Maandag 26/09/2022

Remake ‘Het litteken lip’ verrast en verwart op het hoogste niveau

Wouter Hendrickx, Geert Van Rampelberg en Stijn Van Opstal van Olympique Dramatique maakten samen met auteur en theatermens Pieter De Buysser na negen jaar een geheel nieuwe versie van Het litteken lip in Het Toneelhuis. En wat voor één.

Het litteken lip is geen voorstelling, het is een andere wereld waar je als vanzelf in glijdt. Al voor de lichten in de zaal uitgaan is het spannend, ben je in blijde verwachting van wat komen gaat. En elke verwachting wordt ingelost, en degene die je niet had ook.

Dat heeft met juiste keuzes te maken, en hoe alles samenvalt: de tekst, de beelden, het spel van de acteurs, de sferen die ze creëren. Om bij de tekst te beginnen: van een klassiek verhaal is niet echt sprake. Drie mannen krijgen een brief die 219 jaar geleden is geschreven en toch haarfijn hun doen en laten voorspelt. De mannen vertellen fabels: diep, frivool en geestig tegelijk.

Pieter De Buysser is een begenadigd auteur. Hij heeft een wilde verbeelding, de woorden om daar gestalte aan te geven, en een kader dat zorgt voor gelaagdheid en fond. Zijn zinnen zijn niet zoals een mens ze vaak hoort in het theater. Eén stukje om dat duidelijk te maken: “Ik viel in mijn bodemloze mond dwars door mijn eigen leegte recht in mijn hart, in mijn hart, in mijn hart, viel ik tot daar waar ook mijn verlatenheid mij heeft verlaten, en ik was waar ik niet meer was”. En nu kies ik er nog eentje waar je vrij makkelijk aan kan vasthaken, sommige schieten veel ostentatiever allerlei waanzinnige kanten op. Je zou denken dat zoiets niet kan werken op een scène, dat het iets is om thuis te lezen, bij knetterend haardvuur, met een wakkere kop. Maar het tegendeel blijkt waar. Dat zegt iets over de kwaliteiten van de tekst, natuurlijk, en ook over die van de acteurs.

Wat een trio: Stijn van Opstal, Geert Van Rampelberg en Wouter Hendrickx. Als ze daar nog maar staan, naast mekaar, keurig in het pak, met al het juiste facial hair, dan is het al iets. En daarna gaan ze aan de haal met het materiaal, soms als razende zotten door de tekst racend, soms weifelend en tastend, houvast zoekend bij zichzelf, de woorden en mekaar. En zelfs als ik even wegdwaalde in mijn eigen hoofd, haastte ik mij om terug te keren. Ze maken van dit groteske verhaal een spannende tocht die voortdurend intrigeert en hier en daar zelfs, op een vreemde manier, emotioneert. Wat daar ook toe bijdraagt zijn de muziekjes en de beelden die ze maken. Als er een hoop stoelen van de ene kant van de scène naar de andere worden verplaatst en keurig op mekaar gestapeld, en wanneer Wouter Hendrickx ze oppakt en terugzet waar ze voordien al stonden, toen moest ik aan Shakespeares zinnetje denken: “A tale full of sound and fury signifying nothing”, en tegelijk besefte ik hoeveel niks kan zijn.

En als de drie mannen in een veel te klein bassin gaan staan, een ritueel dat zorgvuldig wordt voorbereid en uitgevoerd, en eentje haalt een lamp die met een draad in een stopcontact geplugd zit, en ze laten die in het water vallen: een collectieve zelfmoordpoging, dan zie ik voor het eerst een echte vleug Tarantino op toneel. Mensen roepen die naam veel te gauw als er op een scène iets gebeurt met muziek en geweld, maar dit had het allemaal: de spanning, het gevaar, de knulligheid, de humor, de existentiële bijgedachten. Geweldig. En de slotscène op muziek uit Trainspotting is nog sterker, te goed om al schrijvend weg te geven.

Alles klopt

Van de oude voorstelling herinner ik me lang niet alles. Ik weet nog dat er meer op de lach werd gespeeld, wellicht ook mee dankzij de aanwezigheid van Adriaan Van den Hoof in de toenmalige cast. Ik kan alleen maar zeggen dat ik er zeker van ben dat ik me deze voorstelling over negen jaar in veel meer detail voor de geest zal kunnen halen. Het litteken lip is namelijk zo’n productie waar alles aan klopt. Een kans om in een theater nog eens het gevoel te krijgen dat je echt iets meemaakt.

Alle mensen die in staat zijn om een toneelavond lang hun pure rationaliteit los te laten, die niet zoeken naar logische betekenissen, maar zich durven laten meevoeren: ga deze voorstelling bekijken. Van deze orde zie je ze niet zo vaak.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234