Zondag 27/09/2020

regisseur françois ozon over zijn nieuwe film '5x2'

'Ik hoorde een rechter een echtscheidingstekst voorlezen en vond dat verschrikkelijk gewelddadig en hard. 'Als ik daar een film over maak, moet dat wel aanslaan', dacht ik'

'Overspel tijdens een huwelijksnacht? Het gebeurt'

De Franse regisseur François Ozon ziet eruit als een voorbeeldige schoonzoon als hij in jeans en een blauw-wit gestreept overhemd het historisch geklasseerde Parijse restaurant Fouquet's aan de Champs-Elysées binnen komt gestapt. Maar zoals Stéphane Freiss, samen met Valeria Bruni Tedeschi de hoofdvertolker in Ozons nieuwe film 5x2, terecht opmerkt, schuilt er achter dat uiterlijk van een brave jongen ongelooflijk veel geweld.

Parijs

Van onze medewerker

Luc Joris

Met films als Sitcom, Sous le sable, Swimming Pool en 8 Femmes heeft de 36-jarige snelfilmer Ozon - acht films in zes jaar tijd - zich internationaal geprofileerd als een cineast met een wrange geest. Die reputatie dankt hij aan zijn subversieve of perverse kijk op vrouwelijke personages, seksualiteit, familie en relaties. Ook 5x2 hoort in die categorie thuis.

In vijf episodes reconstrueert Ozon hoe het huwelijk van Marion en Gilles, dertigers uit Parijs, uit elkaar valt. Dat de regisseur echter een onvoorspelbare en door de wol geverfde manipulator is, maakt hij ook in 5x2 subtiel duidelijk. Het verhaal van hun ontmoeting en scheiding wordt zoals in Irréversible achterstevoren verteld, waardoor we een onbehaaglijk happy end krijgen. Toch waren het Irréversible of Memento die Ozon inspireerden voor die omgekeerde narratieve aanpak, maar Jane Campions tv-film Two Friends (1986) en persoonlijke ervaringen.

"Als een relatie afloopt, heb je behoefte aan je eigen herinneringen om met de rouw te kunnen beginnen", zegt Ozon. "Na een scheiding of als een relatie afspringt heb je tijd nodig om je weer bewust te worden van de mooie dingen die gebeurd zijn. Daarom vond ik het logisch de film met de scheiding te laten beginnen. Vervolgens wilde ik beetje bij beetje naar de positievere dingen terugkeren."

Toen u aan het scenario begon, had u nog geen uitgesproken thema of verhaal.

Ozon: "Ik wist alleen dat ik een film over een stel wilde draaien en ik was vooral op zoek naar twee acteurs. Niet zomaar een acteur en een actrice, maar twee die direct samen functioneren, ook omdat ik het einde, het begin van de film met andere woorden, eerst wilde draaien. Ik heb veel acteurs gezien en heel wat testopnamen gedaan, onder meer door ze een scène uit Scènes uit een huwelijk van Bergman te laten spelen.

"Stéphane en Valeria lieten zich direct gelden. Als stel straalden ze maturiteit uit. De eerste scène die ik schreef, is die over de echtscheiding. Ik ben nooit getrouwd, dus ook nooit gescheiden. Toen ik me informeerde over hoe een scheiding er in de praktijk toegaat en ik een rechter de echtscheidingstekst hoorde voorlezen, vond ik dat verschrikkelijk gewelddadig en hard. 'Als ik daar een film over maak, moet dat wel aanslaan', dacht ik.

"Ik ben aan de opnamen begonnen met een scenario van 40 bladzijden. De scènes over het huwelijk en hun ontmoeting stonden nog niet op papier. Ik had tijd om erover na te denken, want na het draaien van de eerste drie delen hebben we de opnamen vijf maanden stilgelegd. Gedurende die periode heb ik gemonteerd en samen met Emmanuèle Bernheim de laatste twee episodes geschreven, puur in functie van de montage. Als ik de film in één ruk geschreven of gedraaid zou hebben, had ik te veel uitleg gegeven. Ik wou meer abstractie in plaats van expliciet te zijn."

U toont zelden of nooit mooie momenten uit hun relatie of oplopende crisissen.

"Dat wou ik vermijden. Voor mij zijn er geen mooie of slechte momenten. Ik vel geen oordeel. Soms is er een reden om te scheiden. Bijvoorbeeld als overspel een relatie naar de vaantjes helpt. Wat mij interesseerde, waren de kleine dingen. Ik wou de kijker ook de vrijheid laten alles zelf in te vullen. Sommigen zullen Gilles' afwezigheid bij de geboorte interpreteren als een factor die tot de scheiding geleid heeft, anderen weer niet.

"Dat geldt ook voor de huwelijksnacht waarin Marion Gilles bedriegt. Veel acteurs hebben overigens voor de rol van Gilles bedankt, omdat ze die scène niet wilden spelen. Echte macho's. 'Dergelijke vrouwen bestaan niet en als mijn vrouw het zou doen, zou ik haar vermoorden', luidde hun reactie. Sorry, maar ik heb een vriendin die het gedaan heeft. Tja, Gilles moest maar niet in slaap gevallen zijn." (lacht)

Voor acteur Stéphane Freiss (Gilles) was het niet duidelijk of zijn personage homo is en of dat een van de redenen is waarom zijn huwelijk strandt.

"Voor mij niet. Stéphane heeft zijn personage op verschillende manieren geïnterpreteerd en vaak ging ik er niet mee akkoord. Hij was in het begin vreselijk in de war. Op het einde ontdekken we dat wat Stéphane met zijn vroegere vriendin beleefde zich zal herhalen in zijn relatie met Marion. Dat interesseerde me. Veel mannen en vrouwen herhalen in een relatie steeds hetzelfde schema, ook al is het met een andere partner."

Volgens het persdossier hebt u na elke episode de acteurs uitgebreid geïnterviewd. Wat was daar de bedoeling van?

"Ik was nieuwsgierig naar hun ervaring, omdat ze aanvankelijk het einde van de film, of het begin van hun relatie, niet kenden. Daarom heb ik hen na elke episode geïnterviewd over hun kijk op hun personage, hun emoties, de ervaring om de film omgekeerd te vertellen.

"Die interviews waren heel interessant. Ze zeggen iets over het werk van een acteur, de angsten en de vragen waar hij of zij tijdens de opnamen mee worstelt. De reacties van Valeria en Stéphane waren ook totaal verschillend. Vooral bij Stéphane merk je een echte evolutie. In het begin heeft hij zich een miljoen vragen gesteld, bijvoorbeeld over die homoseksualiteit. Op het einde van de opnamen zei hij dat hij het helemaal niet meer wist. Stéphane is geëvolueerd van iemand die alles onder controle probeerde te houden tot iemand die helemaal verloren was. Ik weet nog niet wat ik met die interviews ga doen. Misschien komen ze op de dvd."

5x2 in chronologische volgorde zien, geeft een totaal andere film.

"Ik heb hem een keer in de juiste volgorde laten monteren. Het resultaat was heel bizar. Het werkt, maar het is een totaal andere film. Valeria bijvoorbeeld komt eruit als een lellebel, want op de huwelijksnacht bedriegt ze haar man en enkele seconden later ligt ze in de kraamafdeling. (lacht) Je zou kunnen denken dat het Gilles' kind niet is. Persoonlijk heb ik er nooit aan gedacht, maar anderen, en dan vooral mannen, wel."

Het einde van de film heeft iets kitscherigs. Na het overweldigende begin verwacht je dat hun ontmoeting iets bijzonders wordt.

"Ik wou juist iets heel banaals, iets wat dicht bij het leven stond. Ik had geen zin in een spectaculaire liefdesscène zoals we ze gewoonlijk in films zien. Ze zitten gewoon in een vakantieclub op Sardinië, waar alles voor hen georganiseerd wordt en waar er 's avonds animatie en muziek is op het strand. Ik heb zelf ook een liefdesavontuur in Italië gehad. Wie niet? (lacht).

"Het is dus een cliché, net als de Italiaanse liedjes die ik gebruik. Ik vind ze heel mooi, er schuilt veel melancholie in. Ze werken op een sentimenteel niveau, maar tegelijk zijn ze ironisch. Ondanks die ironie wil je er toch in geloven. Als je soms terugdenkt aan een liefdesverhaal komen er populaire, idiote liedjes in je hoofd, omdat ze verbonden zijn aan een periode waarin je iets emotioneels met iemand beleefd hebt. Om terug te komen op dat einde: het is een beeld dat je van romantische posters kent. Maar als je aan alles terugdenkt wat je voordien gezien hebt, blijft het een bitter beeld. Dat interesseerde me."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234