Zaterdag 06/06/2020

Rekenhof klaagt slechte opvolging van ontwikkelingsprojecten aan

BRUSSEL l De efficiëntie van ontwikkelingsprojecten voor de allerarmsten in de derde wereld wordt onvoldoende en zeker niet op de juiste wijze geëvalueerd. Dat blijkt uit een audit van het Rekenhof. In het parlement ligt intussen een resolutie klaar die de evaluaties wil professionaliseren.

Door Tom Cochez

"We moeten leren uit wat er verkeerd loopt", zegt Open Vld-Kamerlid Hilde Vautmans. "Op het terrein gebeuren veel goede dingen en er is een pak goede wil, maar we leren te weinig uit de fouten die gemaakt worden. De resolutie moet daar iets aan veranderen."

Twee jaar terug reisde de adviesraad van het Belgisch Overlevingsfonds (BOF), dat ontwikkelingsprojecten financieel ondersteunt, naar Niger. "We stelden ter plekke vast hoe een op papier perfect project niet noodzakelijk goed functioneert", zegt Vautmans, ondervoorzitter van de adviesraad en hoofdindienster van de resolutie. "Een zonnepaneel leverde energie om water op te pompen uit een put. Voordien gebeurde dat met ezels. Wel, het zonnepaneel was stuk en er was geen technicus die het kon repareren. Daar schiet je dus niet veel mee op."

"We zagen ergens dat de meisjes beduidend minder goed Frans leerden dan de jongens", zegt Maya Detiège, die eveneens in de adviesraad zit. "Dat betekent dat het doel van een concreet project op zijn minst niet over de hele lijn bereikt werd. Daar moeten lessen uit getrokken worden."

De evaluaties zelf gebeuren wel, maar volgens de audit van het Rekenhof laat de manier waarop te wensen over. "Er zijn blinde vlekken in de beschikbare informatie uit evaluaties waardoor het moeilijker is om ze te benutten als leerinstrument", stelt het Rekenhof. "Zo is er meestal weinig informatie over de reële impact van de projecten op de armoede." De evaluaties verschaffen weliswaar een duidelijk zicht op de concrete realisaties en de onmiddellijke resultaten zoals de gerealiseerde infrastructuur of opleiding, maar ze geven weinig tot geen inzicht in de duurzaamheid van de bereikte resultaten.

Of de projecten ook de allerarmsten vooruit helpen, is een vraag die onbeantwoord blijft. En dat baart het Rekenhof zorgen. Het BOF werd immers opgericht als een antwoord op het Manifest tegen de Honger, dat begin jaren tachtig door 77 Nobelprijswinnaars werd opgesteld en dat in de eerste plaats tot doel had de 'allerarmsten' te steunen.

"Het hoofdprobleem is dat we onvoldoende leren uit de gemaakte fouten", zegt Maya Detiège. "Dat komt omdat er structurele onvolkomenheden in de evaluatiemethoden zitten. Zo weten we niet wat de impact is van een bepaald project op bepaalde bevolkingsgroepen die worden uitgesloten. Zo is een project soms gedoemd om dezelfde fouten te blijven maken."

"Het werk dat het Rekenhof heeft gedaan, is belangrijk", zegt Hilde Vautmans. "In essentie gaat het om een internationaal probleem. Lessen trekken uit fouten gebeurt veel te weinig. Bovendien is samenwerking ter plekke niet evident. In de ene straat heb je een Belgisch project en soms letterlijk achter de hoek een Frans. Op het terrein wordt dan vaak wel samengewerkt, maar op internationaal niveau niet. Daar ligt een belangrijke uitdaging voor EU-commissaris Louis Michel."

De resolutie die dinsdag voorkomt en mee ondertekend werd door alle democratische federale partijen moet een stap in de goede richting betekenen. De resolutie vraagt de federale overheid in de eerste plaats om "de evaluaties beter af te stemmen op de in de wetgeving en de strategie van het BOF geformuleerde doelstelling om de allerarmsten te bereiken".

Lessen trekken uit fouten gebeurt veel te weinig

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234