Dinsdag 06/12/2022

Rik I en Rik II missen de (Antwerpse wieler)tijd van toen

Borstbeeld Stan Ockers staat weer in het Antwerps Sportpaleis

ANTWERPEN.

EIGEN BERICHTGEVING

Het borstbeeld van Stan Ockers staat weer in het Antwerps Sportpaleis. Rik Van Steenbergen en Rik Van Looy her-onthulden zaterdagochtend het beeld dat na omzwervingen langs de gerechtsdeurwaarder en de provincie zijn oorspronkelijke thuis heeft teruggekregen.

Dat de twee Rikken die eer te beurt viel, heeft zijn redenen. Als ex-wereldkampioenen genieten zij nog steeds hoog aanzien in het wielerwereldje. Van Steenbergen was vriend en ex-ploegmaat van Ockers. Zowel op de weg (zij reden samen in de vermaarde Elvé-Peugeot-ploeg) als op de piste (ze vormden vaker een zesdaagsekoppel en in 1955 werden zij o.m. winnaars van de Antwerpse zesdaagse). Rik I werd na het overlijden van zijn vriend immers de Antwerpse volksheld, de vedette die 'zijn' Sportpaleis vaker deed vollopen.

Als ex-renner -de tweevoudige wereldkampioen was één van de beste klassieke renners uit de geschiedenis- en als directeur van de Vlaamse Wielerschool -zijn leerlingen-renners namen zaterdag de Antwerpse wielerbaan weer in gebruik- blijft ook Rik Van Looy nog altijd een gezaghebbende wielerfiguur. Bovendien was de 'Keizer van Herentals' mee betrokken in de fatale val van Stan Ockers.

Rik II herinnert het zich nog heel goed: "Nest Sterckx was lek gereden en na herstelling weer in de baan geduwd. Ockers reed op dat ogenblik aan de leiding, ik in tweede positie. Bij het uitkomen van de bocht wilde Stan de leiding afstaan. Hij reed, zoals gebruikelijk bij dit soort manoeuvres, even naar boven en keek tegelijkertijd achterom. Hij had Sterckx wellicht niet opgemerkt en reed met volle geweld tegen diens elleboog aan. Beiden ploften tegen de planken. Doorgaans zie je een valpartij aankomen, maar die keer was dat niet het geval. Voor ik besefte wat er gaande was, lag ik bewusteloos tegen de grond. Het was de enige keer in mijn carrière dat ik groggy werd weggevoerd. In de rode kruispost kwam ik weer bij bewustzijn en vernam hoe ernstig de toestand van Ockers was. Stan was met zijn achterhoofd tegen het hout geslagen en had hierbij een schedelbreuk opgelopen. Twee dagen later kwam het tragische nieuws. Ockers was overleden."

Ook Rik Van Looy was één van die vedetten die de massa in beweging bracht voor een optreden in het Antwerps Sportpaleis. Want hij mocht dan hoofdzakelijk wegrenner zijn, tijdens de wintermaanden verzaakte hij nooit om her en der mee het baanspektakel te verzorgen. "Nu zijn het geen zesdaagsen meer," kijkt hij kritisch op de moderne formule (zes avonden) neer. "Hoeveel uren rijden ze nog? Drie? Wij reden zeven dagen onafgebroken van 's morgens 10 uur tot 6 uur 's ochtends. We mochten het Sportpaleis niet uit. Eten, slapen en fietsen, alles gebeurde binnen deze muren. Tot zelfs het bijwonen van de eucharistieviering, die zondagochtend werd opgedragen op het middenplein."

"Goed, we reden in die tijd met ploegen van drie. Dat verlichtte de zaak enigszins. Maar het bleef hoe dan ook een zware brok. Een finale in Antwerpen was geen lachertje. Twee uur ploegkoers achter derny. Ik garandeer je dat de benen pijn deden."

De oudere generatie denkt nog altijd met heimwee terug aan het duel der twee Rikken en de hoogdagen die de 'Keizer' in de zesdaagsen beleefde aan de zijde van Peter Post. Het 'duel', het was één van de hoogtepunten uit de rijke wielergeschiedenis van het Antwerps Sportpaleis. "Volle bak," herinnert Van Looy zich. "Voor zo'n nummers liep het nog storm. Kort voor aanvang van de meeting arriveerden Post en ik in het Sportpaleis. We kwamen net van Berlijn terug. De reis was met hindernissen verlopen. Geen ideale omstandigheden dus voor een zo belangrijke meeting. Het resultaat was er ook naar. Ik kreeg 5-0 aan de broek van Van Steenbergen. Een week later stond de revanche in Brussel geprogrammeerd. Ik won met 3-2."

Het wielergebeuren in het Sportpaleis kende in die periode nog een hoogconjunctuur. Aan Antwerpse vedetten was er geen gebrek. Eerst met o.m. Georges Ronsse, Karel Kaers, Willy Michaux en Achiel Bruneel, en verder met Rik Van Steenbergen, Rik Van Looy, Miel Severeyns, Dolf Verschueren, Paul Depaepe, Leo Proost, Willy Lauwers, Jos De Bakker, Theo Verschueren... Rennersmateriaal was er genoeg om een omnium, een dernywedstrijd, een ploegkoers, een snelheidstoernooi of een stayerswedstrijd in elkaar te steken. Van begin december tot carnaval stond bijna wekelijks een wielermeeting op het programma waarvoor duizenden de weg richting Schijnpoortweg insloegen. Vanuit Nederland kwamen tientallen autobussen, volgeladen met supporters, naar de Scheldestad voor de wielersport. De Nederlanders hebben trouwens een belangrijke rol gespeeld in de wielergeschiedenis van het Sportpaleis. De sporttempel opende op 1 oktober 1933 de deuren met een België-Holland voor sprinters, omniumrijders en stayers. De eerste Antwerpse zesdaagse (1934) kwam op naam van de Nederlanders Pijnenburg-Wals en verder zorgden Schulte, Boeyen, Peeters, Post en tenslotte Pijnen voor vele mooie momenten.

Vooral Post met zijn verschroeiend tempo achter de derny deed vaak het Sportpaleis op zijn grondvesten daveren. Eerst met Van Steenbergen en later met Theo Verschueren zorgde de Amstelvener voor onvergetelijke dernyduels.

Toen liep het voor topmeetings nog storm in de Antwerpse sporttempel. 15000 toeschouwers was niet ongewoon. Voor topavonden in de zesdaagse en voor uitzonderlijke meetings zat de zaal afgeladen vol. Zoals bij het afscheid van Rik Van Steenbergen op 10 december 1966. "Uren voor de deuren werden geopend, stonden we te drummen om een goede plaats te bemachtigen", zegt een trouwe sportpaleisbezoeker. "Daar op de staanplaatsen in de bocht tegen de balustrade met zicht op de aankomstlijn was onze vaste plek. En als we die plaats beet hadden, durfden we ons voor de rest van de avond niet meer verplaatsen. We plasten nog liever in onze broek, dan onze plaats kwijt te spelen."

Eens Van Steenbergen, Van Looy en Post van het toneel verdwenen, begon het stilaan bergaf te gaan. Zelfs Patrick Sercu, Eddy Merckx en andere vedetten als Roger De Vlaeminck en Freddy Maertens konden de vroegere stormloop naar de Antwerpse wielerbaan niet meer aanwakkeren. De meetings stierven een stille dood en eind 1983 viel ook het zesdaagseleven stil in de Scheldestad.

Vier jaar later zetten de nieuwe eigenaars (City 7) het project terug op stapel, maar het vuur sloeg nooit meer echt in de pan. Ze probeerden het later nog met een Open des Nations, een organisatie van de Société du Tour de France, maar ook dat opzet mislukte. De baansport in Antwerpen was volledig dood. "Nooit wordt hier nog gekoerst", hoorden we veel Antwerpse wielerfanaten met pijn in het hart zeggen. Onterecht, blijkt nu. Het faillissement dat twee jaar geleden werd uitgesproken, bleek uiteindelijk een goede zaak voor het pistegebeuren. Het feit dat het provinciebestuur mede-eigenaar werd van het Sportpaleis maakt wielrennen weer mogelijk. Gouverneur en wielerfanaat Camille Paulus was één van de stuwende krachten. Zijn invloed was mee van doorslaggevende aard om, voor goed twee weken, de piste onder de tribunes en het stof vandaan te halen en de sporttempel weer open te stellen voor het wielrennen. "Goed dat er weer kan gefietst worden op deze baan", zegt Rik Van Looy. "Maar de tijd van toen zal men hier nooit meer beleven. Daarvoor is een echte Antwerpse of Kempense vedette nodig en die is er jammer genoeg niet meer."Tony Landuyt

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234