Vrijdag 18/09/2020

'Research is: vooroordelen leren opbergen, ook over Wall Street-lui'

In zijn nieuwe film Arbitrage is Richard Gere opnieuw dé charmemagneet, al heeft hij ook verderfelijke trekjes als een moreel bankroete financiële goeroe.

Gere werd beroemd toen American Gigolo van hem het nieuwe Hollywoodsekssymbool maakte. An Officer and a Gentleman, Internal Affairs, Unfaithful, Pretty Woman en Chicago doen de rest: het familiaire roltype bevestigen van Gere als galante vrouwenversierder met soms een leep of gevaarlijk trekje. Tussen zijn drukke filmplannen door - een veertigtal films in veertig jaar tijd - wierp Gere zich ook op als humanitair activist. Hij is een van de grote Hollywoodambassadeurs voor de mensenrechten in Tibet en de strijd tegen aids, zaken die hij via zijn Gere Foundation ondersteunt.

Maar Gere is in Amsterdam om er zijn nieuwe film Arbitrage te promoten. In die financiële thriller speelt Gere een New Yorkse beheerder van beleggingsfondsen die zijn eigen hachje en dat van zijn familie en bedrijf tracht te redden wanneer hij vluchtmisdrijf pleegt op het moment dat er ook een fraudezaak aan het licht dreigt te komen. Het is een van zijn beste rollen in jaren: de op geld en macht beluste miljonair Richard Miller is zo manipulatief en alleen in zijn eigen belangen geïnteresseerd dat hij als financiële psychopaat omschreven kan worden. Toch sympathiseer je met hem omdat Gere hem zo charmant neerzet.

Honing op de vingers

Vijfentwintig jaar geleden wees Gere de rol van Gordon Gekko af voor Wall Street. Noem Arbitrage, het debuut van de 29-jarige Nicholas Jarecki, zijn zoete wraak. "Mijn agent had me het scenario doorgespeeld", zegt Gere. "Ik vond het prachtig. 'Dat is het goede nieuws', zei mijn agent. 'Het slechte nieuws is dat Jarecki nog geen film geregisseerd heeft.' Maar ik wilde hem ontmoeten en het klikte tussen ons. Bovendien had hij een heel interessante cast en crew verzameld en was hij goed omringd. En ik voelde duidelijk dat hij geen compromissen ging sluiten, dat hij iemand was die ging vechten voor zijn film."

Jarecki wist bovendien waarover hij sprak. Zijn ouders zijn Wall Street-financiers. Ook Gere ging als voorbereiding voor zijn rol de sfeer in het financiële hart van Manhattan opsnuiven. "Research is leren je vooroordelen op te bergen. Wall Street-lui zijn ook normale mensen met families en foto's van hun kinderen op hun bureau. (lacht) Al zijn het ook sjamanen en gokkers. En in vele gevallen vaak nog jongens, geen mannen. Het gaat hen niet om het geld of de macht. Waar het om draait is het spelen van het spel en het winnen. Geld is om de score bij te houden van wie er gewonnen heeft. Miller wil het spel spelen en hij wil er vooral niet uitgestoten worden."

De charme van Miller maakt deel uit van zijn manipulatie. Charme, seksappeal en looks zijn ook voor Gere altijd een wapen geweest. En als acteur ben je sowieso een manipulator. "Zo heb ik het niet bekeken", verduidelijkt Gere. "Er zijn twee manieren om te krijgen wat je wilt. Ofwel ben je een bullebak, ofwel smeer je honing op je vingertoppen. Ik vond dat laatste interessanter om te spelen. Het is door zijn energie, charme en intelligentie dat Miller bereikt wat hij wil hebben. Hij heeft de genetische kwaliteit dat mensen hem graag hebben en dat er geen deur voor hem gesloten blijft. Hij weet eveneens op de situaties in te spelen. Maar hij dreigt ook alles te verliezen, precies als Clinton indertijd. Wie had gedacht dat Clinton na heel dat schandaal een van de meest gerespecteerde mensen van de wereld zou worden? Hij en zijn familie hebben een weg gevonden na wat er gebeurd is. Op dat gebied was Clinton een referentie."

Tibet

Gere noemt Arbitrage ook een schets van onze tijd, à la Sidney Lumet. Niet in de zin dat het een aanklacht is tegen de wereldwijde economische crisis of een Wall Street-fraudekoning als Madoff. "Er schuilt een shakespeariaanse waanzin in Miller omdat hij zegt dat iedereen in de wereld voor hem werkt. Maar ik vind een film interessanter als hij de kijker ook een spiegel voorhoudt. In Miller zitten elementen waarin je je zelf herkent. Hij doet niets waartoe we zelf niet in staat zijn. Hij heeft enkele verschrikkelijke slechte beslissingen genomen en probeert die te herstellen. Kijk naar wat senator Ted Kennedy in Chappaquiddick gedaan heeft in 1968. Hij reed van een brug af en een jonge vrouw uit zijn campagneteam verdronk. Vervolgens pleegde hij vluchtmisdrijf. Pas negen uur later legde hij bij de politie een bekentenis af. En Kennedy is een van de grootste senatoren die de VS ooit gehad heeft."

Met andere woorden: oordeel niet over iemand anders maar kijk naar jezelf. Het zou een citaat van de dalai lama kunnen zijn. "Alles wat ik doe wordt door het boeddhisme gefilterd, al is er in dit geval geen direct verband", aldus Gere. De mala, het boeddhistische gebedssnoer, bengelt aan de pols van zijn linkerhand. Over Tibet en de kwestie van de zelfverbranding van de monniken wil hij spreken, maar het mag niet tot sound bites beperkt blijven. "Het is een heel complexe situatie", zucht Gere, die Tibet sinds 1993 niet meer binnen mag. "De echte oorzaak van de problemen is de Chinees-communistische behandeling van Tibet. Hoeveel VN-resoluties zijn er die niet gerespecteerd worden? Die zelfverbrandingen zijn niet alleen een oproep naar de Chinese communistische partij, maar ook naar ons. We hebben allemaal en verantwoordelijkheid."

Fotograaf

Gere - hij opende samen met zijn vrouw net een luxueuze bed and breakfast met yogastudio in de buurt van New York - vertoeft een paar keer per jaar in India, waar de dalai lama en een grote Tibetaanse gemeenschap in ballingschap leven. De culturele bescherming van Tibet ruggensteunt hij via zijn stichting die hij twee jaar geleden nog van een miljoen dollar voorzag, de opbrengst van de verkoop bij Christie van zijn gigantische gitarencollectie. Zijn uitgebreide fotoverzameling, met werk van Cartier-Bresson, Diane Airbus en Man Ray, bezit hij wel nog. Gere is trouwens zelf geen onverdienstelijk fotograaf. "Ik heb binnenkort een tentoonstelling in New York en Santiago, in Chili. Telkens over Tibet. Maar ik werk ook aan een nieuwe boek dat niet over Tibet zal gaan. Of ik foto's neem in Amsterdam? Dat is veel te moeilijk. De mensen kijken voortdurend naar me en nemen foto's van me."

Zoals Herb Ritts, meer dan dertig jaar geleden, in dat benzinestation in San Bernardino. Een klik en een momentopname uit de tijd. Een tijd dat twee jonge, toen nog relatief onbekende kerels samen naar de woestijn in LA reden, fototoestellen op de achterbank. En een lekke band een iconische foto opleverde. Of de dukkha uit het boeddhisme: het bestaan is als een wagenwiel dat niet recht in de as zit.

Nachtmerrie van leugen en bedrog

Voor wie zich afvraagt wat Vanity Fair-hoofdredacteur Graydon Carter als een Wall Street-bankier in Arbitrage doet: deze financiële thriller annex karakterstudie is deels gebaseerd op een artikelenreeks over de nieuwe recessie die in het glossy blad verscheen. Maar verwacht geen studie over de morele stand van zaken in Wall Street. Wat dit erg authentiek aanvoelende speelfilmdebuut van Jarecki interessant maakt, is dat het om een film gaat over de heikele moraliteit van een rijke beleggingsmanager en dat het die dubieuze drijfkracht niet per se veroordeeld. Ook al blijft deze topfraudeur zich almaar verder in de nesten werken door tegen zijn vrouw en dochter te liegen en gebruikt hij de zwarte zoon van zijn trouwe chauffeur om de politie te misleiden na een nachtelijk incident met zijn maîtresse: je blijft hem sympathiek vinden.

Het is die tweespalt die het licht noirachtige Arbitrage interessant maakt: ergens wordt die wereld van vreedzame uiterlijke schijn en rijkdom doorprikt en ergens wordt er gesteld dat we allemaal sjoemelaars zijn. Alleen gaat dat wat makkelijker als je veel geld in handen hebt. Maar dit is de film van Richard Gere. De acteur weet zo goed de woede, de wanhoop en de charme van deze manager met zijn eigen bevoorrechte moraal te vertolken dat je moeiteloos meestapt in deze nachtmerrie over leugen en bedrog.

FINANCIËLE THRILLER

Arbitrage

Regie: Nicholas Jarecki

Met: Richard Gere, Susan Sarandon, Laetitia Casta

Duur: 107 minuten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234