen heeft, dan is dat onze fout niet."

De Europese Commissie onderstreept tevens dat het risico van besmetting door kippenvlees miniem is. "We willen vooral vermijden dat besmet vlees hier in kippenvoer zou terechtkomen en zo vogelgriep zou kunnen veroorzaken, die op haar beurt ook in Europa mensen zou kunnen besmetten. Het gevaar voor de volksgezondheid is dus indirect en helemaal niet groot." Aangezien Europa enkel uit Thailand gevogelte importeerde, zullen de nieuwe ontdekkingen in onder meer China niet tot nieuwe importbeperkingen leiden.

In de besmette regio's worden intussen massaal dieren geruimd. Volgens de WGO is dat de veiligste manier om de ziekte in te perken, al zijn de economische gevolgen enorm. Voor heel wat landen in de regio is de kweek van kippen een belangrijk onderdeel van de economie en voor veel kleine boeren betekenen de gedwongen ruimingen een financiële ramp. Om die reden heeft Indonesië beslist voorlopig geen dieren preventief af te maken. Er worden wel vaccins toegediend. "In de periferie kan zoiets eventueel wel zin hebben", aldus Meslin, "maar als de dieren eenmaal besmet zijn, heeft dat geen enkele zin meer."

Ook Laos en Cambodja lijken volgens de WGO voorlopig niet in staat de crisis het hoofd te bieden. Er worden wel kippen afgemaakt, maar als de mensen die zich daarmee bezighouden niet afdoende beschermd worden, lopen zij grote risico's om zelf besmet te worden.

Tijdens internationaal spoedoverleg vandaag en morgen in de Thaise hoofdstad Bangkok zullen de getroffen landen en de WGO overleggen over verdere maatregelen en eventuele steun aan landen die de crisis niet onder bedwang krijgen.

'Inperking van de ziekte is in sommige regio's uiterst moeilijk'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234