Maandag 16/12/2019

Reputatie ligt in scherven

De Nederlander Camiel Eurlings stapte vorige week op bij het Internationaal Olympisch Comité (IOC) wegens wangedrag. Het was de zoveelste imagoschade voor de beruchte beweging, die fair play propageert. Deze 7 (van de 99) leden brachten zichzelf eerder al in de problemen.

Lamine Diack (84). Senegal. Voorzitter atletiekfederatie IAAF, lid van IOC. Geschorst en zelf opgestapt.

Hij lachte in 2011 de aanklager van de ethische commissie van het IOC weg. Hij, Lamine Diack, corrupt? Nee, hij had driemaal 30.000 dollar ontvangen van vrienden om zijn verbrande huis te herbouwen. Het IOC-lid kwam ermee weg. Vier jaar later bleek de Senegalese voorzitter van de IAAF (1999-2015) zo corrupt geweest bij een verzwijgingsoperatie van Russisch dopingbedrog dat hij voorlopig werd geschorst. Een dag later stapte hij uit eigen beweging op als lid van het IOC. Hij deed dat naar het voorbeeld van bloedbroeders als de Braziliaan Havelange en de Mexicaan Acosta, zakkenvullers die na betrapt te zijn snel de uitgang kozen.

In die categorie hoorde de familie Diack. De voorzitter stelde twee zoons aan als werknemer en adviseur van de IAAF. Zoon Papa Massata zou 1,5 miljoen dollar smeergeld hebben ontvangen van de Braziliaanse zakenman Soares, drie dagen voordat het IOC in Kopenhagen ging stemmen over de toewijzing van de Olympische Zomerspelen 2016. Die gingen, bij verrassing, naar Rio. De Franse justitie is nog niet klaar met het onderzoek.

Carlos Nuzman (76). Brazilië. Erelid IOC, voorzitter organisatiecomité Rio 2016, voorzitter Braziliaans olympisch comité. Geschorst.

Zeventig politieagenten kwamen aan het onderzoek te pas. Ze vielen in september van het vorig jaar elf huizen en het kantoor van het Braziliaans olympisch comité binnen. De federale dienders werden vergezeld van een Amerikaanse en een Franse onderzoeksrechter. De actie, in het kader van de operatie Unfair Play, ging om omkoping door Carlos Nuzman, de oud-volleybalinternational die in IOC-kringen een meer dan gewaardeerd figuur was en op basis van zijn warme persoonlijkheid de Olympische Spelen naar Rio wist te halen. Dat laatste was een misvatting. Carlos Nuzman betaalde, zo beweren de openbare aanklagers, Afrikaanse IOC-leden geld om voor Rio en tegen Madrid, Tokio en Chicago te stemmen. Hij zou 1,5 miljoen dollar smeergeld tot zijn beschikking hebben gehad. Hij werd twee weken in hechtenis genomen. De agenten ontdekten in het huis van Nuzman anderhalve ton cash. In een Zwitserse bankkluis bezat hij 2 miljoen aan goudstaven. Zijn tegoeden werden vastgezet. Samen met twee aangeklaagde zakenmensen bezat Nuzman 300 miljoen euro. Het IOC schorste het populaire erelid.

Frankie Fredericks (50). Namibië. lid IOC sinds 2004, voorzitter atletiekbond namibië, hoofdbestuurslid IAAF, lid evaluatiecommissie spelen 2024. Geschorst.

Hij was het snelste bestuurslid dat de sportwereld zich kon wensen. De wereldrecordhouder indoor op de 200 meter verloor olympisch goud aan grootheden als Michael Johnson en Donovan Bailey, maar kon zich troosten met viermaal zilver op dat hoogste niveau. In bestuurlijke kringen kreeg Fredericks, na een gestage aanloop, evenwel te maken met andersoortige snelheden. In september kwam zijn naam in opspraak bij een Frans onderzoek naar omkoping rond de Braziliaanse kandidatuur voor de Spelen van 2016. Twee maanden later werd hij al uitgesloten van zijn activiteiten voor het IOC en voor de wereldatletiekbond IAAF. Fredericks zou in 2009 280.000 euro hebben ontvangen, op de dag van de toewijzing van de Spelen aan Rio. De som werd betaald door de zoon van Lamine Diack. Hij zou het geld verdiend hebben met adviseurswerk en promotionele arbeid voor de atletiek in Afrika. Het IOC wilde niets van die verklaring weten en zette de man vlotjes met een schorsing buiten de deur. De internationale atletiekfederatie IAAF had hem acht maanden eerder al geschorst.

Patrick Hickey (72). Ierland. Voorzitter Europese Olympisch Comités (EOC), hoofdbestuurslid IOC, voorzitter Iers olympisch comité. Geschorst.

Patrick Hickey, ex-judoka, deed toen hij verdacht raakte iets opmerkelijks. Hij schorste zichzelf. Nog voor het EOC of IOC de kans kreeg hem tijdelijk aan de kant te zetten, nam de Ier de beslissing zichzelf op non-actief te stellen. Hickey werd in de laatste dagen van de Olympische Spelen van Rio gearresteerd, naakt in een hotelkamer. De Braziliaanse justitie was er, via het doorzoeken van mails, achter gekomen dat de invloedrijke bestuurder zijn activiteiten in Rio de Janeiro deels uit eigenbelang behartigde. Hij verkocht kaarten, samen met zijn zoon. Hij vroeg IOC-voorzitter Bach om extra tickets, voor de 100-meterfinale, de eindstrijd van het basketbal, de opening en de sluiting van de Spelen. Duizend kaarten ging het om, soms 500 euro per stuk waard. Hij kreeg er 296. Hickey vloog achter de tralies, zelfs een tijdje die van de beruchte Bangu-gevangenis waar regelmatig schietpartijen plaatsvonden. Hij werd uiteindelijk op 400.000 euro borgtocht vrijgelaten. Het geld werd hem geleend door ANOC, de organisatie van nationale olympisch comités. In september 2017 nam Hickey definitief ontslag uit zijn IOC-functie.

Ahmad al-Fahad al-Sabah (54). Koeweit. Lid IOC, voorzitter OCA (Aziatische olympisch comités), voorzitter Aziatische handbalfederatie, voorzitter ANOC. Niet geschorst.

Secretaris van de OPEC, de olielanden, minister van Informatie in Koeweit. Weinig sportbestuurders zullen zo'n hoogstaande achtergrond kennen als de sjeik. Hij wordt geacht de invloedrijkste man te zijn in de wereld van de olympische sportwereld. Al-Sabah, soms in een leren jack aangetroffen, dan weer in een Arabische uitrusting, is volgens velen de man achter de uitverkiezing van Thomas Bach tot voorzitter van het IOC. Hij wordt 'kingmaker' genoemd. Zijn naam wordt vrijwel nooit uitgesproken, het noemen van 'De Sjeik' is voldoende. Al-Sabah, neef van de oude vorst van Koeweit, strooit met geld om invloed te kopen. Zo dook zijn naam op in een Amerikaanse justitiezaak tegen Richard Lai, een voetbalbons uit Guam. De voorzitter van OCA zou ook een miljoen smeergeld hebben doorgesluisd via zijn hulp Al-Musallam, een vicevoorzitter van de wereldzwembond. Al-Sabah legde zijn taken bij de wereldvoetbalbond neer. Hij miste belangrijke vergaderingen van het IOC in 2017, voordat hij weer opdook bij een vergadering van de 205 olympische comités te Praag, en daar als voorzitter werd onthaald op applaus.

Aleksandr Zjoekov (61). Rusland. Lid IOC, voorzitter Russisch olympisch comité, voorzitter Russische schaakbond, voorzitter coördinatiecommissie Peking 2022. Geschorst.

Hij werd, als invloedrijk Russisch lid van het Internationaal Olympisch Comité, ingezet om de schorsing van Rusland voor de Olympische Spelen van Rio de Janeiro tegen te houden. Dat plan slaagde grotendeels.

Anderhalf jaar later daalden de gevolgen van het grootscheepse dopingbedrog door de Russen bij de Winterspelen van Sotsji 2014 alsnog neer op het hoofd van Aleksandr Zjoekov en zijn Russische olympisch comité. Beiden werden geschorst; Zjoekov als IOC-lid. Hij had zijn rol als olympiër grotelijks verwaarloosd. Zijn comité kreeg 15 miljoen dollar (12,5 miljoen euro) boete, deels de kosten van het omvangrijke onderzoek naar de Russische malversatie.

Aleksandr Zjoekov is in eigen land een grootheid. Hij was tussen 2003 en 2009 preses van de Russische schaakbond, een bijzonder populaire sport in Rusland.

Hij was daarnaast vicepremier en plaatsvervangend voorzitter in de Doema, het Russische parlement. Zijn rol van voorzitter van de coördinatiecommissie voor Peking 2022 raakte Zjoekov eveneens kwijt.

Wu Ching-kuo (71). Taiwan. Vicevoorzitter zomersporten Asoif, voorzitter wereldboksbond Aiba, lid hoofdbestuur IOC. Teruggetreden, niet geschorst.

Mister Wu, een ogenschijnlijk uiterst vriendelijk mens uit Taiwan die als basketballer het succesvolle Tung-Hai-universiteitsteam aanvoerde, verdween in 2017 uit de hoogste geledingen van de internationale sport. Hij werd door zijn eigen boksbond, de Aiba, beschuldigd van 'financieel mismanagement' en van het inpikken van 'substantiële financiële middelen' voor het eigen kantoor in Taipei. Het eigen bestuur schorste hem, advocaten bestreden elkaar en na twee maanden strijd leverde de Taiwanese voorzitter, na elf jaar chefschap, zijn portefeuille in. Dat ging vriendschappelijk, zo luidde het persbericht. Wu Ching-kuo, sinds 1992 al lid van het IOC, verdween op eigen initiatief ook uit het hoofdbestuur van de belangrijkste sportorganisatie van deze wereld. Hij bleef wel aan als gewoon lid. Als belangrijkste publicatie heeft Wu 'Mijn Olympische Eed' achter de naam staan. Die behelst fair play. Hij zit, een bijzonder detail, de commissie filatelie en memorabilia voor. Wu wordt gewoon verwacht voor de commissievergadering van de postzegelclub tijdens de Spelen van Pyeongchang, over een maand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234