Vrijdag 24/05/2019

Syriëstrijders

Regering zoekt Europese steun voor IS-tribunaal

Een soldaat van de Syrische Democratische Strijdkrachten in de buurt van het Syrische Deir ez-Zor. Beeld Photo News

De regering gaat op zoek naar gelijkgezinde landen voor de oprichting van een internationaal tribunaal voor de berechting van IS-strijders. Dat is beslist op de Nationale Veiligheidsraad. Premier Michel (MR) zal dat standpunt ook verdedigen op een top met Europese en Arabische landen komend weekend.  

De Nationale Veiligheidsraad, een vergadering van de premier en vicepremiers, inlichtingendiensten, politie en parket, heeft beslist wat er moet gebeuren met de jihadisten uit België die naar Syrië en Irak zijn getrokken om zich aan te sluiten bij terreurbeweging IS. Premier Michel lichtte in de Kamer toe dat hij op zoek gaat naar Europese en andere partners om tot een internationale berechting te komen. 

Voor een dergelijk tribunaal zal een verdrag nodig zijn. “We hebben contact opgenomen met onze buurlanden, sinds mijn gesprek zondag met May”, zei Michel in de Kamer. De premier werd zondagochtend opgebeld door zijn Britse tegenhanger en de twee spraken af om nauw samen te werken aan een gelijklopende aanpak. De regering zal ook toenadering zoeken tot Frankrijk, Duitsland, Nederland en Denemarken. “We hebben ook contact gehad met de Verenigde Staten, opdat ze geen overhaaste acties ondernemen die de veiligheid op ons grondgebied in gevaar kunnen brengen.”

De regering schoot namelijk in actie na een tweet van Amerikaans president Trump zaterdagavond, waarin hij zijn Europese bondgenoten opriep om hun strijders terug te halen en te berechten. De VS trekken straks hun troepen terug uit Syrië. Trump stelde dat de Europese strijders die nu met de steun van de Amerikanen in Koerdische kampen worden vastgehouden dan op vrije voeten komen. De vrees bestaat dat ze dan terugkeren en aanslagen plegen in Europa.

“De veiligheid is een absolute prioriteit”, stelde Michel. “We willen er alles aan doen om zoveel mogelijk terugkeerders te vermijden.”
 Buitenlandminister Reynders (MR) zal het onderwerp vandaag aansnijden bij zijn bezoek aan Washington, waar hij een ontmoeting heeft met zijn collega Mike Pompeo en met veiligheidsadviseur John Bolton. 

Michel zelf gaat zondag op zoek naar steun op een top tussen Europese en Arabische landen in het Egyptische Sharm-el-Sheikh. Een internationaal tribunaal kan immers de steun gebruiken van de landen in die regio, zoals Irak, gezien het over misdaden op hun grondgebied gaat. De regeringspartijen wilden de strijders ginder laten berechten, maar hebben tegelijkertijd weinig vertrouwen in het Iraakse rechtssysteem. Processen tegen jihadisten zijn er bandwerk. Een berechting gebeurt er op enkele minuten en vaak zonder advocaat. “Het zijn beulen die beulen berechten”, zegt arabist Chams Eddine Zaougui. 

Bovendien hanteert Irak de doodstraf. Een strijder uit Verviers, Tarik Jadaoun, is er al veroordeeld tot de doodstraf, waarna België Irak vroeg om de straf te herleiden tot een celstraf. Dat is niet gebeurd, maar de doodstraf is evenmin al uitgevoerd. Een internationale berechting in Irak zou een berechting ter plekke kunnen zijn met een aantal mensenrechtengaranties.

Vrede in de regio

“Als je ooit vrede in die regio wil brengen, moet je tot een soort berechting komen, anders blijft dat een etterende wonde”, zegt vicepremier De Croo (Open VLD).

Ook experts internationaal strafrecht zoals Jan Wouters (KU Leuven) en Chris Van Den Wyngaert, voormalig rechter bij het Internationaal Strafhof in Den Haag, hebben deze week gepleit voor de oprichting van zo’n ad hoc internationale rechtbank. Professor Frank Verbruggen (KU Leuven) is sceptisch. “Het zal ervan afhangen hoe dat wordt ingevuld. Gaat het enkel om een internationale rechter? Wat dan met het verzamelen van de bewijslast? Laat je dat over aan de Irakezen en Syriërs?”

In Syrië zitten volgens de premier 10 mannen vast met een link met België, 17 vrouwen en 31 kinderen. Voor kinderen jonger dan 10 jaar, blijft de regering bij haar standpunt. Zij kunnen rekenen op hulp bij de repatriëring naar België. Bij kinderen ouder dan 10 jaar is er een analyse per geval.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.