Maandag 25/10/2021

reportageSchimmels, benzeen en mijten maken bewoners ziek

Binnenluchtvervuiling zorgt vooral voor ademhalings- en huidproblemen

Groene ambulance rukt uit bij binnenluchtvervuiling

Binnenkort doet de groene ambulance haar intrede in Vlaanderen. Een team van specialisten komt op huisbezoek als het vermoeden bestaat dat een ziekte veroorzaakt wordt door binnenhuisvervuiling. In Brussel en Wallonië bestaat het systeem al. We volgden twee ambulanciers naar Etterbeek, waar Roy (2) en Steven (4) een longontsteking opliepen.

Etterbeek

Van onze verslaggever

Kris Hendrickx

Het gezin Agbassah woont niet bepaald ruim. Het huurt een appartementje op de gelijkvloerse verdieping van 60, hooguit 70 vierkante meter. Ouders en twee kinderen slapen samen in de enige slaapkamer aan de straatkant. Verwarming ontbreekt in die ruimte. De douche staat in de keuken en het toilet bevindt zich buiten, op een minibinnenplaats achteraan. In de keuken is een muur doorweekt en beschimmeld door insijpelend vocht. Aan de straatkant zorgt condensatie allicht voor nog meer vochtplekken en schimmel.

Roy en Steven zouden wel eens de dupe kunnen zijn van de woonomstandigheden. Zowel dit jaar als vorig jaar hadden de twee jongens allebei een longonsteking, dit jaar zelfs een heel gevaarlijke. De behandelende arts vermoedde dat het niet om toeval ging en schakelde de groene ambulance in. In Brussel bestaat zo'n 'ambulance' uit chemica Sandrine Blath en sociaal verpleegster Sylvie Vanderslagmolen van de Regionale Cel voor Interventies bij Binnenluchtvervuiling (RCIB). Jaarlijks onderzoekt het tweetal 100 à 150 woningen op de kwaliteit van de binnenlucht. Ze rukken enkel uit als een arts dat vraagt, voor particulieren of andere organisaties is de dienst in Brussel voorlopig niet toegankelijk.

De twee groene ambulanciers stappen het appartement binnen met een heel arsenaal aan meettoestellen: een hygrometer voor de luchtvochtigheid, apparaten die koolmonoxide, formaldehyde (een chemische stof uit spaanderplaten), pesticiden in het tapijt of schimmels in de lucht meten. Terwijl Blath de batterij van meetapparatuur opstelt, vult de sociale verpleegster samen met de bewoners een vragenlijst in. Welke chemische producten worden gebruikt in huis? Zijn er rokers? Zijn er vochtigheidsproblemen? Hebben de bewoners gezondheidsproblemen? De ouders blijken regelmatig met hoofdpijn te kampen. Blath heeft ondertussen een stofzuiger uitgepakt met een speciale filter. Ze neemt er stofstalen mee van de matrassen van ouders en kinderen.

Op de volledige resultaten van de analyses is het zowat een maand wachten. Maar nu al vermoedt Blath dat de problemen van de kinderen wel degelijk met de vochtigheid en aanwezigheid van schimmels te maken hebben. "Met vier mensen in één kamer slapen zorgt sowieso voor veel condensatie en die leidt tot schimmelvorming. En de toestand in de keuken is ook problematisch: een douche in de keuken én ernstige vochtinsijpeling, dat kan eigenlijk niet." Het gezin Agbassah weet dat eigenlijk ook wel: de dienst hygiëne van de gemeente wees de eigenaar onlangs op dezelfde pijnpunten. De eigenaar weigert echter de nodige aanpassingen te doen. "Eigenlijk zouden we moeten verhuizen. Maar zodra eigenaars zien dat we Afrikanen zijn, blijken woningen steevast verhuurd", vertelt vader Nikoué, die tien jaar geleden uit Togo naar België kwam.

Dat het net de kinderen zijn die het meest lijden onder de toestand van de woning, verwondert Blath niet. "Uit de meetresultaten sinds 2000 blijkt dat kinderen onder 12 jaar en vooral baby's het meest lijden onder binnenluchtvervuiling. De problemen waarvoor we het meest op pad worden gestuurd, zijn ademhalingsaandoeningen en huidproblemen. We rukken ook steeds vaker uit voor chronische vermoeidheid en overgevoeligheid aan chemische producten." Uit de analyses van de RCIB blijkt dat schimmels vaak aan de basis liggen van de problemen. "Maar ook chemische invloeden zoals benzeen uit tabak of wegverkeer komt vaak voor", vertelt Blath. Mijten blijken een derde courante probleemfactor te zijn.

De groene ambulance in Brussel heeft een prijskaartje. De analyses die volgen op een huisbezoek kosten al snel 1.200 euro. "Dat is veel, maar het is tegelijk de bedoeling om op deze manier de huisvestingssituatie in Brussel in kaart te brengen", vertelt Blath. "In Wallonië wordt de groene ambulance anders opgevat en gebeurt veel meer door een kijkbezoek aan de woning." Een garantie dat de dure analyse van de RCIB het gezin Agbassah echt verder helpt is er niet. Voor de toekenning van een sociale woning wordt met de onderzoeksresultaten steeds minder rekening gehouden. "In Brussel wachten 20.000 gezinnen op een woning", weet Vanderslagmolen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234