Zaterdag 04/07/2020

InterviewEls Breugelmans

Retailexpert: ‘Covid-19 raast als een brandversneller door de winkelstraat’

Professor Els Breugelmans (KU Leuven): ‘Een financiële buffer is vandaag belangrijker dan het hebben van een concept.’Beeld RV

De winkelstraten mogen weer volk ontvangen. De grote vraag luidt hoe die shops de pandemie hebben doorstaan. Valt er wel veel te kopen en hoe fors is de kaalslag in retailland?

De Veiligheidsraad zet het licht op groen, dus mogen we weer gaan winkelen. Toegegeven, met de alle restricties en aannames wordt het geen funshopping, eerder runshopping. En hoe gezellig is het winkelen in zaken die in pure overlevingsmodus zitten? “Dat is een beetje koffiedik kijken, al zijn de signalen weinig opbeurend”, zegt Els Breugelmans, retailexpert aan de KU Leuven. “Er zijn al aankondigingen geweest van ontslagen. Faillissementen zullen volgen, de leegstand zal toenemen. De trend die al aan de gang was, wordt nu enkel versneld.”

De sector in zijn geheel werkt al vaak met kleine marges en hoge huurprijzen. Is een gedwongen sluiting waardoor er niks binnenkomt dan vaak de laatste dominosteen?

“Precies, de cashflow in de retail is vrij beperkt. De inkomsten van vandaag zijn de sommen die gebruikt worden om het volgende assortiment te kunnen betalen. Wie door de crisis in slechte papieren komt, raakt mogelijk in een negatieve spiraal. Zonder cash om een nieuw assortiment in te kopen lok je geen klanten, waardoor je nog minder cash binnenkrijgt. Misschien is de timing ook ongelukkig voor modebedrijven omdat de lockdown in de start van de voorjaarsverkopen viel, maar ik betwijfel eerlijk gezegd of het veel verschil had gemaakt indien die een maand vroeger of later was gevallen.”

Zijn bepaalde segmenten hier beter tegen gewapend? Een elektrozaak is geen kleding- of schoenenwinkel.

“Misschien dat speelgoedzaken qua timing nog een beetje goed wegkomen omdat zij hun grote verkooppiek hebben met het eindejaarseizoen. Voor de klassieke kleding- en schoenenzaak was deze periode inderdaad heel moeilijk door het wegvallen van de klant. We hebben de voorbije weken wel veel meer kantoormateriaal gekocht, om het thuiswerk te organiseren. Maar vergis je niet, ook elektrozaken krijgen het zwaar te verduren omdat zij af te rekenen hebben met de sterke opkomst van onlinespelers of producenten die rechtstreeks aan de consument leveren en de retail als tussenschakel niet nodig hebben.”  

De onlineverkoop deed het bij veel winkels prima, maar kon de bloeding niet stelpen?

“De e-commerce is in bepaalde segmenten, zoals doe-het-zelf, maal twintig gegaan, bij de elektrozaken was dat maal drie. Veel, maar onvoldoende om de verliezen op te vangen. Vorige week gaf Schoenen Torfs een webinar waarbij werd gezegd dat de onlineverkoop bij hen zeven keer hoger lag dan normaal. Maar dat was nog maar goed voor 40 procent van de normale omzet. En Torfs heeft dan nog een goed uitgebouwde webshop. Een aantal mensen hebben hun drempelvrees voor online shoppen overwonnen, al was het maar van moeten. Tegelijk hebben we met zijn allen gevoeld hoe zeer we het fysieke contact missen.” 

Professor Els Breugelmans (KU Leuven): ‘Wie dichtst bij zijn klant staat, heeft een streepje voor. Op dat punt hebben kleine lokale zaken een troef.’Beeld RV

De grootste Vlaamse retailer, FNG-groep (Brantano, Fred & Ginger, Claudia Sträter, CKS), lijkt het slachtoffer te worden van zijn exponentiële groei waardoor het zich te veel schulden op de hals haalde. Ook e5 mode en Maxi Toys zochten al bescherming. Zit er een lijn in de ketens die het nu moeilijk hebben?

“FNG is voor mij eerder een uitzondering. De andere retailers zijn toch vaak deze die al enige tijd aan het zoeken waren om een hedendaagse aansluiting te vinden. Het ontbreekt hen vaak ook aan een volwaardig online aanbod, en als dat dan door de lockdown je enige communicatiekanaal is, heb je een probleem. Je kan stellen dat Covid-19 als een brandversneller doorheen de winkelstraat raast en de bestaande problemen versnelt. Een financiële buffer hebben is vandaag belangrijker dan een concept. Retail wordt immers geconfronteerd met een existentiële vraag. Trouwe klanten zijn nu een troef. Dat en een goeie relatie met de bank, samen met een overtuigend businessplan, om een beroep te kunnen doen op een overbruggingskrediet – want zij zullen bepalen wie het potentieel heeft.”

Betekent dit dat de grote ketens hier beter aan de start vertrekken dan de kleine lokale winkelier? 

“Niet noodzakelijk. Ik zie faillissementen in beide segmenten. Wie dichtst bij zijn klant staat, heeft een streepje voor. Op dat punt hebben kleine lokale zaken een troef. De leegstand in de tussensteden was al wat sterker voor corona, en dat zal mogelijk nu enkel verergeren.” 

Zeven weken lockdown overbruggen is één ding, maar wat volgt er nu? Zal de consument meteen volop kopen, of houdt hij de vinger op de knip? 

“Ik verwacht geen stormloop vanaf maandag. We zouden ergens wel willen, denk ik, omdat we het missen. Met vrienden een gezellig uitstapje en flaneren langs de etalages. Tegelijk voelen we allemaal dat de tijdsgeest daarvoor niet klopt. De extra kosten wegen nu ook zwaar door. En elke vierkante meter in de retail die niet benut kan worden, is verloren. Algemeen ben ik niet zo pessimistisch, de retail zal het overleven, want ze is creatief. Maar niet iedereen zal het overleven.” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234