Dinsdag 02/03/2021

Rembrandt en Renoirs nog steeds niet terecht

De Zweedse politie heeft gisteren een vijfde verdachte aangehouden in verband met de spectaculaire kunstroof in Stockholm. Volgens een krant gaat het om het brein achter de overval en is er een link met de Oost-Europese onderwereld. De Rembrandt en twee Renoirs zijn nog niet terecht. Bovendien deed zich deze week in Zweden een nieuwe, zij het kleinere kunstdiefstal voor.

Brussel / Eigen berichtgeving

Rudy Pieters

De spectaculaire diefstal in het Nationaal Museum in Stockholm dateert van 22 december. Woensdag en donderdag arresteerde de Zweedse politie al vier personen (zie De Morgen van gisteren). Het gaat om vier Zweden, tussen twintig en dertig jaar oud, alle vier bekenden bij de politie, zegt het Zweedse persagentschap TT. Ze werden opgepakt tijdens huiszoekingen in Stockholm en omgeving.

Leif Jennekvist, hoofd van de gerechtelijke politie in Stockholm, achtte de kans groot dat er nog aanhoudingen zouden volgen. Dat werd in de nacht van donderdag op vrijdag bevestigd toen een vijfde verdachte tegen de lamp liep. De 42-jarige Rus is het vermoedelijke brein achter de diefstal. Volgens het populaire dagblad Expressen werkt de man in de import-exportsector en heeft hij banden met misdaadnetwerken in Oost-Europa. Zo'n vaststelling verbaast niet, want kunstcriminaliteit is tegenwoordig de lucratiefste vorm van misdaad na de drugshandel, zoals Parool-journalist Henk Schutten aantoonde in zijn pas verschenen boek Kunstmaffia.

Bij de diefstal in Stockholm waren de daders bijzonder driest te werk gegaan. Vijf minuten voor sluitingstijd vielen drie gemaskerde en gewapende personen het museum binnen. Terwijl een man in de entreehal het personeel en de bezoekers met een machinegeweer onder schot hield, haalden de andere twee een zelfportret van Rembrandt en twee doeken van Auguste Renoir van de muur.

Bij hun aftocht lieten ze twee auto's exploderen en strooiden ze spijkers over de weg uit. Nadien verdwenen ze met een motorbootje in het donker, een logische vluchtweg aangezien het museum aan het water ligt. Op het moment dat het museumalarm afging bij de politie, kwamen twee telefoontjes binnen die de auto-explosies meldden; de bellers waren vermoedelijk medeplichtigen die de politie hoopten af te leiden.

De vijf arrestaties komen er enkele dagen nadat de dieven een miljoenenlosgeld hadden geëist voor de drie werken, die samen 1 tot 1,4 miljard frank (25 tot 35 miljoen euro) waard zijn. De werken zelf zijn nog niet teruggevonden, maar Jennekvist gelooft dat de schilderijen nog steeds in Zweden zijn en uiteindelijk boven water zullen komen. "We denken dat we ze zullen terugvinden, alleen kunnen we niet zeggen wanneer", aldus de recherchetopman.

Jennekvist zal al vaak aan 1993 gedacht hebben. In het Museum voor Moderne Kunst, eveneens in Stockholm, vond toen een van de meest ophefmakende kunstroven ooit plaats. Dieven hadden een gat in het glazen dak gesneden en konden zo zes Picasso's en twee Braques buitmaken, samen meer dan 2 miljard frank waard. In 1995 werden drie daders veroordeeld; zeven van de acht werken zijn terecht, alleen een Braque ontbreekt nog. In 1994 werd in buurland Noorwegen De Schreeuw van Edvard Munch gestolen uit het Nationaal Museum van Oslo. De vier daders werden eveneens snel gegrepen, toen politiemensen zich uitgaven voor geïnteresseerde kopers.

Als een gestolen schilderij niet meteen teruggevonden wordt, kan het vaak jaren duren voor het opnieuw opduikt. Veel topwerken lijken zelfs voor eeuwig en altijd vermist. In maart 1990 bijvoorbeeld gingen twee mannen er in een museum in Boston met zeven schilderijen vandoor, waaronder een Rembrandt, Manet, Degas en Vermeer. Na tien jaar later ontbreekt elk spoor.

Zweden heeft, met twee belangrijke diefstallen in zeven jaar tijd, niet zo'n beste reputatie wat museumbeveiliging betreft. Deze week werd het opnieuw in verlegenheid gebracht, zij het door een kleinere kunstdiefstal. Uit een museum in Uppsala verdween een twintig centimeter hoog beeldje van Bror Hjorth (1894-1968), een van Zwedens belangrijkste kunstenaars van de voorbije eeuw. Het beeldje stelt Charlie Chaplin voor, de waarde is onbekend. De diefstal, die gisteren bekend raakte, gebeurde vermoedelijk woensdag. Het museum bevindt zich in het huis waar Hjorth vroeger woonde.

De drie schilderijen die op 22 december gestolen werden, zijn niet verzekerd. Zoiets is normaal in de museumwereld. Musea zeggen het geld niet te hebben om premies te betalen voor hun omvangrijke collecties. Het Nationaal Museum in Stockholm bijvoorbeeld telt vijftienduizend schilderijen en sculpturen. Ook het Cézanne-schilderij dat een jaar geleden uit het Oxfordse Ashmolean Museum verdween (en nog niet terecht is), was niet verzekerd.

Kunstdiefstal

Zweedse krant legt verband met Oost-Europese onderwereld

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234