Maandag 26/10/2020

Rembrandt-film met 'originele' portretten

Bij biografische films over componisten of schrijvers kan men de kunstenaars in kwestie vrij makkelijk aan het werk tonen. Een piano of schrijftafel is snel gevonden en enkele close-ups van vingers op het klavier of een krassende pen doen de rest. Bij schilders is het in beeld brengen van een work in progress een stuk moeilijker. Voor de film Rembrandt van Rijn, die de Franse schilder-regisseur Charles Matton momenteel aan het draaien is in de Warner Bros-studio in het Duitse Bottrop, wordt een originele werkwijze gevolgd.

Schilderijen van beroemde meesters zijn ontzaglijk duur en kwetsbaar. Eigenaars zijn dan ook zelden bereid die werken uit te lenen. Soms weigeren de erfgenamen de filmmakers zelfs de toestemming om kopieën of reproducties te gebruiken. Dat was bijvoorbeeld het geval bij Surviving Picasso van James Ivory.

Omdat regisseur Charles Matton de schilderijen van de 17de-eeuwse meester een belangrijke plaats wil geven in Rembrandt van Rijn, heeft hij aan het Franse echtpaar Serge Clement en Marina Kamena de opdracht gegeven acht werken van Rembrandt te kopiëren, waaronder enkele portretten, twee zelfportretten en ook het wereldberoemde De Nachtwacht. Bovendien vraagt regisseur Matton het schildersduo bij het kopiëren van de portretten een tussenweg te vinden tussen de authentieke afbeeldingen en de acteurs/actrices die de personages vertolken. Klaus Maria Brandauer speelt de rol van Rembrandt, Johanna ter Steege die van zijn vrouw Saskia en Romane Bohringer die van zijn meid en latere minnares Hendrickje Stoffels. De rol van Dr. Nicolaes Tulp, de man van de wereldberoemde Anatomieles, wordt vertolkt door Jean Rochefort.

Het procédé wordt nóg ingewikkelder waar het de kopie van De Nachtwacht betreft. Indertijd heeft Rembrandt aan dat bijna voltooide schilderij het personage van Saskia toegevoegd, toen hij ontdekte dat zijn vrouw stervende was. Omdat regisseur Charles Matton dat schilderij in de twee versies wil laten zien, zal Serge Clement eerst het beeld van Saskia (tevens gelijkend op de Nederlandse actrice Johanna ter Steege) op het doek aanbrengen en het daarna bedekken met een gouacheafbeelding van één van de nachtwachters. Dat deel van het schilderij kan dan, op een later moment van de filmopnames, worden afgewassen.

Bij het kopiëren van het schilderij uit 1654 van de bijbelse Bathseba heeft Clement volgens de New York Times iets speciaals ontdekt. Voor dat Bathseba-personage stond indertijd Hendrickje Stoffels model. Nu was het dus de beurt aan de Franse actrice Romane Bohringer. Toen haar gevraagd werd in exact dezelfde houding te poseren, bleek dat onmogelijk. Rembrandt heeft blijkbaar het gelaat van Hendrickje op een bepaalde manier voorwaarts gedraaid, maar niet haar schouders. "Rembrandt was op zoek naar het juiste effect, niet naar de juiste weergave", concludeert Clement.

Om de illusie in de film zo groot mogelijk te maken, zal de make-upafdeling op haar beurt de gekopieerde schilderijen moeten gebruiken om de acteurs/actrices zo goed mogelijk op hun portretten te laten lijken. "Op die manier wordt de cirkel rond gemaakt", zegt Serge Clement. "Wij zorgen dat de schilderijen op de acteurs lijken en de grime zorgt dat de acteurs op de schilderijen lijken."

(Jan T.)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234