Woensdag 11/12/2019

Regeringen kunnen vijanden zijn, zusterschap is universeel

Roya Hakakian is een Amerikaans-Iraanse dichteres.

De escalerende rivaliteit tussen Iran en Saudi-Arabië heeft experten in buitenlandbeleid gealarmeerd. Volgens hen kan het de regio verder destabiliseren. Maar feministen hebben wel reden om blij te zijn. Door de competitie tussen de twee landen om het meest gematigde islamitische alternatief te bieden, kunnen feministen er zich nu verheugen.

Toen Saudische vrouwen onlangs het recht kregen om te stemmen en auto te rijden, schonken Iraanse vrouwen daar niet veel aandacht aan. Die hadden die rechten altijd al. Saudische vrouwen waren met een inhaalslag bezig. Maar Iraanse vrouwen werden boos op de regering toen Saudi-Arabië het toestond dat vrouwen in sportstadions mochten komen. Het was een perfecte timing om de woede van de Iraanse civil society op te wekken want Iraanse vrouwen mochten de kwalificatiewedstrijd voor het wereldkampioenschap voetbal tussen Syrië en Iran, een paar weken voor het Saudische besluit, niet bijwonen. Syrische vrouwen mochten het stadion in Teheran wél in.

De Iraanse Mariam Memarsadeghi van Tavaana, een civilsocietywebsite, is dan ook blij dat de 'valse morele superioriteit' van Iran nu wordt doorgeprikt. "Het Iraanse regime lijkt nu achterlijk vergeleken met dat van Saudi-Arabië. Nota bene het achterlijkste in de regio wat vrouwenrechten betreft." Iraanse feministen keken altijd naar het Westen om druk achter de vrouwenrechten te zetten, maar de komst van kroonprins Mohammed bin Salman kan de aandacht verleggen naar Saudi-Arabië. Wat zijn intenties op lange termijn ook moge zijn, hij ontneemt Teheran de verhaaltjes die het al lang vertelt. Iran kon in het verleden makkelijk westerse kritiek op eigen beleid pareren, door te zeggen dat het in Saudi-Arabië nog erger gesteld was met de situatie voor vrouwen.

Welk land de meeste olie, de rijkste elite, de grootste invloed of het machtigste leger heeft, houdt de media bezig, maar gewone burgers niet. Het dagelijks leven wel: autorijden, werk, reizen. Hoeveel olie je ook hebt, het weegt niet op tegen het gebrek aan vrijheid van vrouwen. Iraanse vrouwen waren vier decennia relatieve vrijheid gewend. Van 1936 toen sjah Reza de sluier afschafte tot de islamitische revolutie van 1979. Wég was het recht op echtscheiding, op zeggenschap over de kinderen of op een evenredige erfenis. Saudische vrouwen hebben die rechten nooit gehad. Iraanse vrouwen hebben aan die achteruitgang nooit kunnen wennen.

De verschillen verbleken bij wat ze gemeen hebben: vrouwen leven in verwerpelijke omstandigheden. Westerlingen zeggen vaak dat Iran toleranter is omdat het nu vrij laks is over de sluier. Maar dat komt omdat de leiders vermoeid zijn. Sjah Reza schafte de sluier af met pijn in het hart. Maar hij was ervan overtuigd dat het een essentiële stap was voor de modernisering van zijn land. Nu treedt een Saudische prins in de voetsporen van de sjah. Dat is de Iraanse leiders niet ontgaan. Zij denken dat de prins zal falen omdat zijn modernistische ambities ingaan tegen wat het volk wil. Maar de Iraanse vrouwen willen meer. Ze laten op straat de hoofddoeken van hun hoofd glijden en maken daar video's van.

De Saudisch-Iraanse ruzie baart de wereld zorgen, maar vrouwen hebben ervan geprofiteerd. Een les van alle tijden blijkt nog te gelden: regeringen kunnen elkaars vijanden zijn, zusterschap is universeel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234