Zondag 21/04/2019

Koers

“Renners denken maar aan één ding: zo snel mogelijk rijden”

Seingevers tijdens Nokere Koerse, een wielerwedstrijd die op 400 vrijwilligers rekent om de openbare weg af te sluiten. Beeld Maxime Minsen

Een fluitje, een plooistoel en een hart dat sneller begint te slaan zodra het voorjaar is aangebroken. Na de dood van een jonge renner en de daaropvolgende kritiek op de seingevers kleurden de kruispunten langs het parcours van Nokere Koerse opnieuw fluogeel.

Allez ‘t is goed, omdat gij zo’n schone madam bent.” Adelin Coussement, een gepensioneerde seingever, zegt het met een knipoog, terwijl hij de dranghekken op de markt van Deinze galant uit elkaar trekt. De schone madam is de 89-jarige Mariette, die dringend naar de overkant moet om een taxi naar het ziekenhuis te nemen. “Ik wist niet dat het koers was, maar gelukkig is er geen probleem. Ik word goed gesoigneerd.”

Oudere dames, wielertoeristen of koppels met kinderwagens: het is halftien en allemaal willen ze nog net voor het startschot van de dameswedstrijd naar de overkant van het parcours. Voor Adelin geen probleem, zolang ze maar luisteren naar zijn kordate instructies. “Die renners denken maar aan één ding: zo snel mogelijk rijden. Toch stappen sommige toeschouwers gewoon over zonder te kijken. Dan is een ongeluk snel gebeurd.”

Afgelopen zondag werd de wielerwereld nog opgeschrikt door de dood van een 19-jarige renner. In de Mémorial Alfred Gadenne, een wielerwedstrijd voor beloften en elites zonder contract, reed een groepje renners op een kruispunt zonder seingevers plots rechtdoor in plaats van linksaf. Het peloton kwam op een onbewaakt kruispunt terecht, waar het werd gegrepen door een bestelwagen. Voor de jonge Stef Loos uit Dessel kwam hulp te laat.

“De vrees van elke organisator”, zegt koersdirecteur Rony De Sloovere, die al meer dan dertig jaar verantwoordelijk is voor de veiligheid van Nokere Koerse. “Elke koers draait op vrijwilligers, anders kom je er niet. Wij hebben bijvoorbeeld vierhonderd seingevers nodig. Allemaal koersliefhebbers, uiteraard. Anders ga je geen vier uur in weer en wind staan. Sommigen komen speciaal van Oostende naar hier.”

Minuut stilte

Drie maanden geleden begon Rony aan het puzzelwerk: kruispunten oplijsten, werkschema’s uitwerken voor vrijwilligers, overleggen met gemeenten en politie. Toch loert het gevaar altijd om de hoek. “In tegenstelling tot andere sporten gebruiken we de openbare weg. Er zijn externe omstandigheden die je niet in de hand hebt. Een verstrooide buurtbewoner die van de oprit rijdt en in de koers belandt, bijvoorbeeld. Op zo’n moment moet je snel ingrijpen.”

Beeld Maxime Minsen

Iets voor 10 uur. Voor het startschot van de dames houden renners en toeschouwers een minuut stilte. Even later denderen de vrouwen aan een rotvaart door het centrum van Deinze. Van daaruit gaat het over de kasseien van Lededorp en de Huisepontweg richting de Nokereberg, waar ze zeven keer over moeten. 121 kilometer in totaal. Na de doortocht hebben de seingevers net genoeg tijd om een boterham te eten en opnieuw klaar te staan voor de mannenkoers.

Een luizenleven hebben ze niet, deze vrijwilligers. Dat toch zij afgelopen zondag onder vuur kwamen te liggen na het ongeval komt hard aan bij de fluohesjes die vandaag langs het parcours staan. “Voor het geld moeten we dit niet doen”, zegt André (68), een postbode die aan de Huisepontweg in Kruishoutem een handvol toeschouwers op afstand houdt. “De meesten krijgen amper 10 euro per doortocht. Net genoeg om hun brandstof en een broodje te betalen.”

De tijd waarin een blikje bier tot het vaste proviand van de seingever behoorde, is ook voorbij. “Ik heb twee regels: geen alcohol, en niet zitten wanneer de koers voorbijkomt”, zegt Monique De Spiegeleer, de coördinatrice van een honderdtal seingevers uit Brakel. Samen met haar man Roger – de secretaris van de club – komt ze met de wagen kijken of iedereen zijn juiste plek heeft gevonden. Nog even en het peloton komt eraan.

Een goede seingever is alert en onverbiddelijk, weet Monique. “Velen voelen zich geroepen, weinigen zijn uitverkoren.” Zodra de wagen met de rode vlag passeert, kunnen de renners op elk moment voorbijkomen. Vanaf dan is het dus onmogelijk om buurtbewoners ‘nog snel even’ naar het werk of de kinderopvang te laten rijden. Die boodschap moet een seingever zo diplomatisch mogelijk overbrengen.

Beeld Maxime Minsen

Iedereen gehaast

“Ruzie heb ik persoonlijk nog niet gehad”, vertelt Noël Verleyen, een 74-jarige toezichter die vroeger nog zelf heeft gekoerst. Toch lopen de emoties langs het parcours soms hoog op. “Sommige mensen staan met ronkende motoren te wachten om zo snel mogelijk door te rijden. Als ze de regels breken, staan we machteloos. We kunnen enkel hun nummerplaat doorgeven aan de politie.”

Die frustratie komt ook terug bij politieman Geert, die aan de kerk van Kruishoutem een rond punt heeft afgesloten in afwachting van het peloton. Achter hem wordt de file steeds langer, de gezichten steeds minder vrolijk. “Ach, mensen hebben nergens meer tijd voor”, klinkt het schouderophalend. “Iedereen weet op voorhand dat het koers is. Toch is iedereen gehaast. Geen wonder dat organisaties als deze het moeilijk hebben om vrijwilligers te vinden.”

Beeld Maxime Minsen

Iets na vijf uur. In Nokere komt de Nederlander Cees Bol als eerste over de finish, Mathieu van der Poel komt zwaar ten val in de spurt. Opnieuw eist de koers een slachtoffer, weliswaar met minder dramatische afloop dan zondag. “Ach ja, jullie vragen over veiligheid ook altijd”, lacht Adelin. “Als er iets gebeurt, is het steeds dezelfde discussie. Maar renners van veertien, vijftien jaar weten het al: vallen hoort ook bij de koers.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.