Zondag 26/09/2021

Opinie

Regulatoren moeten onderzoeken of regulering niet minder handelsbelemmerend kan

null Beeld AP
Beeld AP

Ferdi De Ville is docent Europese Studies en actief bij de progressieve denktank Poliargus. Zijn boek 'The truth about TTIP' verschijnt dit najaar bij Polity Press. Twitter: @ferdideville

Er zijn leukere dingen om te doen op een vrijdagnamiddag dan naar een persconferentie te luisteren over de onderhandelingen over een Transatlantisch Vrijhandels- en Investeringsakkoord, of kortweg TTIP. Deze week kwamen de onderhandelaars bijeen voor hun ondertussen al achtste ronde van gesprekken.

Zulke persconferenties lijken vermoeiend veel op elkaar. Het voornaamste wat de woordvoerders zeggen is dat ze 'goeie discussies hebben gehad'. Tijdens de vorige rondes moest je dat ook letterlijk nemen. Tot deze ronde zaten we in de 'snuffelfase'. Beide zijden moesten elkaar wat leren kennen, zowel persoonlijk, als wat hun respectievelijke inhoudelijke verlangens en gevoeligheden betreft. Ze wisselden eerste verlanglijstjes uit, en maakten rode lijnen duidelijk. Ze leerden elkaars bestuurlijke systemen en concrete regels beter kennen.

Deze ronde gingen ze voor het eerst ook echt onderhandelen. Die onderhandelingen verlopen in drie grote categorieën: markttoegang voor producten, diensten en overheidsaanbestedingen. Samenwerking op het vlak van productregelgeving. En het streven naar gemeenschappelijke regels voor de globalisering, zoals voor duurzame ontwikkeling, intellectuele eigendomsrechten, of handel in energie.

Ferdi De Ville. Beeld kos
Ferdi De Ville.Beeld kos

Beide partijen hebben het voorbije anderhalf jaar eigen posities opgesteld en uitgewisseld. Vanaf nu begint het 'echte werk' en gaan ze die posities terug te proberen brengen naar één gemeenschappelijke tekst. Dat gaat dan bijvoorbeeld over voor welke producten tarieven in de toekomst worden geschrapt. Welke diensten (bijvoorbeeld ook of diploma's van architecten uit Europa in de VS worden erkend) en overheidsaanbestedingen (bijvoorbeeld of Europese baggeraars opdrachten in de VS mogen uitvoeren) worden geliberaliseerd. Welke regels voor producten (denk aan veiligheidsvoorschriften voor auto's) convergent worden gemaakt en hoe men ervoor wil zorgen dat er in de toekomst meer samengewerkt wordt aan gemeenschappelijke regels.

Met die uitdagendere fase van echte onderhandelingen is men nu begonnen. En, ja, men heeft dus vruchtbare discussies gehad, bevestigden zowel de Europese als Amerikaanse hoofdonderhandelaar. Pas wanneer de aanwezige journalisten de kans kregen om vragen te stellen kwamen moeilijkheden aan de oppervlakte. De Verenigde Staten willen in TTIP toch liever niet praten over het wijzigen van hun (sinds de crisis strengere) financiële regulering, iets wat EU graag zou willen. En terwijl de EU vindt dat de markt voor overheidsaanbestedingen in de VS te gesloten is (zoals in het voorbeeld boven waar maritieme diensten verboden zijn voor buitenlandse bedrijven), vinden de Amerikanen dat hun openheid evenredig is aan die van Europa. En het erkennen van streekproducten ('geografische indicaties') in de VS? Italiaanse kazen verkopen nu ook al goed in de VS, antwoordde de Amerikaanse vertegenwoordiger. Ten slotte maakte die laatste zelfs fijntjes duidelijk dat wat hem betreft het niet uitgesloten is dat er nog eens duchtig over de strenge Europese regelgeving voor genetische gemanipuleerde organismen wordt gesproken, ook al belooft de Europese Commissie keer op keer dat er niet aan strenge Europese regelgeving op dit en andere vlakken wordt geraakt.

Over hoe men verschillen in regelgeving nu wil verwijderen en in de toekomst vermijden ging deze onderhandelingsronde vooral. Wat het eerste betreft, onderhandelt men sectoraal over bijvoorbeeld auto's, geneesmiddelen of cosmetica, en wil men bestaande regels en/of testprocedures wederzijds erkennen. Voor toekomstige regelgeving wil men een aantal afspraken maken die ervoor moeten zorgen dat wanneer regulering wordt ontwikkeld dat zo weinig mogelijk nadelige gevolgen heeft voor exporteurs aan de andere zijde van de Atlantische Oceaan. Europese regulatoren zullen dan expliciet moeten onderzoeken of regulering niet minder handelsbelemmerend kan, hun voorstel naar de Amerikaanse collega's sturen voor commentaar en expliciet aangeven hoe ze rekening hebben gehouden met eventuele opmerkingen. Dezelfde verplichte consultatie zal gelden ten opzichte van private belanghebbenden, in de eerste plaats grote bedrijven. Ook zal men een overlegorgaan oprichten waarin toekomstige regelgeving kan besproken worden door regulatoren van beide zijden.

Over TTIP wordt alsmaar meer maatschappelijk gediscussieerd en dat is toe te juichen. Het heeft de onderhandelaars wat in het defensief gedrongen en gedwongen om keer op keer te verklaren dat het akkoord niet tot een verlaging van milieu-, gezondheids- en sociale bescherming zal leiden. Toch is duidelijk dat we aandachtig moeten blijven. Zelfs zonder expliciet af te spreken dat regelgeving wordt verlaagd, kan wederzijdse erkenning van eventueel minder strenge (en dus kostelijke) regulering ervoor zorgen dat ambitieuze regelgeving toch onder druk komt te staan. En wanneer regulatoren een flink stuk van hun tijd moeten steken in het verantwoorden van de noodzaak en het bewijzen van het minst-handelsverstorende-karakter van nieuwe regulering, dan komt ambitieuze regelgeving misschien onrechtstreeks toch onder druk te staan.

Laat het debat dus maar lekker verdergaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234