Zondag 19/09/2021

AchtergrondLuchtvaart

Reorganisatie en scherp kostenbeleid veroorzaken onrust bij Brussels Airlines

null Beeld Tim Dirven
Beeld Tim Dirven

Amper rust tussen twee vluchten en onmogelijke werkschema’s. Een grote reorganisatie en het scherpe kostenbeleid zet het boordpersoneel bij Brussels Airlines zwaar onder druk. Zij voeren nu actie. Wat is er aan de hand?

Wie maandagochtend een vliegtuig van Brussels Airlines opstapte, kreeg een flyer in de handen gedrukt. “Het management van Brussels Airlines heeft ons in de steek gelaten”, zo stellen de vakbonden er namens de piloten en de stewards. Ze klagen over onmogelijk werkschema’s en amper rust tussen twee vluchten. “Bij een nachtelijke tussenstop van vijf uur was er zelfs geen vervoer noch hotel geregeld”, zo staat in de brief.

Verschillende bronnen bevestigen: momenteel heerst er chaos in de organisatie en de planning, directie en het cabinepersoneel staan tegenover elkaar. Hoe is het zover kunnen komen?

Veel heeft te maken met de coronacrisis, gecombineerd met de financiële moeilijkheden waarmee Brussels Airlines al langer worstelt. De vakbonden verwijzen zelf naar de grote reorganisatie die eind 2019 werd goedgekeurd. Er werden toen onder meer soepelere werkuren afgesproken, met een controlesysteem dat uitwassen moest vermijden. Volgens de bonden werkt dat systeem niet naar behoren, wat de directie deels erkent. Een digitale tool waar het personeel kan aangeven dat de de vermoeidheid door de opeenvolgende vluchten oploopt, is nog altijd niet gebruiksklaar.

Tegelijk werd er toen fors afgeslankt. Niet alleen werd de vloot met 30 procent afgebouwd, ook moest 25 procent van het personeel vertrekken. Dat waren vaak oudere werknemers op vrijwillige basis. Op die manier ging heel wat knowhow en ervaring verloren, wat zich volgens ingewijden nu ook laat voelen. Omdat zowat onmiddellijk nadat de reorganisatie eind 2019 de coronacrisis uitbrak en het vliegverkeer zwaar terugviel, wordt de impact pas vandaag duidelijk, nu het voor eerst écht druk wordt.

Annuleringen

Maar dat is niet het hele verhaal. Ook de scherpe kostenstrategie speelt Brussels Airlines en haar personeel parten, zo geeft luchtvaarteconoom Wouter Dewulf (UAntwerpen) aan. Sinds 2019 vertrekken er alleen nog vliegtuigen als de kosten van de vlucht ook gedekt zijn omdat er voldoende boekingen zijn.

Dat betekende dat de activiteiten van Brussels Airlines tijdens de lockdowns nagenoeg stilvielen, terwijl andere maatschappijen zoals Air France of KLM nog aan de helft van hun capaciteit zaten. “Een opstart is veel ingewikkelder dan alles dichtgooien”, zegt Dewulf. “Na enkele maanden stilstand moeten piloten opnieuw testen doen en in de simulator vlieguren opdoen. Ook het andere cabinepersoneel moet een aantal procedures doorlopen.”

Bovendien maakt die strategie de planning deze zomer extra grillig. “Als een bepaalde bestemming plots rood kleurt door het stijgende aantal coronabesmettingen, lopen de annuleringen meteen binnen”, zegt woordvoerster Wencke Lemmes-Pireaux.

Vluchten die op die manier niet kostendekkend zijn, worden geschrapt. Brussels Airlines boekt passagiers dan in bij een eerdere of latere vlucht. Omgekeerd moeten er soms extra vluchten worden ingelegd wanneer een bestemming groen kleurt. Zo krijg je werkschema’s die op het laatste moment sterk kunnen wisselen. “En zo is het gebeurd dat er geen hotel was geboekt”, zegt Lemmes-Pireaux. “Dat had niet mogen gebeuren.”

Op korte termijn kan Dewulf de strategie begrijpen. “Brussels Airlines maakte nooit winst, het leek wel een vzw. Het is logisch dat je een rem zet op de verliezen.” Het bedrijf opereert ook in een erg competitieve omgeving, met veel lagekostenmaatschappijen die in Zaventem actief zijn. “Het is een overlevingsstrategie”, zegt hij.

Toch waarschuwt Dewulf voor de gevolgen op de middellange termijn. Ook reizigers zien hun vlucht op het laatste moment verplaatst. “Qua betrouwbaarheid en klantvriendelijkheid maken andere maatschappijen een veel betere beurt.” Zeker omdat de gevolgen van de coronacrisis nog wel even zullen doorwerken. Het aantal vluchten van Brussels Airlines is fors opgedreven, maar zit nog duidelijk onder het niveau van voor 2020.

Stiptheidsactie

Vorig jaar leende de federale regering nog 290 miljoen euro om de maatschappij te redden. Dat geld werd nog niet volledig opgenomen. Brussels Airlines geeft zelf aan dat ze het geld zo snel mogelijk wil terugbetalen. “We willen de crisis snel achter ons laten”, zegt Lemmes-Pireaux.

Volgens de bonden ondergaat de Belgische directie de invloed van de Duitse moedermaatschappij Lufthansa. Brussels Airlines zelf benadrukt dat het hervormingsplan volledig in overleg met het personeel in België werd uitgedokterd. Ook Dewulf ziet ook geen directe link. “Choas in de werkschema’s is niet meteen een teken van Duitse gründlichkeit.”

Voorlopig houden de bonden het bij een flyeractie. “Dit is niet het moment om te gaan staken”, zegt Olivier Van Camp van ABVV. “Mensen hebben lang genoeg binnen moeten zitten, we gaan hen niet thuis houden. Als het overleg niets oplevert, overwegen we een stiptheidsactie. Met alle covidmaatregelen is er veel extra werk. Gemakkelijk de helft van de vluchten zou vertraging hebben.”

Dinsdag staat overleg met de directie gepland. Brussels Airlines heeft begrip voor de verzuchtingen en werkt aan een actieplan. De directie is bereid tijdelijk extra personeel aan te werven. Ook overwegen ze om wie halftijds werkt vrijwillig voltijds te laten werken om de drukke vakantieperiode te overbruggen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234