Maandag 03/08/2020

'Regering improviseert bij opmaak begroting'

De begrotingsinspanning die de federale regering moet leveren, lijkt om de haverklap te veranderen. Van een enorm tekort ging het over 'een wandeling in het park' naar opnieuw oplopende rode cijfers. Maar hoe vallen die schommelingen te verklaren?

"De regering verwaarloost de normale begrotingscyclus." Voor Wim Moesen, begrotingsspecialist aan de KU Leuven, is het duidelijk. In een eerste fase, de beleidsvoorbereiding, moeten de cijfers worden verzameld, waarna erover gediscussieerd kan worden met experts. In de volgende fase, de begrotingscontrole, worden dan de beleidsbeslissingen genomen. "Die tweede fase wordt niet genoeg voorbereid. We krijgen voortdurend informatie bij, waardoor de controle warrig gebeurt."

Zijn kritiek komt er op een moment dat de begrotingscijfers van de regering-Michel steeds meer aan een ritje op een achtbaan doen denken. Bladert u even mee door de kranten van de afgelopen maanden.

Werk voor de boeg

Eind september blijkt bij de begrotingsopmaak dat maar liefst 4,2 miljard euro nodig is om het gat in de begroting te dichten. Dat is bijna dubbel zoveel als eerder geraamd. Als gevolg van de brexit zal de economische groei in 2017 immers geen 1,5 maar slechts 1,2 procent bedragen, voorspelt het Planbureau. Daardoor zullen ook de belastinginkomsten een pak lager uitvallen. De regering heeft dus heel wat werk voor de boeg. Bij de voorstelling van de begroting, half oktober, is ze erin geslaagd 3 miljard weg te werken. De Europese Commissie is echter niet overtuigd. Ze oordeelt dat de inkomsten van de nieuwe belastingen veel te onzeker zijn.

Nog meer slecht nieuws in februari, wanneer blijkt dat het tekort in de sociale zekerheid drie keer groter is dan eind vorig jaar gedacht: in plaats van 261 miljoen zou het 794 miljoen euro bedragen.

Rooskleurig plaatje

Vorige week oogt het plaatje plots helemaal rooskleurig wanneer uit berekeningen van het monotoringcomité blijkt dat 'amper' 313 miljoen volstaat om de begroting weer op koers te brengen. Zo lijkt de hele oefening a walk in the park te gaan worden. Daar worden echter al snel kanttekeningen bij geplaatst: bij die optimistische berekening gaat het monitoringcomité er immers van uit dat de regering haar reservepotje van 739 miljoen euro volledig opsoupeert. En dat zien niet alle coalitiepartners zitten.

Deze week duiken nieuwe problemen op. De besparingen in de sociale zekerheid vallen tegen, waardoor nog eens 200 miljoen euro extra moet worden gezocht. En ook de responsabilisering van langdurig zieken lijkt niet de voorziene 150 miljoen op te leveren. Kortom, het gat wordt weer groter.

"Het berust allemaal op onprofessioneel en onzorgvuldig gedrag", is Moesens strenge oordeel. "Deze regering is daar veel meer schuldig aan dan haar voorgangers." Hij verwijst naar de responsabilisering van langdurig zieken. "Als je een maatregel inschrijft die niet wordt uitgevoerd, dan heb je je werk niet goed gedaan. De regering loopt er de kantjes af, improviseert."

Moesen pleit ervoor om terug te keren naar de normale cyclus, met een degelijke voorbereiding en een grondige beleidsevaluatie achteraf. "Daarbij moet je kijken of de genomen maatregelen hebben opgeleverd wat ervan verwacht werd. Dat gebeurt nu bijna nooit, en daardoor leren ze ook niet uit hun fouten." Vandaag en morgen zitten de topministers opnieuw samen. Ze hopen de begrotingscontrole voor de paasvakantie af te ronden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234