Zondag 19/09/2021

ReizenSuriname

Reizen: ook in Suriname groeit het toerisme, en dat heeft ook zijn voordelen

De opgeknapte houten officierswoningen bij fort Zeelandia vormen nu één geheel.
 Beeld Frans de Graaf
De opgeknapte houten officierswoningen bij fort Zeelandia vormen nu één geheel.Beeld Frans de Graaf

Benieuwd naar de veranderingen sinds haar verblijf daar in de jaren zeventig, keerde oud-Antillen-correspondent Jeannette van Ditzhuijzen terug naar Paramaribo, de hoofdstad van Suriname.

De eerste dag confronteert ons direct met Surinames rauwe ­verleden. Een gedenkplaat op ­bastion Veere van Fort Zeelandia herinnert aan de ‘December­moorden’ in 1982 op vijftien ­tegenstanders van Desi Bouterse, destijds legerleider, later dictator en nog later president van de voormalige Nederlandse kolonie. Bouterse, inmiddels ­opgevolgd door president Chan Santokhi, werd in 2019 veroordeeld tot 20 jaar celstraf, maar ging in beroep. Wordt vervolgd eind januari 2021 voor de Krijgsraad.

In de jaren negentig onderging het fort een restauratie waarbij ook de houten officierswoningen en het wachthuisje buiten het fort werden meegenomen. Het oogt nu als een geheel en maakt meer indruk dan veertig jaar geleden toen mijn man en ik hier woonden. Of waren we toen te jong om dit prachtige fort op waarde te schatten?

De houten Sint-Petrus-en-Pauluskathedraal in het centrum van de stad.
 Beeld Alamy Stock Photo
De houten Sint-Petrus-en-Pauluskathedraal in het centrum van de stad.Beeld Alamy Stock Photo

Vanaf bastion Middelburg zien we het standbeeld van de Nederlandse koningin Wilhelmina. Ooit een baken op het plein bij het gouverneurspaleis, maar als ­herinnering aan een ­koloniaal ­verleden werd ze ­verbannen naar een plekje buiten het fort met zicht op de Suriname­rivier. Tot ons genoegen gebruiken vogeltjes haar hoofd nog steeds als landingsplaats.

Hoewel de houten kathedraal, een van de twee in Zuid-Amerika, tussen 1883 en 1887 werd gebouwd, zagen we hem nooit vanbinnen.

De bouwheer gebruikte namelijk ­hetzelfde dunne hout voor deze 48 meter hoge kerk als voor de kleine kerkjes die hij eerder bouwde. Bijna een eeuw later stond de kerk dan ook op instorten.

Slopen dan maar? Nee, er kwam geld beschikbaar en sinds 2010 staat het gebouw weer in volle ­glorie. Het interieur blijkt ­spectaculair: alles is van onge­schilderd cederhout, ook de ­pilaren met fraai bewerkte ­kapitelen waarin de marrons (de afstammelingen van weggelopen slaven) hun eigen motieven ­verwerkten.

Met kleurrijke tentbootjes kun je vaartochten maken over de Surinamerivier, die bij Paramaribo uitmondt in de Atlantische Oceaan.
 Beeld Alamy Stock Photo
Met kleurrijke tentbootjes kun je vaartochten maken over de Surinamerivier, die bij Paramaribo uitmondt in de Atlantische Oceaan.Beeld Alamy Stock Photo

Dat het verkeer drukker is dan voorheen, begrijpen we, maar zo erg? Auto’s twee rijen dik en ­oversteken op eigen risico; ook bij zebrapaden. Waar voorheen velen op een brommer reden, wij ook, lijkt iedereen nu een auto te ­hebben. Wie brutaal is, heeft ­voorrang.

De nieuwe mogelijkheid van fietsverhuur klinkt leuk, maar alertheid is een eerste vereiste met als extra complicatie het vele ­eenrichtingsverkeer. Laverend ­tussen de auto’s genieten we wel van de houten, koloniale huizen die de in Suriname wonende architect Philip Dikland in zijn Monumen­ten­wandelgids bespreekt. Hoewel Paramaribo tegenwoordig Unesco Werelderfgoed is, zijn net als toen sommige panden zwaar vervallen, andere fraai gerestaureerd.

De overdekte markt is wel onveranderd, op de plastic tassen, zelfs die van supermarkt Jumbo, na. Nog steeds worden groenten zoals tomaten, pepers en okers per ipi (hoopje) verkocht en op de vis­afdeling stinkt het als voorheen. Elders in de stad presenteren vrouwen mango’s, cassave en kousenband op een kleedje op straat.

De palmentuin lag tussen ons huis en de stad, daar bromden we dagelijks langs. Kwamen we er ooit? Niet meer dan eens per jaar als de Dierenbescherming er een soort markt hield. De tuin was voor ons vooral een decorstuk.

De supersteile, 240 meter hoge en kale Voltzberg Beeld Alamy Stock Photo
De supersteile, 240 meter hoge en kale VoltzbergBeeld Alamy Stock Photo

Dankzij een opknapbeurt in 2010 is de tuin opgefrist, zeker nu de Waka Pasi open is, een aaneenschakeling van 24 houten kiosken waar Surinames verschillende bevolkingsgroepen hun producten te koop aanbieden. Het is moeilijk voor te stellen dat dit ooit de ­achtertuin van het gouverneurs­paleis was, waar zelfs koeien ­liepen.

We gebruiken de schaduw van de hoge koningspalmen als ­alternatief voor het hete asfalt en het voortrazende verkeer om naar de Gravenstraat te wandelen, die nu Henck Arronstraat heet, naar een voormalig minister-president. Maar dat feit negeren we, net als menig Surinamer.

Kaaimannetjes

Absoluut nieuw zijn de vele ­toeristische resorts. Wij herinneren ons tripjes naar het binnenland waar we een stinkende buiten-wc hadden, en we zelf onze spaghetti met tomatensaus moesten koken om bij het licht van een olielamp op te eten. Airco? Ventilatoren? Geen denken aan. Er was hooguit een gids die je naar de zeeschildpadden bracht of die de beklimming van de supersteile, 240 meter hoge en kale (graniet!) Voltzberg begeleidde. Afzien dus. Tegenwoordig boek je een of meer geheel verzorgde trips.

De postboot die de oude plantages langs de Commewijne rivier aandoet, is net dit jaar uit de vaart genomen. Maar alternatieven genoeg. Zo laten we ons met een tentboot naar plantage Bakkie varen, waar we de lunch gebruiken. Daarna varen we twee uur lang door de supersmalle Warappakreek naar de zee en terug.

Links en rechts mangroves met hun stelt- en luchtwortels, palmen en hier en daar de restanten van een toegangspoort tot de plantage. Zelfs als zo’n tripje vroeger had bestaan, dan hadden we er het geld niet voor gehad.

Op de rustige plekken in de stad is het heerlijk fietsen. Onze gids Amar weet er als geen ander de weg. Beeld Frans de Graaf
Op de rustige plekken in de stad is het heerlijk fietsen. Onze gids Amar weet er als geen ander de weg.Beeld Frans de Graaf

Dat geldt ook voor ons verblijf op Frederiksdorp aan de Commewijne, waar de huisjes airco hebben, ventilatoren de gasten op het buitenterras koelte toewuiven en gids Amar alle moeite doet het iedereen naar de zin te maken. We spotten rivierdolfijnen in de ­monding van de rivier, fietsen over een zandweggetje langs plantages en varen door het moeras waar Amar ons wijst op moerasbuizerds, ­papegaaien, ijsvogels, reigers en twee kaaimannetjes.

De brug die sinds 2009 beide oevers van de Surinamerivier ­verbindt, heeft dit oostelijk deel van Suriname een pak beter ontsloten, waarvan de mensen in de dorpen profiteren. Alleen al Frederiksdorp heeft veertig mensen in dienst.

Schreeuwpiha

Voor het jungle- en heimwee­gevoel gaan we naar Brownsberg, een paar uur rijden van Paramaribo. Gerrit, een indiaan, rijdt ons en omdat we de enige ­gasten zijn, brengen we onderweg een bezoek aan zijn ouders in het dorpje Powakka. Zijn vader is net bezig met het vlechten van een waaier uit palmenblad.

De vroeger stoffige, rode bauxietweg is inmiddels ­geasfalteerd. Dat geldt niet voor de weg omhoog. De kuilen en gaten maken vierwielaandrijving nodig. Het 500 meter hoge plateau staat nu vol gebouwtjes en er is ­waterleiding en elektriciteit.

We wandelen in het bos, zien ­witkopapen en horen de ­schreeuwpiha, een onopvallende vogel die vanwege zijn markante geluid de ‘bospolitie’ wordt genoemd. Alleen al voor dit geluid is het heerlijk om na zoveel jaar terug te zijn.

Ook naar Suriname?

Voor wie het binnenland wil zien, boek ­bijvoorbeeld een tour via surinametravel.com

Suriname kleurt momenteel rood op de coronakaart. Stel je trip uit en hou diplomatie.belgium.be in de gaten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234