Zondag 24/01/2021

Mantelzorgers

Regering op dieptepunt? "Dit is pijnlijkste misser van Michel I"

Beeld ANP

Met het viseren van mantelzorgers onder werklozen is deze regering op een pijnlijk dieptepunt beland, zeggen critici. Er wordt gesproken van een harde achtervolging, zelfs een heksenjacht om nog enkele euro's los te weken bij deze al zwakke groep. "Een afschuwelijke misser van deze regering."

Werklozen die zorgen voor een ziek familielid konden tot begin dit jaar tijdelijk vrijgesteld worden van de verplichting om werk te zoeken. In ruil daarvoor stemden ze wel in met een lagere uitkering. Die maatregel werd per 1 januari geschrapt om besparingsredenen.

Toen minister van Werk Kris Peeters (CD&V) afgelopen weekend, na een storm van protest, liet weten dat hij de vrijstelling voor mantelzorgers toch wil behouden, leidde dat tot een politieke rel tussen CD&V en N-VA.

Los van die rel getuigde het nemen van die maatregel op zich van weinig mededogen. Dat schrijft politicoloog Carl Devos (UGent) in een opiniestuk in deze krant. "Deze regering moet blijkbaar een geweten worden geschopt", meent Devos. Hij verwijst allereerst naar het vrijstellen van huurprijzen van de indexsprong, waarbij opnieuw duidelijk wordt dat inkomsten uit arbeid en kapitaal ongelijk worden behandeld.

Maar een van de pijnlijkste missers uit de jonge geschiedenis van Michel I, zo schrijft Devos, is wel de maatregel die mantelzorgers treft. "Om de cijfers te doen kloppen, werd zelfs het beetje respect dat de overheid voor deze verzwakte groep toont weggesaneerd. Nochtans voorzien ze thuis goedkoop zorg, wegens de falende overheid."

Devos benadrukt dat Kris Peeters, die eerder had gezegd dat mantelzorgers best "hun zoektocht (naar werk) kunnen combineren met zorgtaken", pas bijdraaide ná het ongenoegen over de kille besparing. Wat opvallend is, is de onderliggende teneur van deze en andere maatregelen tegen werkloosheid. "De ijver waarmee men achter werklozen aan gaat, lijkt soms op een harde achtervolging."

Bea Cantillon, directeur van het Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck aan de Universiteit Antwerpen, spreekt over een heksenjacht. "Het is iets wat we algemeen vaststellen. We zien het ook in Nederland en in de Scandinavische landen: de zoektocht om de tewerkstellingsgraad te verhogen is meer en meer gericht op de kleinste hoekjes van de maatschappij. Dat vertaalt zich bijna in een heksenjacht op diegenen die nog niet op de arbeidsmarkt zitten. Voor die groep wordt het beleid almaar strenger."

Carl Devos.Beeld Koen Broos

Wij-zij-gevoel

Dat zorgt voor harde taal, zo meent Devos, die een recente uitspraak aanhaalt van Kamerlid Zuhal Demir (N-VA). Demir zei: "Als werklozen merken dat ze de rekeningen niet langer kunnen betalen, zullen ze harder hun best doen."

En dat zorgt ook voor een versterking van het wij-zij-gevoel, meent Cantillon. "Wij, de hardwerkende Vlamingen, tegenover zij, de werklozen. Naarmate de groep werklozen kleiner wordt, wordt die tegenstelling tussen wij en zij alleen maar groter. Dan is het moeilijk om de solidariteit nog te handhaven." Cantillon zegt dat deze maatregel tegen mantelzorgers een pijnlijke fout is. "Een afschuwelijke misser van deze regering."

Devos zegt dat het centrumrechts besparingsbeleid door verkiezingen werd gelegitimeerd, maar dat het afnemen van uitkeringen van mantelzorgers te gemakkelijk is. "Zo ver ging die legitimering nu ook weer niet. Zelfs bij fans van de hardere aanpak klinkt de kritiek dat het crisisbeleid evenwicht mist. Hoeveel begrip er ook is voor die tering naar de nering, er passeren dagelijks te veel fraudemiljarden door het nieuws om van een tax shift vooral een btw-verhoging te maken."

Verhaal met twee kanten

Ook specialist arbeidsrecht Marc De Vos (Itinera) schat de afschaffing van de vrijstelling niet gunstig in. "Maar dan vooral omdat de essentiële vragen niet worden gesteld, want er zitten twee kanten aan dit verhaal. Enerzijds is het belangrijk dat werkloosheidsverzekeringen dienen voor werklozen die actief op zoek zijn naar werk maar geen job vinden. Wanneer je ze ook inzet voor wie een vorm van zorgverlof heeft, rek je ze op en hou je nog minder centen over om de mensen op te vangen die hun job verliezen en op zoek zijn naar een nieuwe."

Maar anderzijds benadrukt De Vos dat "als je als regering beslist dat de werkloosheidsverzekering voortaan alleen wordt ingezet waarvoor ze in principe is bedoeld, dan moet je natuurlijk wél beslissen wat je doet met die mensen die voor-taan uit de boot vallen. Dat debat is blijkbaar niet gevoerd. Wat doen wij met werklozen die mantelzorg uitoefenen? Hoe gaan wij daar als maatschappij mee om? Hebben ook zij recht op een vorm van uitkering?"

Kris Peeters (CD&V).Beeld BELGA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234