Zondag 19/01/2020

Rey mag niet meespelen

Star Wars-fans maken zich druk over een nieuwe versie van Monopoly. Daarin ontbreekt Rey, het vrouwelijke hoofdpersonage van The Force Awakens. De hashtag #WhereIsRey? was trending op Twitter. Want inderdaad, waarom mag Rey niet meespelen? Robin Broos

Controverse rond de nieuwe Star Wars-versie van Monopoly. In de speldoos zitten vier pionnen, gebaseerd op Finn, Kylo Ren, Luke Skywalker en Darth Vader. Twee uit elk kamp: de Rebellen en het Keizerrijk. Allemaal mannen, en lang niet allemaal even relevant in de laatste film The Force Awakens. Fans vinden het onbegrijpelijk dat protagoniste Rey ontbreekt. Dat Rey een vrouw is, zorgt ook voor ophef bij gelijkekansenactivisten. Ze ontbreekt immers ook in verschillende andere speelgoeddozen.

Vorig jaar was er een gelijkaardige rel rond Marvels The Avengers en het mankeren van merchandise rond Black Widow. Daarnaast was er het opmerkelijke verhaal van een Amerikaanse vrouw die kussens wou maken van Big Hero 6. Op alle beschikbare stoffen waren de vrouwelijke personages uit de Disney-tekenfilm weggelaten. Wanneer ze fabrikant Springs Creative om uitleg vroeg, kreeg ze dit officiële antwoord. "Wij hebben ondervonden dat jongens geen vrouwelijke personages op hun spullen willen. Eeeww, meisjes! Yuck! Haha."

Hoewel de meeste bedrijven met een goede pr-afdeling dat nooit zullen toegeven, zit die uitleg niet ver van de waarheid. "Star Wars wordt nog altijd beschouwd als een merk voor jongens en fabrikanten zijn bang voor hun reactie", zegt Tim Smits van het Instituut voor Mediastudies (KU Leuven), gespecialiseerd in advertenties gericht op kinderen. "Nochtans heeft Disney in zijn recente films al enkele sterke vrouwen neergezet die ook jongens kunnen overtuigen. Denk maar aan Merida in Brave of inderdaad Rey in de nieuwe Star Wars. In hun plaats had ik toch minstens dat ene hoofdpersonage in zo'n spel opgenomen."

Stereotiep denken

In de Belgische speelgoedwinkels begrijpen ze de bezorgdheid. "Wij proberen speelgoed in onze folders en winkels net niet gendertyperend voor te stellen", zegt Amély Mondy van Fun. "Maar hoe de producten eruitzien, hebben we zelf niet in de hand. Cru gezegd kiezen fabrikanten voor datgene wat het beste verkoopt. Je mag ook niet onderschatten dat zij daar uitgebreid marktonderzoek naar doen, onder meer op basis van koopgedrag. De consument heeft hier dus invloed op."

Ook wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat kinderen erg gevoelig zijn voor genderspecifieke producten. Psychologen aan de universiteit van Wisconsin stelden in 2014 nog vast dat speelgoed gelabeld als jongensspeelgoed niet wordt gesmaakt door meisjes, en vice versa. In dat opzicht is een bordspel 'voor jongens' dus niet gebaat met een vrouwelijk personage tussen drie mannelijke pionnen.

"Als vier jongens dan samen Star Wars Monopoly spelen, zou een van hen het meisje moeten zijn en dat is volgens de huidige normen 'niet cool'", zegt Jeroen Lievens van het platform 'Vrij Spel, Kinderen Kiezen Wel'. "Toch is er geen reden om Star Wars als mannelijk in de markt te zetten. De films kennen heel wat vrouwelijke fans en zij waren verheugd dat de reeks eindelijk een vrouwelijk hoofdpersonage kreeg. Jammer dat de speelgoedfabrikanten die trend niet volgen en stereotiep blijven denken. Volgens ons is de speelgoedmarkt er net bij gebaat om meer genderneutrale producten aan te bieden en kinderen zelf te laten bepalen wat ze leuk vinden."

Flauw excuus

Maar misschien was het weglaten van Rey helemaal niet slecht bedoeld. "Wie weet was Hasbro niet genoeg op de hoogte van de plot van de film bij de planning van de productie", zegt Smits. "Gebaseerd op de idee dat de vrouwelijke hoofdrollen in het verleden wel belangrijk maar niet helemaal bepalend waren, hebben zij misschien voor de veilige optie gekozen. Dan was het fout van Disney om dat toch niet door te drukken bij de franchise-afnemer."

Hasbro zelf heeft intussen de minst kwalijke verklaring de wereld ingestuurd. (Let op: hier volgt mogelijk een Star Wars-spoiler.) "Het Star Wars Monopoly-spel is uitgekomen in september, maanden voor de release van de film. Rey is niet in het spel opgenomen om te voorkomen dat er zo een belangrijke plotlijn zou worden onthuld, namelijk dat zij zich aansluit bij de Rebellen", klinkt het in een mededeling. Een flauw excuus, want de rol van Rey was al duidelijk in de trailer en op de poster. Hasbro maakt zich ook sterk dat er voldoende andere producten rond Rey beschikbaar zijn, en er nog meer zullen volgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234