Donderdag 26/11/2020

Religieuze leider roept in vrijdaggebed niet op tot medewerking met moordonderzoek

Moskeebezoeker Othman: 'Snoep pikken bij de kruidenier is ��n ding, moord is echt wel andere koek'

'Imams zijn geen politieagenten'

Tijdens het vrijdaggebed in de Brusselse moskeeën lag het verhaal van Joe in alle monden. De voorzitter van de Belgische imams betuigde gisteren zijn deelneming met de rouwende familie in de grootste moskee van Molenbeek. Tegelijk beklemtoonde hij hoe streng de islam elke vorm van geweld veroordeelt. Een expliciete oproep tot medewerking met het onderzoek kwam er niet. 'Imams zijn geen politieagenten of politici', klonk het tijdens een donderpreek.

Molenbeek

Van onze verslaggever

Kris Hendrickx

Als Mohamed Tojgani de preekstoel in de Molenbeekse Delaunoystraat beklimt, wordt het muisstil in de zaal. De imam steekt van wal in een zangerig Arabisch - het Frans of Nederlands is hij niet machtig - dat stilaan aanzwelt tot een luide donderpreek.

Om te weten wat de imam gezegd heeft, blijft het wachten op de vertaling. Dat de islam liefde voor de ander preekt, vertelt de imam. Dat de Koran elke vorm van criminaliteit veroordeelt. Maar ook dat een individu niet verantwoordelijk gesteld kan worden voor de daden van iemand anders uit zijn eigen geloofsgemeenschap. Tojgani benadrukt hoe verwerpelijk moord is. "Het leven van één mens redden is het leven van de hele mensheid redden", buldert de imam.

Het duurt een tijdje voor de imam concreet op de zaak-Joe ingaat. Tojgani biedt zijn deelneming aan tegenover de ouders van de tiener. Om onmiddellijk daarna te ook aan de ouders van de daders zijn medeleven te betuigen. Ook zij moeten immers in tranen zijn, denkt de moslimpastoor. Van een oproep tot medewerking met het onderzoek, hoe voorzichtig geformuleerd ook, is op geen enkel moment sprake. Integendeel. "Imams zijn geen politieagenten of politici", stelt Tojgani duidelijk. Enkele kranten hadden gisteren geschreven dat de Brusselse imams vrijdag zo'n oproep zouden lanceren.

In de hele preek van de imam klinkt zelfverdediging door. Dat de media aanwezig zijn, vindt de imam best. Zo kan hij immers eens zijn boodschap zonder tussenpersonen laten horen. "Hoe lang nog zullen migranten hier nog als vreemden beschouwd worden?", vraagt de Belgische opperimam, in het Arabisch. "Mensen moeten ons als burgers van deze maatschappij zien, niet als gasten die zomaar eens langskomen, zeker als het om mensen gaat die hier geboren zijn. Er is een burger gedood door een andere burger, met religie heeft dit niets te zien", gaat de imam verder.

Waarom hij niet opgeroepen heeft om mee te werken met het onderzoek, willen we van de imam weten na de dienst. "Een imam kan enkel een gids zijn en de gelovigen adviseren", legt Tojgani uit. "De justitie moet nu haar werk doen. Bovendien richt ik me hier niet tot de mensen die de moord hebben begaan. De daders zijn ongelovigen, dat hebben ze met hun daad bewezen."

En het nieuws over de oproep dan? "Dat is gelanceerd door mensen van de administratie van de Brusselse moskeeën", glimlacht de imam minzaam. Tojgani doelt daarbij op Said Dakkar, voorzitter van de Unie van Brusselse Moskeeverenigingen. "Wij zijn daarin niet gevraagd." De ene imam is de andere niet, en ook onder moslims blijkt de eensgezindheid ver zoek.

Tojgani's houding is eerder regel dan uitzondering in Brussel. "In de meeste moskeeën is bewust niet opgeroepen om de daders te ontmaskeren", legt Farid El Machoud, lid van de Moslimexecutieve, uit. "Door dat wel te doen zouden we de moslims expliciet linken aan de moord en dat willen de imams en ook de executieve niet."

Dat ook imams van mening verschillen, illustreert Antwerpenaar Nordine Taouil. De imam van de grote moskee in Antwerpen vindt wél dat moslims die de daders kennen moeten meewerken met het onderzoek. "Wie daders verzwijgt, is zelf schuldig", vindt de man.

Ook over de stille mars zondag zijn de meningen verdeeld. Tijdens de dienst in Molenbeek rept de imam er met geen woord over. En ook uit gesprekken met moskeebezoekers blijkt dat de mars allesbehalve een gespreksonderwerp is. "Ik ga er niet naartoe", legt Mahi Yacob, godsdienstleraar en vaste vertaler van de opperimam, uit. "Mocht het nu een betoging zijn die protesteert tegen stedelijk geweld in het algemeen protesteert, dan was ik gegaan. Maar nu gaat het toch vooral over die ene moord op die jongen. Terwijl er in de grootstad de hele tijd erge dingen gebeuren."

Bij de Moslimexecutieve klinkt een heel ander geluid. "Veel moskeeën hebben net wél opgeroepen om aan de mars deel te nemen", legt Farid El Machoud uit. "In de moskee in Sint-Gillis waar ik was, werd zelfs de petitie van Joes vrienden doorgegeven."

De gebedsdienst is afgelopen, de trottoirs vullen zich met napraters. "De moord op Joe? Natuurlijk praten we daar thuis over", zegt Hafid, 48 en vader van zes kinderen tussen 6 en 22. "Vooral de kinderen, die zijn bang dat ze zelf slachtoffer worden van zo'n gek." Bang om zelf scheef bekeken te worden sinds de moord zijn ze niet, antwoordt Hafid wat verwonderd. "Ze zijn toch zelf gewoon Belgen?" Als die daders gepakt worden, is de kans trouwens groot dat ze ook hier geboren zijn, dat het dus Belgen als een ander zijn, merkt hij op.

Othman (28) heeft geen behoefte aan een expliciete oproep van de imam. "Natuurlijk zou ik de dader aangeven mocht ik hem kennen. U moet één ding goed begrijpen. Moord wordt als héél, héél erg beschouwd in de islam. Laat u zich vooral niet laten misleiden door wat de gasten hier in de buurt zoal uitsteken. Als ze snoep pikken bij de kruidenier willen we wel een oogje toeknijpen. Dit is echt wel andere koek."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234